Pale scheldt Plavšic uit voor 'verrader'

SARAJEVO, 21 AUG. Het kabinet van de Servische Republiek in Bosnië heeft gisteren de president van de Servische Republiek, Biljana Plavšic, uitgemaakt voor 'quisling' en 'collaborateur' in dienst van “buitenlandse bezetters”.

De felle veroordeling kwam na een uitgebreide actie van de internationale vredesmacht SFOR en de VN-politie IPTF, die gisteren een groep politiemannen die trouw zijn aan Radovan Karadzic uit Banja Luka verdreven. Naar het oordeel van Plavšic en SFOR waren die politiemannen, die maandag door de Karadzic-gezinde regering vanuit Pale naar Banja Luka waren gestuurd, van plan Plavšic te arresteren.

Britse en Tsjechische SFOR-soldaten omsingelden gisteren vier politiebureaus en een politie-academie in Banja Luka die sinds maandag in handen waren van Karadzic-getrouwe politiemannen. De VN-politie doorzocht de bureaus en trof er 2.500 illegale wapens aan - ze had drie vrachtwagens nodig om ze weg te brengen. Tevens werd afluisterapparatuur aangetroffen en bandjes van afgeluisterde gesprekken, onder anderen van president Plavšic, en bewijsmateriaal over de chantage van rechters van het Constitutionele Hof. Het Hof oordeelde vorige week dat Plavšic de grondwet schond toen ze in juli het parlement naar huis stuurde en vervroegde verkiezingen uitschreef.

SFOR en de IPTF ondervonden geen weerstand bij de verdrijving van de Karadzic-gezinde politiemannen, wier plaats gisteren direct werd ingenomen door Plavšic-gezinde collega's. Enkele politiechefs weigerden zich over te geven, maar deden dat alsnog vijf minuten voordat een SFOR-ultimatum afliep.

Plavšic, de Amerikaanse Bosnië-gezant Robert Gelbard en de internationale Bosnië-gezant Carlos Westendorp gingen er gisteren van uit dat de actie een coup van de Karadzic-gezinde vleugel tegen Plavšic heeft voorkomen. Zondag was in een actie van SFOR de politie in Banja Luka - voor- en tegenstanders van Plavšic - grotendeels ontwapend. Volgens een niet met name genoemde diplomaat in Banja Luka was Plavšic na zondag “zo goed als onverdedigd” en “in een kritieke toestand”. “Ze kon worden gearresteerd en beschuldigd van schending van de grondwet. Ze smeekte Gelbard om hulp”, aldus de diplomaat. Plavšic zelf zei gisteren tegen aanhangers dat de nu ontwapende politiemannen van Karadzic “bloed wilden vergieten en dat de president van de republiek in de schoenen wilden schuiven”. Het Karadzic-gezinde kabinet in Pale reageerde met een virulente verklaring op de gebeurtenissen in Banja Luka. Plavšic werd “een quisling van buitenlandse regeringen” genoemd. “De gebeurtenissen kunnen worden beschouwd als een staatsgreep. Sterker nog: dit is een poging tot buitenlandse bezetting met behulp van binnenlandse collaborateurs”, aldus de regering in de op TV-Pale voorgelezen verklaring. Plavšic werd “een renegaat-president” genoemd die moet worden afgezet. De Karadzic-gezinde televisie zelf vergeleek Plavšic met Mussolini.

De leider van het Karadzic-kamp, Momcilo Krajišnik - co-president van Bosnië -, kwam gisteren naar Banja Luka. Hij zei “graag bereid” te zijn tot overleg met Plavšic om “een escalatie van het conflict te voorkomen”. Maar hij beschuldigde haar ook van “flagrante schendingen van de grondwet” door haar benoeming van nieuwe politiechefs in Banja Luka en verweet haar de Servische Republiek “in de anarchie te hebben gestort”. Krajišnik sloot de door Plavšic uitgeschreven vervroegde verkiezingen “categorisch” uit. (Reuter, AP, AFP)