Een gastronomische tuinreis; Klein Engeland in Normandië

Gastronomische, culturele tuinreis naar Normandië. Reisleider Ivo Pauwels. 25 t/m 27 oktober 1997. Prijs 13.800 Bfr. Mira Tours N.V. Werchtersesteenweg 3150 Haacht België. Tel (vanuit Nederland) 003216600600 Fax 003216606356. Verblijf in het Domaine du Château de Sassetot de Mauconduit.

Tuinenreizen worden meestal georganiseerd volgens het schema: veel tuinen, goedkope hotels en een middagje vrij om souvenirs te kopen. Zo verblijven de deelnemers aan het kassucces der tuinenreizen - die naar het graafschap Kent, in Engeland - vaak in een sfeerloos hotel in Ashford, de enige lelijke stad in Zuidoost-Engeland. Daar wordt de dag begonnen met een 'continental breakfast', dat op het continent gode zij dank onbekend is.

Nieuwe bestemmingen, zoals Frankrijk, Italië en Spanje, zijn in opkomst, maar ook hier worden in zo kort mogelijke tijd zoveel mogelijk tuinen bezocht en wordt steevast op hotelkosten en voedsel beknibbeld. Daarom werd ik nieuwsgierig toen ik een advertentie las voor een 'gastronomische, culturele tuinreis naar Normandië', met als reisleider Ivo Pauwels. Hij schrijft over tuinen in het Vlaamse damesblad 'Feeling', en ook in het prestigieuze tuinentijdschrift 'De tuinen van Eden', dat in Nederland jammergenoeg gebrekkig gedistribueerd wordt.

Pauwels organiseert al zeven jaar tuinenreizen. De reis heeft plaats in de laatste week van oktober. “We moeten het natuurlijk treffen met het weer”, zegt hij, “maar in voor- en naseizoen zijn tuinen nu eenmaal mooier dan in de stoffige maanden juli en augustus.” Hij hoopt op een Indian Summer in oktober. Pauwels organiseert de reizen hooguit twee keer per jaar. “Zodat het voor mij ook meer als vakantie voelt, dan als werk.”

Belgen houden volgens Pauwels ervan goed uit eten te gaan, in tegenstelling tot Nederlanders, die op zo'n reis soms zelfs hun eigen eten meenemen. Pauwels verblijft met zijn groep in een hotel met een goede keuken. “Normandië heeft nogal wat interessante streekgerechten en ik moedig mijn reisgenoten aan om die te proberen.”

Tuinen vormen de rode draad van de reis en wie in Normandië is, gaat in elk geval naar de twee beroemdste Normandische tuinen: het Parc floral des Moutiers, in Varengeville-sur-Mer en - vlak daarbij - Le Vastérival, de landschapstuin van prinses Sturdza. Ik ben benieuwd of Pauwels overweg kan met de prinses. Ooit gaf zij mij een draai om de oren omdat ik een denigrerende opmerking maakte over haar Leyland-cypressen, met voorsprong de lelijkste aller coniferen. Maar Pauwels zegt dat hij met prinses Sturdza uitstekend kan opschieten. Hij vindt haar een bijzondere vrouw en dat kan ik beamen.

In het Parc floral des Moutiers wordt niet alleen de tuin bezocht, maar ook het huis, dat rond de eeuwwisseling is ontworpen door de beroemde Engelse architect Sir Edwin Lutyens. Dat huis heeft evenveel charme als een mijnenveger en volgens mij heeft Sir Edwin wat vingeroefeningen gedaan op kosten van zijn cliënt, maar volgens Pauwels is het interieur zeer de moeite waard: “Vooral de muziekkamer is een belevenis. De akoestiek is er fantastisch.” Om dat te laten horen zal één van de bewoners iets voor de bezoekers op de piano spelen.

Le Vastérival en Parc floral des Moutiers hebben een overvloed aan bomen en struiken, waarvan de herfstkleuren eind oktober op hun mooist zullen zijn. Naast deze gevestigde tuinen zullen een drietal minder bekende tuinen worden bezocht, die alle in de afgelopen twintig jaar zijn aangelegd en soms, zoals veel jonge tuinen, leunen op Engelse voorbeelden. 'Petit Sissinghurst' zou je kunnen denken wanneer je van de ene romantisch beplante tuinkamer naar de andere loopt. Maar veel bewoners van Engeland komen natuurlijk oorspronkelijk uit Normandië. Cultuur komt aan bod in het museum van Dieppe, en in Fecamp, met een bezoek aan de Benedictijner abdij.

De grootste attractie van deze reis lijkt echter mij de beminnelijke reisleider zelf: Ivo Pauwels - geoloog, imker, journalist, godsdienstleraar, avant-garde dichter en tuinier. Hoe wordt een afgestudeerd geoloog in hemelsnaam godsdienstleraar? Pauwels: “Toen ik in militaire dienst moest, heb ik keurig 'geologie' ingevuld, maar zij hebben 'theologie' gelezen. Ik had daar vrede mee en ben godsdienstlessen gaan geven aan de Militaire School.”