Spellenparadijs

Toen de oude schaakmeester Jacques Mieses in 1949 op 84-jarige leeftijd in een Frans toernooitje een aardige aanvalspartij had gewonnen van de 86-jarige Van Foreest (of het om jonkheer Arnold ging of om zijn broer jonkheer Dirk, dat vermeldt mijn bron helaas niet), vierde Mieses zijn overwinning door blij uit te roepen: “De jeugd heeft getriomfeerd!“

Twee weken geleden speelden in een nevengroep van het Brits kampioenschap de 90-jarige Louis Nicholas uit Johannesburg en de 91-jarige William Dixon uit Londen tegen elkaar. De geschiedenis herhaalde zich niet. Deze keer triomfeerde niet de jeugd, maar de ervaring. Nicholas liet zich in een ongeveer gelijke stelling plotseling in twee zetten mat geven.

De organisatoren waren heel tevreden over de aandacht van de pers voor deze strijd tussen twee onverslijtbare schakers die er nooit genoeg van krijgen, en ze vonden het een welkome afwisseling op de verhalen over wonderkinderen waar niemand meer van opkijkt.

Het echte Brits kampioenschap werd gewonnen door Michael Adams en Matthew Sadler. Dit zeer sterke kampioenschap werd op lichtzinnige manier beslist. Vier spelers, Adams, Sadler, Miles en Emms, waren gelijk geëindigd. Er werd een vluggertjeswedstrijd gehouden. De geluksvogels die daar in twee van hun drie partijen wit hadden, Adams en Sadler, kwamen bovenaan met 2 uit 3. Toen moest er eigenlijk nog een beslissingsvluggertje gespeeld worden, maar daar hadden ze geen zin meer in.

Toevallig kwamen Adams en Sadler een paar dagen later, afgelopen dinsdag, toch weer tegen elkaar, in een heel andere wedstrijd. In Londen wordt deze week in de Royal Festival Hall de eerste Mind Sports Olympiad gehouden. Een soort Olympische Spelen van 36 denksporten. Van respectabele spelen als schaken, dammen, bridge, go, Chinees schaak en Japans schaak tot meer frivole als Legpuzzel en Snellezen.

Evenementen die georganiseerd worden door de Engelse grootmeester Raymond Keene en onder auspicieën staan van het dagblad The Times worden altijd op enigszins ronkerige manier aangekondigd. Nog goed herinner ik me het hoofdartikel van The Times uit 1993 waarin het gedrag van Kasparov en Short toen ze het wereldkampioenschap privatiseerden, ten voorbeeld werd gesteld aan de wereldleiders Jeltsin en Major. Dit spelletjesfestival heet dus The first Global Intellectual Battlefield. Nou ja, een paradijs voor spelletjesgekken is de Royal Festival Hall deze week in ieder geval wel. Morgen is de laatste dag, U kunt nog aan allerlei onderdelen meedoen.

De partij die Sadler en Adams er speelden werd uiteraard beschreven als 'de onofficiële beslissingswedstrijd van het Brits kampioenschap'. Dat was hij niet, maar een bezienswaardige partij was het wel.

Wit Sadler-zwart Adams, bedenktijd dertig minuten per speler.

1. d2-d4 e7-e6 2. e2-e4 d7-d5 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. e4-e5 c7-c5 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. b2xc3 Pg8-e7 7. Dd1-g4 Ke8-f8 Een variant voor masochisten, vind ik, maar velen van mijn meerderen denken er anders over. 8. d4xc5 Pb8-d7 9. Pg1-f3 Dd8-c7 10. Lf1-e2 Pd7xe5 11. Pf3xe5 Dc7xe5 12. 0-0 De5xc3 13. Ta1-b1 e6-e5 14. Dg4-h5 f7-f6 15. f2-f4 Dc3xc5+ 16. Kg1-h1 e5-e4 17. c2-c4 g7-g6 18. Dh5-h6+ Kf8-f7 19. c4xd5 Pe7-f5 20. Dh6-h3 h7-h5 21. Tb1-b5 Dc5-d6 22. Dh3-c3 b7-b6 23. a3-a4 Lc8-a6 24. Lc1-a3 Ta8-c8 25. Dc3-b3 Dd6-d7 26. d5-d6+ Kf7-g7

27. Tb5xf5 Dit gaat een hele toren kosten, maar in een snelschaakpartij let men niet op een kleinigheid. 27...La6xe2 28. Tf5xf6 Le2xf1 29. La3-b2 Lf1-c4 30. Db3-g3 Met 30. Dc3 had wit meer van zijn aanval kunnen maken, al zou ook dan de achterstand van een toren waarschijnlijk teveel zijn. 30...Dd7-g4 31. Dg3-e1 Kg7-h7 32. h2-h3 Dg4-d7 33. f4-f5 g6-g5 34. De1-d1 Lc4-f7 35. Dd1-d4 Th8-g8 36. Dd4xe4 Tc8-e8 37. De4-d3 h5-h4 38. Kh1-h2 a7-a6 39. Lb2-c3 b6-b5 40. a4xb5 a6xb5 41. Tf6-e6 Te8xe6 Alsof er niets aan de hand was is wit met een toren minder rustig door blijven spelen, en nu wordt hij beloond. 42. f5xe6+ Lf7-g6 43. Dd3-d5 Dd7-c8 44. Lc3-e5 Dc8-c4 45. Dd5xc4 b5xc4 46. d6-d7 Lg6-f5 47. Le5-f6 Lf5xe6 48. d7-d8D Intussen is de stelling weer remise geworden, maar hier overschreed wit de tijd.

Een paar weken geleden won Jan Timman samen met de Est Lembit Oll een toernooi in het Deense plaatsje K/oge. Zijn spectaculairste partij was niet de partij waar hij het meest trots op was, en dat zal komen omdat het echte werk niet in de toernooizaal, maar in de studeerkamer is verricht. Modern schaak: een hyperscherpe variant, de eerste 25 zetten al bekend uit andere partijen en dan staat wit al verloren.

Wit Tiger Hillary Persson-zwart Jan Timman

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pb1-c3 Lf8-b4 4. Dd1-c2 d7-d5 5. a2-a3 Lb4xc3+ 6. Dc2xc3 Pf6-e4 7. Dc3-c2 Pb8-c6 8. e2-e3 e6-e5 9. c4xd5 Dd8xd5 10. Lf1-c4 Dd5-a5+ 11. b2-b4 Pc6xb4 12. Dc2xe4 Pb4-c2+ 13. Ke1-e2 Da5-e1+ 14. Ke2-f3 Pc2xa1 15. Lc1-b2 0-0 16. Kf3-g3 Kg8-h8 17. Pg1-f3 De1xh1 18. Pf3-g5 f7-f5 19. De4xe5 Dit alles had Timman al in 1994 tijdens het Donner Memorial met zwart tegen Lautier gehad. Daar deed hij 19...f4+, wat niet goed was. Later in dat jaar, op de olympiade in Moskou, had Lautier, bang voor een versterking, de verwikkelingen al in een vroeg stadium vermeden met het kalme 9. Pf3. In het bulletin van het toernooi van Koge schreef Tiger Hillary Persson, een woesteling die zijn voornaam altijd eer aandoet, dat hij dom geweest was om deze variant tegen Timman te spelen. Hij dacht dat Timman misschien blufte en bereid was op complicaties in te gaan waarvan hij wist dat ze niet goed voor hem waren. Dat doet Timman nooit.19...Lc8-d7 20. Pg5-f7+ Tf8xf7 21. Lc4xf7 f5-f4+ 22. e3xf4 Dh1-d1 23. f2-f3 Pa1-c2 24. Lb2-c3 Dd1-d3 25. d4-d5 Ta8-g8

Tot zover Pelletier-Solak, 1995, waar wit na 26. Dxc7 Tc8 verloren stond. 26. Kg3-f2 De eerste nieuwe zet, maar het is te laat. 26...Dd3-a6 Zo kan zwart nog net de witte dreigingen afweren. 27. Lf7xg8 Da6-b6+ Belangrijk tussenschaak. Wit heeft geen goed veld. 28. Kf2-e2 Db6-g6 29. Ke2-f2 Ook na 19. Le6 Dxg2+ 20. Kd1 La4 wint zwart. 29...Kh8xg8 30. De5xc7 Dg6-b6+ 31. Dc7xb6 a7xb6 32. Lc3-b2 b6-b5 33. Kf2-e2 b5-b4 34. a3-a4 en wit gaf meteen op.