Kwestie-Bouterse op de agenda; Van Mierlo treft Wijdenbosch in Rio

PARAMARIBO/DEN HAAG, 20 AUG. Minister Van Mierlo (Buitenlandse zaken) is gisteren afgereisd naar Rio de Janeiro, waar hij later vanmiddag een ontmoeting heeft met president Wijdenbosch van Suriname.

Met zijn reis hoopt Van Mierlo volgens een van zijn medewerkers de 'gevoelige situatie' te normaliseren, die is ontstaan in de relatie tussen de twee landen na het arrestatiebevel tegen ex-legerleider Bouterse. Suriname en Nederland hebben allebei behoefte aan de bijeenkomst, aldus een woordvoerder van Buitenlandse Zaken.

Justitie in Nederland wil oud-legerleider Desi Bouterse vervolgen wegens zijn vermeende betrokkenheid bij Latijns-Amerikaanse cocaïnetransporten naar Nederland en voor het witwassen van winsten uit de drugshandel. Bouterse is voorzitter van de regeringspartij NDP en werd door Wijdenbosch een dag na het bekend worden van het arrestatiebevel wegens “uitzonderlijke verdiensten voor het vaderland” benoemd tot adviseur van staat.

Vanuit Rio heeft Van Mierlo vanochtend laten weten dat president Wijdenbosch en hijzelf na afloop van de ontmoeting de pers te woord zullen staan. Zij hebben voor Rio de Janeiro gekozen om ver van de beide vaderlandse media in alle rust te kunnen overleggen, “terwijl er geen journalisten op de stoep staan”. Er is de Nederlandse regering alles aan gelegen om de koele betrekkingen met Suriname niet te laten verslechteren en de zaak-Bouterse gescheiden te houden van de contacten met Suriname. De keuze van Rio is pikant omdat Van Mierlo eerder dit jaar aan de Braziliaanse regering heeft gevraagd Bouterse in zijn hoedanigheid als adviseur van staat niet te ontvangen wegens het gerechtelijk vooronderzoek tegen de oud-legerleider. Brazilië legde dat verzoek naast zich neer. Buitenlandse zaken was twee weken geleden ongelukkig met het feit dat het arrestatiebevel tegen Bouterse uitlekte op het moment dat president Wijdenbosch in België en Nederland investeerders zocht voor Suriname.

De VVD noemt de reis van Van Mierlo 'zeer overdreven'. “Bovendien werkt Nederland op die manier mee aan het politiseren van de affaire-Bouterse”, aldus het VVD-Kamerlid Weisglas. Hij noemt de actie van Van Mierlo “geen goede diplomatie”.

Van Mierlo zelf zei vanochtend in een telefonische toelichting dat het “de plicht” van een minister van Buitenlandse Zaken is om op te komen voor de buitenlandse betrekkingen van Nederland als die onder druk staan. Nederland heeft er volgens de minister alle belang bij de schade te beperken. Vandaar het snelle vertrek naar Brazilië met drie ambtenaren gisterochtend, aldus de minister.

Pagina 3: Bouterse neemt advocaat in de arm

In Paramaribo zei Bouterse gisteravond dat president Wijdenbosch voorafgaand aan zijn reis van Nederland “harde garanties” heeft ontvangen, maar hij liet in het midden welke dat zijn. De Surinaamse regering heeft Nederland eerder officieel gevraagd het bij internationale politie-organisatie Interpol ingediende opsporingsbevel tegen Bouterse in te trekken. Volgens een nog niet openbaar antwoord op het Surinaamse verzoek houdt Nederland echter onverminderd vast aan wat in Paramaribo inmiddels 'het bevel' heet.

Bouterse heeft inmiddels de Amsterdamse advocaat A. Moszkowicz in de arm genomen om zich in de strafzaak bij te laten staan. Bouterse heeft sinds vorige week via zijn partij de NDP bij een aantal strafpleiters laten informeren of ze hem wensten te verdedigen. De Haagse advocaat Spong - van Surinaamse afkomst - weigerde omdat hij Bouterse aansprakelijk acht voor de decembermoorden uit 1982 waarbij Spong vier collega's - onder wie de deken van de Surinaamse orde van advocaten en vriend Kenneth Gonsalves - heeft verloren.

Saillant is dat Moszkowicz, de jongse telg van de advocatenfamilie, ook Ronnie Brunswijk bijstaat. Brunswijk, die jarenlang gevochten heeft tegen Bouterse, wordt door de Haarlemse justitie verdacht van cocaïnehandel via Schiphol. Moszkowicz wil dat het OM het arrestatiebevel intrekt tegen Bouterse. In dat geval is Bouterse bereid enige dagen naar Nederland te komen om zich te laten verhoren. Justitie heeft eerder laten weten dat van een dergelijke vrijgeleide geen sprake kan zijn.

Moszkowicz verdedigde eerder met succes de huidige Surinaamse minister van financiën, A. Mungra, die ook verdachte was van het Haagse OM. Zijn zaak werd wegens gebrek aan bewijs geseponeerd.

In Suriname hebben de oppositiepartijen er eerder bij de regering op aangedrongen geen “nationale kwestie” te maken van het opsporingsbevel, en de “politieke kanten” te onderscheiden van de “justitiële”. Van Mierlo, die eerder aangaf bereid te zijn naar Suriname te reizen voor overleg, is daar niet welkom, zei Bouterse gisteren. “Ik denk niet dat als je jezelf respecteert het wenselijk zou zijn om [hem] hier te hebben op dit moment”, aldus de oud-legerleider.

Bouterse sprak na afloop van een spoedoverleg tussen de voorzitters van de partijen in de regeringscoalitie. Bouterse's NDP zou onverantwoord hoge overheidsuitgaven willen doen en president Wijdenbosch (NDP) zou eigenzinnig optreden, menen de coalitiepartners, al vonden zij het te vroeg om van “een crisis” te spreken. Maar Harry Kisoensing van de Hernieuwde Politieke Partij erkent dat er “serieuze problemen zijn die nu serieus besproken moeten worden”. Bouterse ontkende dat zijn partij in gesprek was met een fractie van de oppositionele NPS van oud-president Venetiaan.