Japan en Noord-Korea hervatten besprekingen

Noord-Korea en Japan hebben vandaag voor het eerst sinds vijf jaar weer formeel gesproken over hun betrekkingen.

TOKIO, 21 AUG. De besprekingen tussen Japan en Noord-Korea, die in 1992 werden afgebroken, zijn vanmorgen hervat. Japan heeft laten doorschemeren dat succesvol overleg doorslaggevend kan zijn voor het geven van voedselhulp aan het door hongersnood geteisterde Noord-Korea.

In 1992 liep Noord-Korea na een jaar onderhandelen uit de besprekingen tussen beide landen. Het land weigerde in te gaan op beschuldigingen uit Tokio dat Japanse burgers naar Noord-Korea zijn ontvoerd. Japan heeft deze aantijging nu afgezwakt tot een verzoek om medewerking bij het zoeken naar vermiste Japanners.

Vandaag begon de Noord-Koreaanse onderhandelaar de besprekingen met een verwijzing naar het zonnige weer in Peking als een gunstig voorteken voor een voorspoedig verloop. Waarop de Japanse functionaris zei “daar geheel mee in te stemmen”. De gesprekken van vandaag moeten een agenda voor voortzetting van de onderhandelingen opleveren.

De Japanse minister van Buitenlandse Zaken, Yukihiko Ikeda, zei afgelopen vrijdag dat deze keer onderwerpen waarin beide landen interesse hebben aan de orde zullen komen. Volgens Ikeda is een belangrijk agendapunt voor Japan de mogelijkheid voor Japanse vrouwen in Noord-Korea om vrijelijk hun familie in Japan te kunnen bezoeken. In informele contacten hebben Noord-Koreaanse functionarissen onlangs laten doorschemeren dat deze kwestie bespreekbaar is.

Tussen 1959 en 1982 zijn zo'n 1.800 Japanse vrouwen met hun Noord-Koreaanse echtgenoten naar Noord-Korea geëmigreerd. Geen van hen heeft ooit nog Japan kunnen bezoeken en er bestaat onzekerheid over het aantal dat nog in leven is. Japanse ingezetenen met een Noord-Koreaans paspoort reizen daarentegen vrijelijk per schip heen en weer tussen beide landen. Deze reizigers zouden een belangrijke bron van deviezen zijn voor Noord-Korea. Japan kent geen embargo - zoals de Verenigde Staten - op handel met Noord-Korea en er worden over en weer op beperkte schaal zaken gedaan.

Na de Tweede Wereldoorlog zijn enkele honderdduizenden Koreanen die als dwangarbeiders in Japan werkzaam waren in dat land achtergebleven. Door de latere splitsing van Korea in een communistisch noorden en kapitalistisch zuiden moesten deze Koreanen opnieuw een thuisland kiezen. Zeker de helft heeft een Noord-Koreaans paspoort. In 1965 normaliseerde Japan de betrekkingen met Zuid-Korea, maar er bestaan geen formele relaties met Noord-Korea. Wel fungeert de vereniging van Noord-Koreanen in Japan als informele vertegenwoordiging.