Irak overtrad op grote schaal VN-embargo

ROTTERDAM, 23 AUG. Deskundigen van het Internationaal Energie Agentschap (IEA) in Parijs hebben “goede redenen om aan te nemen” dat Irak de laatste jaren 1 miljoen vaten olie per dag heeft geproduceerd, het dubbele van de officiële opgave.

Het land heeft op grote schaal het internationale embargo van de Verenigde Naties overtreden, door illegaal tot 500.000 vaten olie per dag extra op de wereldmarkt te brengen. Deze olie werd per tankauto door de buurlanden Jordanië en Iran en per tanker via de Golf naar Dubai in de Verenigde Arabische Emiraten gesmokkeld. De autoriteiten in Iran hebben mogelijk hun medewerking verleend, want de gesmokkelde olie op deze route werd in de Iraanse quota (maximum productievolumes) van de Organisatie van olie-exporterende landen (OPEC) “meegenomen”.

Dit zeggen goed geïnformeerde kringen in de oliehandel, die beschikken over een recent vertrouwelijk rapport van het IEA. Het agentschap volgt het aanbod en de vraag naar olie per land op de voet en vermeldde in zijn maandelijkse rapporten tot het derde kwartaal van vorig jaar nog steeds het 'officiële' Iraakse productiecijfer van 500.000 tot 550.000 vaten (159 liter per stuk) per dag. De geconstateerde smokkel werd nooit vermeld. Amerikaanse oorlogsschepen die in de Golf controle op de naleving van het VN-embargo uitoefenen, hebben herhaaldelijk kleine tankers opgebracht die illegaal Iraakse olie naar Dubai brachten. Die smokkelactiviteiten werden consequent aan de VN gemeld, maar dat het zoveel was als het IEA nu rapporteert is nooit bekendgemaakt.

Vanaf het vierde kwartaal van 1996 ging het officiële productiecijfer van Irak in de IEA-statistieken omhoog naar 650.000 vaten per dag, omdat toen de 'olie-voor-voedsel' overeenkomst tussen Irak en de Verenigde Naties in werking trad. Irak werd toegestaan een beperkte hoeveelheid olie te exporteren.

Van de opbrengst moet het grootste deel besteed worden voor import van voedsel en medicijnen, verbetering van de drinkwatervoorziening en het opknappen van tijdens de Golfoorlog gebombardeerde riool- en zuiveringssystemen en herstelbetalingen aan Koeweit. De rest gaat naar de VN voor de kosten van toezicht op vernietiging van Iraakse wapensystemen.

In het eerste kwartaal van dit jaar steeg het officiële Iraakse productiecijfer verder naar 1,11 miljoen vaten per dag en in april naar 1,27 miljoen. De opgaven van OPEC lagen iets hoger dan die van het IEA, maar lang niet een verdubbeling die het IEA nu meldt.

Officieel rapporteerde het IEA dat de productie van olie over de hele wereld in 1996 net iets hoger (71,9 miljoen vaten per dag) was dan de consumptie (71,8 miljoen), maar het agentschap zegt nu dat de illegale export van Irak de olievoorziening heeft verruimd, maar daar stond een hogere vraag van de snel groeiende economieën tegenover. Voor de rest van dit jaar ziet het IEA geen aanwijzingen dat de olieprijs boven de 20 dollar per vat zal uitkomen.