Moskou verliest geduld met Minsk

MOSKOU, 21 AUG. Rusland heeft Wit-Rusland gewaarschuwd dat alle in Wit-Rusland gevangen gezette Russische journalisten vandaag nog moeten worden vrijgelaten. Als dat niet gebeurt “heeft de unie van Rusland en Wit-Rusland een sombere toekomst”, zo zei de woordvoerder van president Jeltsin. Slechts een uur na deze waarschuwing beloofde een woordvoerder in Minsk dat twee en mogelijk alle vier de opgepakte Russische journalisten vrij komen.

Rusland eist “categorisch” de vrijlatingen van alle Russische journalisten, aldus vandaag Jeltsins woordvoerder, Sergej Jastrzembski. Hij zei dat “als de eer, de waardigheid en de gezondheid van Russische burgers op het spel staat, de strategische belangen van de staat op de tweede plaats komen”.

Gisteren schortte de Wit-Russische regering alle activiteiten van de Russische televisiezender ORT in Wit-Rusland op, trok de accreditatie van de ORT-correspondent in Minsk in en wees hem uit. Die actie komt na de arrestatie, eind vorige maand en vorige week, van twee televisieploegen van ORT in het grensgebied tussen Wit-Rusland en Litouwen. Ze zijn beschuldigd van illegale grensoverschrijding. De woordvoerder van de Wit-Russische president Loekasjenko, Ivan Pasjkevitsj, maakte gisteren duidelijk dat de stappen tegen ORT in elk geval ook van politieke aard zijn. Hij zei dat “soortgelijke stappen zullen worden ondernomen tegen Russische journalisten die de activiteit van de [Wit-Russische] leiding veroordelen”. Loekasjenko heeft zich herhaaldelijk beklaagd over de kritische houding van de Russische media.

De ORT-correspondent die eind vorige maand werd opgepakt, Pavel Sjeremet, kan vijf jaar gevangenisstraf krijgen wegens illegale grensoverschrijding. Loekasjenko heeft hem ook beschuldigd voor “buitenlandse inlichtingendiensten” te werken. Sjeremet was in het grensgebied van Litouwen en Wit-Rusland om aan te tonen dat de grens niet goed afgebakend is en niet goed wordt bewaakt. Rusland heeft Wit-Rusland herhaaldelijk verweten dat het niet optreedt tegen smokkelaars. Beide landen hebben een douane-unie. Loekasjenko heeft Rusland verweten dat het vraagtekens plaatst bij de goede wil van zijn grenswachten.

De tweede ORT-ploeg die werd opgepakt wilde in hetzelfde gebied met een reportage aantonen dat de grens slecht afgebakend is en dat Sjeremet uit politieke overwegingen is gearresteerd.

Pasjkevitsj las maandag een “bekentenis” voor die Sjeremet in de gevangenis zou hebben geschreven. Daarin gaf hij toe de grens te hebben geschonden en vroeg hij Loekasjenko om vergeving. De ORT oordeelde dat de bekentenis doet denken aan de tijd van Stalin en diens “omineuze politieke shows uit de jaren dertig, toen onschuldige mensen werden gedwongen zichzelf te ontmaskeren”.

De arrestatie van Sjeremet leidde vorige maand al tot irritaties bij president Jeltsin, die dreigde het unieverdrag tussen beide landen te herzien, en tot de afgelasting van een bezoek van Loekasjenko aan de Russische regio Kaliningrad. (Reuter)