B-2 bommenwerper niet onzichtbaar voor radar

Het Amerikaanse ministerie van Defensie heeft voor 48 miljard dollar 21 B-2 bommenwerpers besteld. Het toestel blijkt intussen minder onbespied in vijandelijke luchtruimen als steeds werd gezegd.

ROTTERDAM, 22 AUG. De Amerikaanse B-2 stealth bommenwerper is bij officiële tests allesbehalve onzichtbaar gebleken voor vijandelijke radarsystemen. Dat beweert de General Accounting Office, de Amerikaanse rekenkamer, die de overheidsuitgaven toetst. Het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van Defensie, beaamt dit.

Er zijn intussen 21 B-2 Spirits besteld voor een totaal bedrag van zo'n 48 miljard dollar. De negatieve bevindingen over het duurste operationele vliegtuig ooit, zullen ongetwijfeld de beslissing om nog eens negen B-2's aan te kopen nadelig beïnvloeden. Producent Northrop-Grumman heeft de extra toestellen per stuk aangeboden voor bijna anderhalf miljard dollar, maar het Congres is hierover nog sterk verdeeld.

Volgens de rekenkamer voldoen de B-2's alleen onder bepaalde klimatologische omstandigheden aan de eis om onbespied vijandelijke luchtruimen binnen te dringen en geleide wapens af te werpen. De ronde vormen die de energie van de vijandelijke radarstralen verspreiden, zodat de radar-echo heel moeilijk kan worden opgevangen stellen wel tot tevredenheid. Maar de radarstraling-absorberende deklaag die op de romp is aangebracht - de precieze ingrediënten behoren tot de best bewaakte militaire geheimen van de Verenigde Staten - blijkt zijn 'stealth'-eigenschappen te verliezen bij vochtig weer. Het toestel is juist ontworpen om op bescheiden hoogte in het dikwijls bewolkte luchtruim boven de toenmalige Sovjet-Unie te vliegen.

De snelle degradatie van de 'stealth'-lak leidt ertoe dat gewone radarwaarschuwingssystemen, de vleermuisvormige bommenwerpers in sommige gevallen gewoon kunnen zien aankomen. Daarin verschillen ze dus niet van de bejaarde B-52, die vijf jaar geleden zijn veertigste verjaardag vierde.

Philip E. Coyle, directeur van de test- en evaluatie-afdeling van het Pentagon, kwam in een onderzoek tot dezelfde conclusie. Wanneer alle 'stealth'-maatregelen zijn ingeschakeld - daar valt ook elektronische apparatuur onder, die radarstraling 'uitdooft' - zijn ze gemiddeld slechts 22 procent inzetbaar, aldus de studie. De luchtmacht van de VS heeft een minimum percentage gesteld van 75 procent. Alleen “excessief” - lees: onbetaalbaar - onderhoud, zoals het vervangen van de deklaag na elke vlucht, zou de problemen enigszins kunnen beperken.

Overigens is het nooit de bedoeling geweest om de B-2 voor honderd procent onzichtbaar maken voor radar of warmtegevoelige sensoren. De toestellen maken gebruik van lacunes in het bereik van de radar-systemen van de tegenstander en doen zich, wanneer ze zijn ontdekt, langs elektronische weg voor als sportvliegtuig, trekvogel of iets anders onschuldigs.

Het is niet voor het eerst dat zich problemen voordoen met de B-2's. De eerste exemplaren zijn dit voorjaar op de vliegbasis Whiteman in de staat Missouri operationeel verklaard. Maar al een week na de plechtigheden moesten de toestellen hun oefenschema onderbreken doordat de interne motorophanging onbetrouwbaar was gebleken.

Ook de carrière van de voorganger van de B-2, de Rockwell B1B Lancer, waarvan de Amerikaanse luchtmacht er 97 in gebruik heeft, wordt gekenmerkt door uitval en revisie. Tijdens de Golfoorlog zetten de Amerikanen de met nucleaire raketten of conventionele bommen bewapende Lancers officieel niet in om Rusland niet te ergeren. Maar in werkelijkheid bleven de toestellen aan de grond omdat ze allemaal problemen hadden met de straalmotoren.

Eenzelfde verhaal kan worden verteld over de A-12 Avenger marine-bommenwerper van McDonnellDougglas: te duur, en niet zo goed als tevoren beloofd. De mankementen bleken zo groot dat het toestel nooit in productie is genomen. Het merkwaardige feit doet zich nu voor, dat de helft van de Amerikaanse strategische bommenwerpervloot bestaat uit de opgewaardeerde Boeing B-52 Stratofortress. Die zijn wel bejaard en ze geven op de vijandelijke radarschermen een reusachtige echo. Maar ze doen tenminste wat van ze wordt gevraagd.