Ambitieus banenplan voor Franse jongeren

PARIJS, 21 AUG. Frankrijk wil in de (semi-)publieke sector binnen drie jaar 350.000 banen voor jongeren scheppen. Dit nieuwe type contract zal een looptijd hebben van één jaar, vijf keer verlengbaar. Het is de bedoeling dat de jongeren tegen het minimumloon nuttig werk gaan doen dat nu blijft liggen.

De Franse regering is gisteren akkoord gegaan met dit omvangrijke banenplan waar minister Martine Aubry (werk en solidariteit) een belangrijke verkiezingsbelofte van de socialisten mee hoopt in te lossen. In tweede instantie moeten ook 350.000 banen in de particuliere sector worden gecreëerd. De algemene werkloosheid in Frankrijk is 12,6 procent van de beroepsbevolking; onder jongeren van 15 tot 25 jaar heeft maar 34 procent werk.

Het plan kost de staat dit jaar 2 miljard francs, volgend jaar 8 miljard francs. In 2001 zal het banenplan naar verwachting 33 miljard (11 miljard gulden) per jaar kosten, dat komt neer op 100 miljard francs in vijf jaar. De rijksoverheid betaalt 80 procent van ieder contract; lagere overheden en nonprofit-organisaties de rest. De contracten wijken af van de in Frankrijk gebruikelijke aanstellingen bij de overheid, die na een proeftijd overgaan in een vast dienstverband.Het plan staat open voor jongeren van 18 tot 26 jaar plus jongeren onder de 30 die al vier maanden zonder werk zitten.

De regeling komt naast de bestaande initiatieven om de langdurige werkloosheid te bestrijden. Tijdens de verkiezingscampagne in mei had Lionel Jospin, toen nog leider van de Parti Socialiste en nu eerste minister, gezegd dat de nieuwe jeugdbanen in de plaats kwamen van de bestaande 'Melkert'-achtige contracten. Nu blijkt dat de regering die systemen heeft laten bestaan om de oudere werklozen die daar in meerderheid gebruik van maken niet te duperen. De Franse overheid geeft dit jaar 150 miljard francs (50 miljard gulden) uit aan werkgelegenheidssteun: 64 miljard aan speciale werkregelingen en 43 miljard francs om de sociale lasten voor de laagste inkomens te verlagen.

Minister Aubry heeft voor dit jongerenproject in overleg met andere ministeries en organisaties in het sociaal-maatschappelijke leven een aantal concrete 'nieuwe' banen in het leven geroepen. Voorbeelden zijn: justitie (strafrecht-bemiddelaar, bemiddelaar in familiezaken, begeleider van gevangenen wier straf bijna voorbij is), huisvesting (huurbemiddelaar in de sociale sector, onderhoudsassistent), onderwijs (tutor voor groepsactiviteiten en individuele leerlingen, coördinator buitenschoolse activiteiten), politie (opvang en begeleiding burgers), gezondheidszorg (kinderopvang, hulp aan hulpbehoevenden, hulp aan mensen die na langere tijd het ziekenhuis verlaten), openbaar vervoer (hulp bij groepsreizen per openbaar vervoer, opvang in grote stations), cultuur (introductie computers, hulpdiensten bij monumentenbeheer). Claude Allègre, minister van onderwijs, heeft toegezegd volgend jaar 75.000 van deze banen voor zijn rekening te nemen.

Het plan van de linkse regering-Jospin roept nogal wat kritiek op, bij president Chirac, bij vakbonden van overheidspersoneel en bij de centrum-rechtse partijen die tot voor kort de regering-Juppé steunden. De president heeft gisteren in de ministerraad ervoor gewaarschuwd dat het plan op termijn leidt tot “het scheppen van permanente overheidsbanen op massale schaal”.

De bonden vrezen uitholling van de ambtelijke status: wie in Frankrijk de zware examens voor een ambtelijke functie haalt, heeft levenslang recht op de bijbehorende rechtszekerheid en kan niet ontslagen worden. Deze nieuwe functionarissen worden in principe geen ambtenaren in de klassieke zin. Nicolas Sarkozy zei namens de neo-gaullistische RPR dat het plan het tegendeel brengt van wat Frankrijk nodig heeft: “In andere landen heeft men uitgevonden dat niet meer maar minder overheid ruimte schept voor banengroei.”

De nieuwe contracten worden betaald tegen het minimumloon, 5239 francs netto per maand, dat wil zeggen 1746 gulden. Met inbegrip van sociale lasten kost dat een werkgever 9960 francs (3320 gulden) per maand, waarvan het rijk dus 80 procent voor zijn rekening zal nemen. Een minimumjeugdloon bestaat in Frankrijk niet. Pogingen van de regering-Balladur om dat in te stellen leidden in '94 tot heftige rellen.