Politie New York in de beklaagdenbank

Een geval van grove mishandeling van een arrestant doet ernstig afbreuk aan reputatie van de Newyorse politie. Het incident werpt een schaduw over het beleid van burgemeester Rudolph Giuliani, die zich er op beroept dat hij de politie in staat heeft gesteld om de criminaliteit drastisch terug te dringen.

WASHINGTON, 21 AUG. De politie van New York is ernstig in opspraak gekomen door de grove mishandeling van een immigrant uit Haïti. Vier agenten van een politiebureau in Brooklyn zijn in verband met de zaak gearresteerd, veertien andere zijn voorlopig overgeplaatst naar een bureaufunctie en de hele leiding van het bureau is vervangen.

In de Haïtiaanse gemeenschap in New York, die zo'n 300.000 mensen telt, heerst grote verontwaardiging over de kwestie, die eind vorige week in de openbaarheid kwam. Enkele duizenden demonstranten hielden zaterdag een protestmars naar het politiebureau. Gisteren werd bekend dat de Newyorkse politie, om de gemoederen in de wijk tot bedaren te brengen, een tiental agenten van Haïtiaanse afkomst terugroept uit Haïti, waar ze hielpen bij de hervorming van het plaatselijke politie-apparaat.

Vrijwel dagelijks komen nieuwe bijzonderheden naar buiten over het voorval, dat zich afspeelde in de vroege ochtend van 9 augustus. Op het politiebureau in de wijk Flatbush blijkt een agent de 30-jarige Haïtiaan Abner Louima, een beveiligingsbeambte van een bank die eerder die nacht was gearresteerd, mishandeld te hebben door de stok van een afvoerontstopper eerst in zijn anus te steken en daarna in zijn mond te duwen. Louima, die daarop naar een ziekenhuis moest worden overgebracht, heeft ernstige inwendige verwondingen opgelopen en een aantal tanden gebroken. Hoewel diverse collega's van de agent wisten wat er was voorgevallen, stelden ze hun superieuren er aanvankelijk niet van op de hoogte. Pas toen de familie van het slachtoffer anderhalve dag later aangifte deed, kwam de zaak aan het rollen. En daarna zou het nog bijna een week duren voor een van de agenten bereid was om tegen zijn van de mishandeling verdachte collega, Justin Volpe, te getuigen. Volpe ontkent.

Traditiegetrouw heerst onder Newyorkse politie-agenten de ongeschreven regel elkaar niet te verklikken. De agent die deze zogenoemde blue wall of silence doorbrak en die daarmee riskeerde bij zijn collega's voortaan als “een rat” te boek te staan, is door burgemeester Rudolph Giuliani een held genoemd. Uit vrees voor vergelding is hij onder speciale politiebewaking gesteld.

Giuliani, die onmiddellijk zijn afschuw en scherpe veroordeling over de mishandeling heeft uitgesproken, moet aanzien hoe de kwestie een smet werpt op een politiekorps dat de afgelopen jaren zijn paradepaardje was geworden. Onder Giuliani ging de politie over op een beleid waarbij niet alleen grote, maar ook kleine misdaden hard werden aangepakt, vanuit de gedachte dat een dergelijke “nul-tolerantie” misdadigers-in-de-dop afschrikt. De afgelopen jaren is de criminaliteit in New York inderdaad sterk afgenomen. Het aantal moorden bijvoorbeeld is in dertig jaar niet zo laag geweest. Critici beweren echter dat demografische factoren zeker zoveel hebben bijgedragen aan de afname van de criminaliteit als het nieuwe beleid, en dat een nieuwe toename te verwachten is zodra het aantal jongeren van veertien tot achttien jaar weer toeneemt. Ook zou het nieuwe politiebeleid gepaard gaan met een aanzienlijk ruwer optreden van agenten. Volgens krantenberichten zei Volpe terwijl hij Louima mishandelde: “Dit is het tijdperk-Giuliani, niet meer dat van Dinkins” (de vorige burgemeester).

De marteling waaraan Louima op de wc van het politiebureau door Volpe werd onderworpen, terwijl een andere agent hem vasthield, blijkt vooraf te zijn gegaan door een eerdere mishandeling. De Haïtiaan was gearresteerd bij een nachtclub waar vier agenten probeerden een handgemeen te sussen. Louima zou daar met Volpe slaags zijn geraakt, hem hebben neergeslagen en vervolgens geboeid zijn afgevoerd. Op weg naar het bureau zou hij in een verlaten straat uit de politie-auto zijn gehaald, waarna de vier agenten hem om de beurt zouden hebben afgetuigd.

Een tweede Haïtiaan heeft inmiddels gezegd ook door Volpe geslagen te zijn. De familie van Louima heeft aangekondigd een schadevergoeding van 55 miljoen dollar te zullen eisen van de stad New York, voor nalatigheid bij het toezicht op de politie. Giuliani heeft een “discussie” van zes maanden in het vooruitzicht gesteld tussen Newyorkers en de 38.000 leden van het politiekorps, over de betrekkingen tussen politie en bevolking. En de openbare aanklager onderzoekt of in het politiebureau in Flatbush een regime heerste waarbij agenten ervan uit konden gaan dat ze ongestraft arrestanten konden mishandelen.