Het leven van een robot is moeilijk

Tentoonstelling 220V ROBOTICS tot 23 augustus. In V2-Gebouw, Eendrachtstraat 10, Rotterdam. Openingstijden: 16.00-23.00 uur. Performances: dagelijks om 20.00 uur (reserveren noodzakelijk). Website van Amorphic Robot Works: www.sfo.com/~bk/amorphic

Mensen en machines gaan steeds meer op elkaar lijken. Het is een misvatting dat de cyborg, een combinatie van computertechniek en levend organisme, een utopie is. Dit stelde de publiciste Karin Spaink in een lezing over de invloed van technologie op de samenleving op een conferentie over robots bij V2 in Rotterdam.

Volgens Spaink, die het Cyborg Manifesto van Donna Haraway in het Nederlands vertaalde en van een verhelderend inleidend essay voorzag, bestaat de cyborg al lang. We rusten ons immers al sinds jaren uit met mobiele telefoons, pacemakers, kunstheupen en siliconenborsten en laten onze biologische lichamen versmelten met high-tech extensies.

Robots aan de andere kant gaan steeds meer op mensen lijken. Ze worden steeds intelligenter, hun motoriek wordt steeds verfijnder en ook hun uiterlijk en gedrag vertonen vaak menselijke trekken.

Amorphic Robot Works, een groep kunstenaars en technici uit San Francisco, maakt onder leiding van kunstenaar Chico MacMurtrie sinds acht jaar schijnbaar moeiteloos functionerende robots die met elkaar en de buitenwereld communiceren. Ruim veertig van de robots van Amorphic Robot Works zijn vandaag en morgen nog te zien zien op de tentoonstelling 220V ROBOTICS, georganiseerd door de Rotterdamse kunstenaarsorganisatie V2.

Onder de naam Amorphic Evolution treden de robots, die eruit zien als aandoenlijke metalen poppen met chips als hersens en kabels als zenuwen, elke avond om 20 uur op. Ze musiceren, tekenen, schreeuwen, zuchten, klimmen en smijten met stenen in een oorverdovend samenspel van beweging, geluid en licht, begeleid door het knetteren van de elektriciteit waarmee ze aangestuurd worden. Bezoekers wordt op het hart gedrukt vooral stil te blijven zitten. Een fysieke confrontatie met de robots zou wel eens pijnlijk kunnen zijn.

Ondanks hun stevige metalen skeletten maken MacMurtries robots een kwetsbare indruk. Hun houterige bewegingen, gepaard met veel pneumatisch piepen en steunen wekken ongewild vertedering op. Leven valt niet mee, lijken ze ons te willen zeggen.