Malaria is na een eeuw bestrijding weer in opmars

NEW DELHI, 21 AUG. Elke minuut sterven er in de wereld vier kinderen aan malaria. De tropische ziekte eist jaarlijks tussen de anderhalf en drie miljoen mensenlevens. Deskundigen op een grote internationale conferentie over malaria in de Zuid-Indiase stad Hyderabad hebben de afgelopen dagen dringend opgeroepen meer geld ter beschikking te stellen voor preventie.

Ze wezen erop dat vooral Westerse staten een naar verhouding groot deel van hun budgetten reserveren voor onderzoek naar aids, ook al sterven er in één jaar soms evenveel mensen aan malaria als er de afgelopen vijftien jaar aan aids zijn bezweken. Een land als de Verenigde Staten gaf in 1993 achttien keer zoveel uit aan aids-onderzoek als aan dat naar malaria. Het probleem is dat vrijwel alle malariaslachtoffers in arme ontwikkelingslanden wonen, die zelf meestal maar weinig aan onderzoek kunnen doen. De conferentie, die onder auspiciën van de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties (WHO) staat, wordt in Hyderabad gehouden omdat de Britse legerarts Ronald Ross daar precies honderd jaar geleden ontdekte dat de malariaparasiet door muggen op mensen wordt overgedragen.

Ondanks geweldige inspanningen wereldwijd blijft de ziekte ook een eeuw later nog een van de grootste plagen van de mensheid. Op het ogenblik is malaria zelfs weer onmiskenbaar in opmars, omdat de muggen èn de parasieten geleidelijk aan resistent zijn geworden tegen verschillende afweer- en bestrijdingsmethodes die waren ontwikkeld. Zo is de ziekte inmiddels ook doorgedrongen tot de Afrikaanse hooglanden, waar ze vroeger zeldzaam was, en tot enkele voormalige republieken van de Sovjet-Unie.

Ook India zelf is een goed voorbeeld van de opleving van de ziekte. Dertig jaar geleden leek de malaria er vrijwel uitgeroeid. Slechts zo'n 100.000 mensen per jaar liepen destijds de ziekte op. Inmiddels is dat aantal gestegen tot 2,6 miljoen. Deelnemers aan de conferentie schatten dat thans zo'n 2,5 miljard mensen in de hele wereld het risico lopen malaria te krijgen.

Wetenschappers uit vele landen bespreken op de conferentie nieuwe manieren om de ziekte te bestrijden. Een daarvan is om een nieuwe mug te ontwikkelen die zelf resistent is tegen de malaria-parasiet. Daarnaast worden nieuwe vaccins onder de loep genomen.

Anderen bepleiten echter een terugkeer naar meer conventionele afweermethodes, zoals het muskietennet. “In China daalde het aantal malariagevallen met 92 procent, nadat er op grote schaal muskietennetten waren aangebracht, die vooraf waren behandeld met insecticiden”, verklaarde dr. A.V. Kondrasjin, die aan het hoofd staat van het malariaprogramma van de WHO in Genève.