Cijfers ABN Amro reflecteren weelde

ABN Amro (bijna 74.000 medewerkers, 782 miljard balanstotaal) doet nu meer zaken buiten haar thuismarkt dan in Nederland. Expansie overzee vreet geld. Oud-Hollandse vraag: hoe lang mogen de kosten voor de baten uitgaan?

AMSTERDAM, 22 AUG. Wat is een moderne bank? Een financiële supermarkt die zich qua service en innovatiezucht kan meten met winkelketens als Ahold? Of een veelkoppig monster dat grote en kleine, nationale en internationale bedrijven en ook particuliere klanten wil financieren en adviseren, zoals ABN Amro en Europa's grootste bank, de Deutsche Bank.

In het Verenigd Koninkrijk, waar de concurrentie tussen banken onderling en van banken met nieuwkomers van buiten de financiële sector harder wordt uitgevochten dan in Nederland, wordt de strijd om de moderne bank gepersonificeerd door Lloyds. Deze bank is een spaar-, krediet- en verzekeringsgigant die hoofdzakelijk actief is binnen de nationale grenzen.

“Brian Pitman (de bestuursvoorzitter van Lloyds, red.) is een fantastische strateeg”, zei ABN Amro bestuursvoorzitter mr. J. Kalff gisteren bij de presentatie van een 20 procent hogere netto halfjaarwinst van ABN Amro van 2 miljard gulden. Pitman voorzag eind jaren tachtig welke veranderingen in de behoeften van de financiële consument in de Britse High Street op til waren en hij kocht voor aantrekkelijk geringe bedragen een verzekeraar en een spaarbank, om die met Lloyds te integreren tot een ware winstmachine.

Op eén na (de Hongkong Bank, die meer op ABN Amro lijkt) heeft Lloyds de hoogste beurswaarde in Engeland onder de banken. Zij spiegelt zich inmiddels aan nieuwe grenzen. Beleggers waarderen Lloyds' kasstroom en diepe penetratie in de consumentenmarkt inmiddels even hoog als de winst van retailer Tesco. Maar een bank is ook een detaillist met een sterke merknaam op de consumentenmarkt, waar persoonlijk financieel advies, beleggen en vermogensbeheer groeimarkten zijn, vindt Pitman. Vandaar een nieuw doel: waarom niet doorstijgen naar dezelfde waardering die beleggers Coca Cola geven? Nu moet Lloyds het met de helft daarvan doen.

“Wij hebben een andere strategie”, vertelde Kalff gisteren: Lloyds doet weinig buiten haar grote thuismarkt en heeft nauwelijks activiteiten in handel op financiële markten en advieswerk. ABN Amro is met haar kleine thuismarkt inmiddels een internationale bank die (sinds vorig jaar) meer mensen en (sinds het afgelopen eerste halfjaar) meer kredietverlening buiten Nederland heeft, al staat het hoofdkantoor in Amsterdam en is de positie nergens zo sterk als in Nederland. Als zakenbank (effectenhandel, financieel advies) heeft ABN Amro sinds de fusie in 1990 haar grootste expansie achter de rug.

De strategie van Lloyds is de laatste anderhalf jaar het voorbeeld voor de Britse bankensector. Het rendement op het eigen kapitaal van Lloyds is met een percentage van 34 procent “spectaculair”, erkende Kalff gisteren. Het is het dubbele van wat ABN Amro in de eerste zes maanden produceerde. Beleggers op de effectenbeurs reageerden licht teleurgesteld op de resultaten die Kalff zelf als uitstekend omschreef. De beurskoers was de laatste weken opgezweept in de 'camping hausse' doordat particuliere beleggers ABN Amro-opties kochten. Gistermiddag werd de eerste grote Amerikaanse zakenbank al gesignaleerd die zijn taxatie voor de aandelen van 'kopen' naar 'houden' verlaagde.

De resultaten van ABN Amro onderstrepen nog eens dat het Europese bankwezen in een ongekend weelderige positie verkeert. De belangrijkste inkomstenbron, het verschil tussen de rente die klanten betalen op hun financieringen en de rente die de bank spaarders vergoedt, ligt onder een gunstig gesternte: 20 procent groei tot 6,7 miljard gulden.

De hogere dollarkoers levert extra inkomsten uit het buitenland, die, zo constateerde Kalff gretig, in het tweede halfjaar nog hoger zullen uitvallen, doordat de dollarkoers na 1 juli nog verder is gestegen. Op de effectenbeurzen handelen meer klanten dan ooit tevoren, terwijl in de handel voor eigen rekening goud kan worden verdiend. Het eerste halfjaar verdiende ABN Amro per werkdag bijna tien miljoen gulden in eigen handel op de financiële markten.

De keerzijde van de sterk stijgende inkomsten is dat de dure krachten in deze markt ook erg duur zijn. Per saldo verdiende ABN Amro in het eerste halfjaar ondanks de 'camping hausse' in binnen- en buitenland minder geld als zakenbank dan in het eerste halfjaar vorig jaar. Kalff keek gisteren vooral naar de nominale verdiensten en constateerde dat ABN Amro zich inmiddels kan meten met concurrenten als Barclays de Zoete Wedd en Deutsche Bank.

Al deze banken expanderen als zakenbank (investment banking) omdat een internationale bank niet zonder kan, zo luidt de conventionele wijsheid. De inzet van geld en mankracht is spectaculairder dan ooit, maar of dat ook vergelijkbare extra opbrengsten oplevert is de vraag, zoals ING na de overname van zakenbank Barings aan den lijve ondervond. Bij ABN Amro lijken de activiteiten overigens wel uitstekend te renderen ten opzichte van het ingezette eigen kapitaal. Expanderende zakenbanken vreten geld. De Britse bank NatWest, die door dure overnames sterk is gegroeid als zakenbank, moest aandeelhouders al teleurstellen en heeft zijn strategie bijgesteld. Ten opzichte van de financiële supermarkt Lloyds steekt NatWest bleekjes af.

Met nog anderhalf jaar te gaan voordat de euro een echte Europese consumentenmarkt voor bankzaken creëert, zal de slag tussen de financiële supermarkten en de veelkoppige monsters alleen maar heftiger worden.