Van Mierlo vreesde 'averechts' effect; Minister twijfelde aan hulp Brazilië

SCHIPHOL/DEN HAAG, 22 AUG. Minister Van Mierlo (Buitenlandse zaken) heeft 18 juli besloten Brazilië niet te vragen om arrestatie en uitlevering van de gewezen Surinaamse legerleider Bouterse, omdat de kans groot was dat Brazilië niet of niet tijdig aan dit verzoek zou kunnen voldoen.

Brazilië heeft geen uitleveringsverdrag met Nederland en bovendien had het niet officieel op het Nederlandse signaleringsverzoek gereageerd. Het risico dreigde daardoor, dat zag ook minister Sorgdrager (Justitie) zo, dat een Nederlands verzoek om aanhouding “averechts” zou hebben gewerkt. Van Mierlo zei dat vanmorgen op Schiphol na zijn terugkeer uit Rio de Janeiro, waar hij een onderhoud had met de Surinaamse president Wijdenbosch over de kwestie-Bouterse.

Premier Kok steunt Van Mierlo volledig in diens veto van de arrestatie van Bouterse, aldus de woordvoerder van de premier. Van Mierlo heeft volgens hem direct na het veto de premier telefonisch op de hoogte gebracht van deze beslissing. Kok heeft het besluit op zijn vakantieadres goedgekeurd.

In de Tweede Kamer, die volgende week een spoeddebat aan de kwestie wijdt,is zowel door regeringsfracties als de oppositie uiterst kritisch gereageerd op het tegenhouden door Van Mierlo van de arrestatie van Bouterse, die van betrokkenheid bij drugshandel wordt verdacht. Daarmee heeft de minister volgens de fractieleiders van PvdA en VVD - Wallage en Bolkestein - de indruk gewekt de rechtsgang tegen Bouterse politiek te beïnvloeden. Dat terwijl Van Mierlo juist steeds heeft gezegd, deze week nog in Rio de Janeiro tegen Wijdenbosch, dat het recht zijn loop moest hebben. “Als het bericht in NRC waar is, dan heeft minister Van Mierlo geen goede bijdrage geleverd aan het scheiden van die twee zaken”, zei Wallage gistermiddag. VVD-leider Bolkestein zei gisteravond: “Van Mierlo verdoezelt de scheidslijn tussen politiek en justitie. Dan moet hij uitstekende redenen hebben gehad voor zijn handelen.”. D66-fractieleider Wolffensperger wil pas reageren nadat Van Mierlo tekst en uitleg heeft gegeven.

Het CDA betitelde de handelwijze van Van Mierlo gisteren als “onvoorstelbaar”. Tweede-Kamerlid M. Verhagen, die overigens tot dusverre niet rechtstreeks om het aftreden van Van Mierlo heeft gevraagd, zei gisteren: “Op het moment dat je daadwerkelijke aanhouding blokkeert is het niet alleen huichelachtig en inconsquent, maar ik vind het ook onvoorstelbaar en niet acceptabel.” Groen-Links-aanvoerder Rosenmöller zei zich te kunnen voorstellen dat de kwestie-Bouterse zich ontwikkelt tot “een bananenschil” waarover Van Mierlo uitglijdt, waarna hij moet aftreden.

Het Haagse openbaar ministerie en de rechter-commissaris in Den Haag zijn bereid om naar Suriname af te reizen om oud-legerleider Bouterse als verdachte van handel en smokkel van cocaïne van Paramaribo naar Nederland ter plekke te verhoren. Dat heeft de behandelend officier van justitie, E. Harderwijk, de Nederlandse raadsman, A. Moszkowicz, gisteravond schriftelijk laten weten.

Van het intrekken van het arrestatiebevel kan echter geen sprake zijn, zoals Moszkowicz namens zijn cliënt als voorwaarde had gesteld. Een dergelijke intrekking is ook niet nodig omdat het in Suriname niet van kracht is. Volgens het OM zou het resultaat van het verhoor op zich aanleiding kunnen zijn om het arrestatiebevel te heroverwegen. Voor het afreizen van de justitiële commissie is de goedkeuring nodig van de Surinaamse regering. Ook Moszkowicz zelf zou als lid van deze rogatoire commissie naar Suriname mee kunnen.