Winnie Mandela moet getuigen over ontvoering

JOHANNESBURG, 23 AUG. De Zuid-Afrikaanse Waarheids- en verzoeningscommissie (WVC) heeft Winnie Madikizela-Mandela gedagvaard om te getuigen in de zaak van gedode en verdwenen kinderen. Ook ex-president P.W. Botha moet mogelijk voor de commissie verschijnen.

De vice-voorzitter van de commissie, Alex Boraine, heeft dit gisteren bekendgemaakt. Boraine zei dat de WVC bezig is met een onderzoek in de buurt van Johannesburg naar “de dood en verdwijning van jongeren, geruime tijd geleden”. De commissie neemt aan dat het gaat om “ernstige schendingen van de mensenrechten” en heeft Winnie Mandela, de ex-vrouw van president Mandela, nu gevraagd “te helpen bij het oplossen van de kwestie”.

Winnie Mandela had aan het einde van de jaren tachtig een entourage van lijfwachten om zich heen, de Mandela United Football Club genoemd. In 1989 werd een 14-jarige jongen, Stompie Sepei, in Soweto, nabij Johannesburg, vermoord. Het spoor leidde naar Winnie's 'voetbalclub'. Winnie werd veroordeeld wegens ontvoering van de jongen, een van haar lijfwachten wegens de moord. Naderhand bleek dat meer kinderen die in die tijd in de buurt van Winnie Mandela hadden verkeerd waren verdwenen. Mogelijk ging het om jeugdigen die men verdacht van samenwerking met het apartheidsbewind of die het anderszins bij Winnie Mandela hadden verbruid. Er zijn aanwijzingen dat sommige jongeren levend in afgedankte mijnschachten zijn gegooid.

Over P.W. Botha, Zuid-Afrika's president van 1978 tot 1989, zei Alex Boraine dat deze zal worden “uitgenodigd” om tekst en uitleg te geven tijdens een hoorzitting later dit jaar, speciaal gewijd aan de Staatsveiligheidsraad, een instituut dat ten tijde van de apartheid was belast met het bestrijden van de (overwegend zwarte) bevrijdingsbewegingen. Botha en enkele van zijn ministers hadden zitting in die raad. Indien de oud-president niet vrijwillig komt, zal hij worden gedagvaard, zo liet Boraine weten. Mocht hij ook in dat geval niet verschijnen, dan loopt Botha het risico te worden gearresteerd.

De Waarheidscommissie heeft de bevoegdheid amnestie te verlenen voor politiek gemotiveerde misdaden onder de apartheid.