Israel discussieert over nut 'veiligheidszone'

In Israel worden steeds meer vraagtekens gezet bij de bezetting van Zuid-Libanon. Schaadt de 'veiligheidszone' meer dan dat zij baat?

TEL AVIV, 22 AUG. Generaal Antoine Lahad, de commandant van het zogeheten Zuid-Libanese Leger, was deze week woedend wegens de Israelische kritiek op de beschieting van de Libanese havenstad Sidon door zijn artillerie. “Wat verwachten jullie van me. Dat ik me inhoud als Hezbollah onze kinderen doodt?” Van een naar Israel overgelopen beroepsofficier van het Libanese leger wordt op het Israelische militaire hoofdkwartier in Tel Aviv echter meer discipline verwacht. Lahads militie wordt immers volledig door Israel gefinancierd, getraind en uitgerust. Zijn eigengereide optreden werd hem door Israels politici en generaals daarom beslist niet in dank afgenomen.

Achter de schermen vielen harde woorden. Voor generaal Lahad is het echter minder logisch dan voor Israel dat hij zich niet tegen terrorisme mag verdedigen en Israel wel. Want ook hij heeft te maken met het moreel van zijn legertje en van de publieke opinie in de 'veiligheidszone' die Israel voor de beveiliging van Noord-Israel in Zuid-Libanon heeft geschapen. Deze week is het Israelische opperbevel weer een keer met zijn neus op het onaangename feit gedrukt dat generaal Lahad en zijn ondergeschikten het Israelische leger in oorlogshandelingen in Zuid-Libanon kunnen zuigen.

Het is niet de eerste keer dat het 'Israelisch-Libanese front' als gevolg van initiatieven van officieren van Lahad onder hoogspanning is komen te staan. Dat kan ieder ogenblik opnieuw gebeuren omdat de 'troepen' van generaal Lahad in de enclave Jezinne, van waaruit Sidon onder vuur werd genomen, autonoom zijn. In dat nauwelijks honderd vierkante kilometer grote gebied rond de stad Jezinne, niet ver van Sidon, liggen volgens Israelische militaire bronnen geen Israelische eenheden. De verdediging van Jezinne is in handen van generaal Lahad. Als de druk van Hezbollah te groot wordt springt het Israelische leger echter wel bij. Hezbollah heeft er een prestigezaak van gemaakt de stad Jezinne van de Israelische 'vazal' te bevrijden. De meeste incidenten doen zich de laatste tijd dan ook in het bergachtige gebied rond Jezinne voor. Israelische militaire experts gaan er van uit dat de militie van generaal Lahad de val van Jezinne niet zal overleven.

Met zoveel onzekere factoren en het gevaar van escalatie van de strijd in Libanon op de achtergrond wordt er in Israel weer fel gediscussieerd over het nut van de 'veiligheidszone' en de waarde van het 'Zuid-Libanese leger' voor Israels veiligheid. Meer dan ooit wordt op de hoogste politieke en militaire niveaus gesuggereerd dat het misschien goed is als het Israelische leger zich met spoed, zelfs zonder een vergelijk met Syrië over Libanon, naar Israelisch gebied terugtrekt.

Natuurlijk zijn er ook ijzervreters als de ministers Ariel Sharon en Raful Eitan die niet over terugtrekking peinzen maar juist verbreding van de 'veiligheidszone' bepleiten. Het politieke gewicht van beide generaals, die zo'n belangrijke en ook tragische rol speelden in de Libanese oorlog van 1982 tot 1984, is minder groot dan hun harde uitspraken doen vermoeden. Er klinken verrassend frisse geluiden uit de monden van andere ministers in de regering-Netanyahu. Twee ministers, Michael Eitan en Avigdor Kahalani, spraken zich gisteren uit voor terugtrekking uit Libanon. De eerste bijna zonder voorwaarden, de tweede zou eerst een internationale troepenmacht in Zuid-Libanon willen zien vóór terugtrekking. Dat is ook al geruime tijd de opvatting van minister van Defensie Yitzhak Mordechai. Hij is tot het inzicht gekomen dat de 'veiligheidszone' Israel meer schaadt dan baat. Tijdens een bezoek aan Frankrijk maakte hij twee maanden geleden al duidelijk geïnteresseerd te zijn in de komst van een Franse troepenmacht naar Zuid-Libanon om in geval van terugtrekking uit het gebied in te staan voor de veiligheid van Noord-Israel.

Israelische experts zijn bovendien al geruime tijd tot het inzicht gekomen dat Syrië de winst opstrijkt van Israels problemen in Zuid-Libanon. Algemeen wordt er hier van uit gegaan dat de Syrische president Assad, met Hezbollah als instrument, in Zuid-Libanon een uitputtingsoorlog tegen de joodse staat voert om de toekomst van de Golan-hoogvlakte. Zou het niet verstandig zijn Syrië die winst te ontnemen, vroeg de militaire analist reserve-generaal Shlomo Gazit zich gisteren af in een artikel in Maariv. Verliest de bevrijding van Libanon uit handen van de zionistische staat niet haar magische kracht zodra het Israelische leger Zuid-Libanon de rug toekeert? En zal de wereld Israel niet beter begrijpen als Hezbollah de strijd tegen Israel voortzet zelfs als er geen Israelische soldaat meer op Libanese bodem is ? Shlomo Gazit is tot de conclusie gekomen dat het voor zijn land een kleiner risico is zich uit Libanon terug te trekken dan er te blijven en voortdurend te worden verwikkeld in gevechten met een kennelijk onverslaanbare, hoog gemotiveerde, en goed bewapende Hezbollah-guerrilla.