SEP wijst aansprakelijkheid stroomstoring van de hand

DEN HAAG, 21 AUG. De elektriciteitsproducenten achten zich niet aansprakelijk voor schade als gevolg van de grote stroomstoring in de provincie Utrecht op 23 juni. Die storing was volgens hen te wijten aan 'falende techniek'. De producenten zullen schade bij afnemers niet vergoeden.

Dit maakte ir. N.G. Ketting, directievoorzitter van de Samenwerkende Elektriciteits-productiebedrijven (SEP) gisteren duidelijk.

De wet van Murphy sloeg toe op 23 juni. De stroomstoring legde het treinverkeer en talloze bedrijven in Utrecht urenlang lam. Hoewel de stroombedrijven precies volgens het boekje werkten, ging alles mis wat mis kon gaan: onafhankelijk van elkaar vielen binnen één uur drie gasturbines van elektriciteitscentrales uit door technische storingen. Daarna werden door een te lage netspanning nog eens zes eenheden automatisch uitgeschakeld. Bovendien schakelden transformatoren wegens overbelasting af en staakte een Duitse exporteur al vroeg in de ochtend de levering van stroom. Ketting presenteerde de bevindingen van een onderzoek dat SEP en de betrokken energiebedrijven naar de oorzaken hebben gedaan. Het rapport zelf komt over drie weken vrij, nadat het door externe deskundigen is getoetst. De productiesector acht zich niet aansprakelijk voor schade door de storing en zal dus geen uitkeringen doen, zei Ketting.

Het distributiebedrijf REMU in Utrecht heeft 1.500 schadeclaims van bedrijven ontvangen en 550 van particulieren. Alle claims worden binnen een maand op hun juridische merites beoordeeld en afgehandeld.

In de leveringsvoorwaarden voor zakelijke klanten staat dat ook REMU niet aansprakelijk is voor de gevolgen van dit soort storingen. Het bedrijf houdt wel rekening met een kostenpost van 200.000 gulden voor schade bij huishoudelijke verbruikers. Zij kunnen wel aanspraak maken op vergoeding als de schade kan worden aangetoond en per geval minimaal 300 gulden bedraagt. Dan keert het bedrijf maximaal 3.000 gulden per geval uit.

Pagina 13: Falende techniek als schuldige aangeduidSTORING

Ketting: “Als je over schuldigen praat - en dat is iets anders dan aansprakelijkheid - dan zijn dat drie grote centrales die om technische redenen tijdelijk uitvielen, een netwerk dat plotseling zóveel spanning vraagt dat het hoogspanningsnet dat moet toeleveren en de transformatoren overbelast raken, en transformatoren op het laagspanningsnet (10.000 volt) die automatisch belasting blijven vragen om het net dat zij bedienen op spanning te houden.”

Door op 23 juni viermaal achter elkaar steeds meer delen van het stroomnet in Gelderland en Utrecht af te schakelen, en vanaf 10.13 uur het hele Utrechtse net, en door bijschakelen van reservevermogen werd voorkomen dat een veel groter deel van Nederland zonder spanning kwam te zitten. Blijvende schade is er voor de stroombedrijven niet opgetreden, want alle centrales, turbines, trafo's en netwerken waren vanaf 15.15 uur weer in bedrijf.

Belangrijkste conclusie van het onderzoek is volgens Ketting dat ondanks alle voorzorgsmaatregelen de techniek kan falen. Een dergelijke storing, een opeenstapeling van pech, heeft zich in 15 jaar niet voorgedaan. Nederland heeft volgens onafhankelijk onderzoek het meest betrouwbare systeem in Europa, met 99,8 procent van de bedrijfstijd storingvrije levering van stroom. Voorzieningen die de zekerheid verder opvoeren, bijvoorbeeld meer trafo's en een sterker netwerk in het Utrechtse, zouden volgens Ketting al gauw tientallen miljoenen guldens kosten en veel tijd vergen. Die kosten acht hij niet verantwoord voor de “uitermate kleine” kans dat het nog eens op deze manier misgaat. Dan zouden de stroomtarieven, die nu tot de laagste in Europa behoren, fors omhooggaan en verliest Nederland zijn concurrentiepositie in de elektriciteitsvoorziening.

Wel heeft de sector besloten de training van medewerkers voor dit soort calamiteiten te verbeteren, procedures en instructies voor bedrijfsvoerders en hun onderlinge communicatie te verbeteren en de automatische regeling van trafo's, die veel spanning vergt, aan te passen.

Ook wil de Sep minister Wijers overhalen particuliere stroomopwekkers te verplichten bij piekvraag meer stroom op het net te zetten en grote fabrieken te vragen om op zulke momenten tegen betaling minder stroom af te nemen.