Kabinet verlaagt lokale lasten gezin met 100 gulden

DEN HAAG, 20 AUG. De lokale lasten voor een gezin worden volgend jaar met honderd gulden verlaagd. Het kabinet besloot gisteren in het kader van de besprekingen over de begroting 1998 om daar 700 miljoen gulden voor vrij te maken. Een nieuwe wet moet garanderen dat de extra donatie in het gemeentefonds van 700 miljoen gulden ook bij de burger terechtkomt. Het kabinet wil een “absolute garantie” dat dat gebeurt.

In de vorig jaar verschenen nota 'Lokale lastendruk' concludeerde het kabinet dat de Haagse inkomenspolitiek wordt gefrustreerd door lokale politici. Stijgende lokale lasten hebben direct invloed op de koopkracht van burgers. De afgelopen jaren zijn de lasten vooral gestegen door forse verhogingen van de lokale milieuheffingen. Het kabinet streeft ernaar meer greep te krijgen op gemeentelijke belastingen en heffingen.

Bij de begrotingsbesprekingen heeft premier Kok voorgesteld alle financiële meevallers te gebruiken voor het AOW-spaarfonds. Dit fonds is opgericht om de financiële gevolgen van de snelle vergrijzing van de Nederlandse bevolking op te vangen. Wanneer het verzoek van Kok door zijn collega's wordt gehonoreerd, zou volgend jaar het AOW-spaarfonds een omvang kunnen hebben 5 à 6 miljard gulden. Het kabinet heeft al besloten om dit jaar 750 miljoen en volgend jaar 1500 miljoen gulden in het fonds te storten. Kok wil het relatief gunstige economisch klimaat - en de daarbij behorende financiële meevallers - gebruiken voor het fonds. “Om de meevallers moet een strik”, zou Kok gisteren tijdens een overleg met de zogenoemde zeshoek hebben gezegd.

Premier Kok en de vijf ministers met financiële, economische en sociale portefeuilles treffen elkaar deze weken bijna dagelijks om de Miljoenennota 1998 af te ronden die op Prinsjesdag wordt gepresenteerd. PvdA-minister Melkert (Sociale Zaken) was aanvankelijk tegenstander van een AOW-spaarfonds. Hij gebruikt de aanwezige financiële ruimte liever voor terugdringing van de werkloosheid, bijvoorbeeld in de vorm van lastenverlichting. D66-minister Wijers (Economische Zaken) was ook tegenstander van zo'n spaarfonds. Hij gebruikt het geld liever voor grote infrastructurele projecten. Die moeten leiden tot meer economische groei, waaruit dan de extra uitgaven voor AOW als gevolg van vergrijzing betaald kunnen worden.

Melkert is onder druk van zijn eigen partij en een rapport van de studiegroep begrotingsruimte overstag gegaan. Deze topambtenaren adviseerden het kabinet om een deel van de structurele meevaller in de belastingontvangsten óf de meevaller in de rentelasten te gebruiken voor de voeding van het AOW-fonds.

Pagina 2: Tekort bij opvang asielzoekers

VVD-minister Zalm (Financiën) is altijd al voorstander geweest van een AOW-fonds. Voor hem komt de vorming van zo'n fonds op hetzelfde neer als de door hem bepleite terugdringing van de staatsschuld. De extra kosten van vergrijzing vormen immers net zozeer een last voor de toekomst als de staatsschuld.

Bij de begrotingsbesprekingen heeft PvdA-staatssecretaris Schmitz (Justitie) gepleit voor meer geld voor de opvang van asielzoekers. Dit jaar is sprake van een tegenvaller van 110 miljoen gulden, volgend jaar van 187 miljoen gulden. In 1999 is er een tekort van 160 miljoen gulden en bijna 150 miljoen gulden in 2000. Voor 2001 wordt een tekort voorspeld van 115 miljoen gulden.

Schmitz claimt meer geld omdat het aantal asielzoekers dit jaar weer toeneemt, terwijl de verwijdering van uitgeprocedeerde asielzoekers moeilijk van de grond komt. Justitie verwacht dat dit jaar ongeveer 27.000 vreemdelingen in Nederland asiel zullen aanvragen. In 1998 wordt rekening gehouden met een piek van circa 28.000 asielzoekers. Daarna hoopt Justitie dat het aantal weer zal dalen. In 1996 daalde het aantal asielverzoeken nog scherp; van 29.258 in 1995 naar 22.857.

Minister Zalm heeft zich al bereid verklaard om de overschrijdingen voor dit jaar en volgend jaar te betalen uit de meevallers op de rijksbegroting. Omdat ministers minder uitgeven dan eerder was voorzien, blijft er onder het zogenoemde uitgavenplafond ruimte om financiële tegenvallers op te vangen.

De uitgavenoverschrijding bij justitie, maar ook de extra uitgaven die nodig zijn voor de bestrijding van de varkenspest, zijn alvast door Zalm in de begroting verwerkt. Hoewel hierover nog geen formeel besluit is genomen, wordt verwacht dat de ministerraad hiermee zal instemmen.

Na afloop van de besprekingen lieten de ministers Zalm en Melkert weten geen grote problemen meer te verwachten.

Volgens de bewindslieden stijgt volgend jaar de koopkracht voor alle burgers.