Zege in UPS-conflict maakt bond euforisch

Nu de staking bij het Amerikaanse bedrijf UPS voorbij is, maken beide partijen de balans op. De bonden kraaien victorie, het bedrijf treurt.

WASHINGTON, 20 AUG. Alle partijen haalden gisteren opgelucht adem nadat de Amerikaanse Teamster-vakbond en United Parcel Service (UPS)in de nacht van maandag op dinsdag een akkoord hadden bereikt dat na ruim twee weken een einde maakt aan de staking bij de grootste pakjesvervoerder in de VS. Gisteravond gaven ook de 400 lokale vertegenwoordigers van de 185.000 stakers hun goedkeuring aan het akkoord, waarover de leden nog per post moeten stemmen. Intussen is het werk bij UPS hervat.

Teamster-voorzitter Ron Carey, zelf ooit chauffeur bij UPS, stond gisteren klaar om de overwinning op te eisen in de machtsstrijd. Hij richtte zich tot al die Amerikaanse werknemers die niet bij een vakbond zijn aangesloten. “Het gevecht met UPS laat zien wat werkende mensen kunnen bereiken als ze samen optrekken.”

Van het begin af aan is de bond erin geslaagd de sympathie van het grote publiek te winnen. Een van de belangrijkste eisen van de bond was dat UPS minder gebruik zou maken van parttime banen, met bijbehorende onvolledige pensioenen en verzekeringen. Als staking tegen “de wegwerpbanen van de jaren negentig” wist Carey een breed enthousiasme voor de actie los te maken.

De Teamsters hebben reden het resultaat als een overwinning te zien. De collectieve overeenkomst, die voor vijf jaar geldig is, komt op vrijwel alle punten aan hun eisen tegemoet. UPS belooft 10.000 nieuwe, volledige banen, ten koste van de door veel werknemers verafschuwde parttime banen. Het bedrijf heeft zijn plan opgegeven de pensioenen van de werknemers los te maken uit het pensioenfonds waar de bond de zeggenschap over heeft. En bovendien bevat het akkoord een verhoging van het uurloon voor zowel fulltime als parttime werknemers. Het is lang geleden dat de Amerikaanse vakbonden bij een grote staking een overwinning behaalden. Optimistische vakbondsleiders zagen er gisteren al meteen een teken in dat in de verhoudingen met het bedrijfsleven een machtsverschuiving zal optreden ten gunste van de bond. Maar ze kunnen daarbij niet om het feit heen dat de organisatiegraad van Amerikaanse werknemers onder de vijftien procent ligt (begin jaren tachtig was dat nog 25 procent). Ondanks actieve werving in verschillende bedrijfstakken is nog vrijwel nergens sprake van noemenswaardige groei van het ledental.

De overkoepelende vakbondsfederatie AFL-CIO, die de staking bij UPS steunde, zal zeker ook met het resultaat bij het transportbedrijf gaan pronken. Of het voldoende is om weer grote aantallen werknemers geestdriftig te maken voor het lidmaatschap van een bond is echter nog zeer de vraag.

De president van UPS, James Kelly, liet gisteren weten dat de staking zijn bedrijf 650 miljoen dollar heeft gekost. “Het was rampzalig voor onze zaak en voor onze mensen.” UPS heeft gewaarschuwd dat het op korte termijn mogelijk 15.000 mensen zal moeten ontslaan, ten gevolge van misgelopen opdrachten. Ook als die sombere voorspelling maar voor een deel uitkomt, zal de glans van de staking voor de bond snel verbleken.

President Clinton, die de partijen in het weekeinde extra onder druk had gezet met zijn opmerking dat een overeenkomst binnen handbereik was, juichte het onderhandelingsresultaat gisteren toe. Hij noemde het “een overwinning voor de stelling dat je in onze economie goede arbeidsverhoudingen kunt hebben, je werknemers goed kunt behandelen en tegelijk winst kunt maken.”

De president had ervan afgezien gebruik te maken van zijn bevoegdheid om de staking in het landsbelang te verbieden, maar er was hem veel aangelegen dat de zaak snel zou worden opgelost. In Martha's Vineyard, voor de kust van Massachussetts, besefte hij dat het in de media niet fraai oogt als reportages over gedupeerde ondernemers die hun bestellingen niet bezorgd krijgen en over stakers die moeten rondkomen met een stakingsvergoeding van 55 dollar per week worden afgewisseld met beelden van een golfende president in een exclusief vakantie-oord. Mede dankzij actieve betrokkenheid van minister van arbeid Alexis Herman bij de onderhandelingen is hem die situatie bespaard gebleven. De president prees Herman dan ook, die haar eerste vuurproef sinds haar aantreden dit voorjaar goed heeft doorstaan.

Dat de staking plaatshad in de rustige maand augustus heeft ervoor gezorgd dat de schadelijke gevolgen voor het bedrijfsleven en de Amerikaanse bevolking relatief beperkt zijn gebleven. Vijf procent van de Amerikaanse economie werd geraakt door de actie bij UPS. Kort voor Kerstmis was de publieke opinie waarschijnlijk heel wat minder mild geweest over de verstoring van het pakjesvervoer.