Ambitieus Vitesse vernederd in Arena

AMSTERDAM, 20 AUG. Voor Vitesse is de kop er dit nieuwe voetbalseizoen wel heel nadrukkelijk af. Met 5-0 verliezen in de openingswedstrijd, al is het van Ajax, dat komt hard aan. Zeker voor een club die dit seizoen zieltjes moet winnen om het prestigieuze project van het Gelredome te laten slagen.

De voetbaltempel gaat in maart open en vanaf dat moment dient het toeschouwersmoyenne in Arnhem opgeschroefd te worden van zeven- naar achttienduizend. Vitesse maakte gisteravond niet de indruk op weg te zijn naar een hoger plan. Het gehandicapte elftal voetbalde eerder als een degradatiekandidaat.

Vooral bij de ex-Ajacieden John van den Brom en Michel Kreek kwam de vernedering hard aan. Zij wilden tegen hun oude club wat laten zien. Na wat omzwervingen in het buitenland zijn ze nu de dragende spelers bij een subtopper. Maar alle goede bedoelingen ten spijt, de terugkeer in de thuishaven van Ajax werd voor hen een nachtmerrie.

Van den Brom stond na de wedstrijd minutenlang wezenloos voor zich uit te staren, hangend over een balustrade van de Arena. Hij was op alle fronten weggetikt door Ajacieden. Eerst achterin. Na rust in de voorhoede. Een half uur voor tijd vond trainer Ten Cate het welletjes en haalde de Amersfoorter naar de kant. Die wissel was natuurlijk een ernstige motie van wantrouwen en zo ervoer Van den Brom het ook.

Ten Cate, die Ajax in de kaart speelde door Trustfull en Van den Brom na rust voorin te laten spelen: “Alleen Kreek en Van Hintum hebben bij ons op een hoog niveau gespeeld. De rest heeft gefaald. Waarom ik Van den Brom heb gewisseld? Je kunt toch moeilijk zeggen dat hij vanavond goed heeft gespeeld. Ik heb er niets van gemerkt dat hij een van de dragende spelers uit het elftal is.”

De repliek van Van den Brom: “Als de trainer mij verantwoordelijk stelt voor deze nederlaag, dan zakt mijn broek daar vanaf. Hij had iedereen wel kunnen wisselen. Wat er bij ons mis is? Laat ik er maar niets over zeggen. We hebben genoeg kwaliteit in de gelederen, alleen heb je daarmee geen goed elftal. Het ging al niet goed in de voorbereiding. Ook toen hebben we heel belabberd gepresteerd.”

Kreek had zich de terugkeer in de Nederlandse competitie én op het oude nest uiteraard heel anders voorgesteld. Hij kreeg de hoon van het publiek over zich heen en schoot ook nog eens in eigen doel. Zelf had hij de reactie van de Ajax-aanhang niet als een vernedering ervaren. Die zong op de tribune: “Michel Kreek, Michel Kreek is een echte Ajacied.”

“In eerste instantie beschouwde ik de spreekkoren als een vorm van waardering. Na dat doelpunt begreep ik dat er wel enige spot bij kwam kijken”, aldus de middenvelder die enkele weken geleden van trainer Ten Cate de aanvoerdersband om zijn arm kreeg geschoven.

In drie seizoenen Italië heeft de eenmalige international zich ontwikkeld tot een allrounder. Bij Ajax trok Kreek in 1993 zijn conclusies nadat Davids was doorgebroken en de positie van linkshalf opeiste. Van Gaal testte hem nog wel uit als linksback, maar dat bleek geen succes. Toen Bogarde voor die plek werd aangetrokken, vertrok Kreek naar Padova.

Hoewel deze ploeg tegen de degradatie vocht, scoorde hij daar in het eerste seizoen zeven keer. Toen Padova een jaar later degradeerde, vervolgde hij z'n avontuur in de Serie A bij Perugia. Ook dat team daalde vorig seizoen af. Kreek had vooral genoeg van de bemoeienis van de president bij deze club, die de spelers regelmatig na een nederlaag opsloot in een trainingskamp.

Trainer Scala kreeg bij een achterstand al in de rust te horen dat hij die sanctie moest opleggen als er geen punten werden gepakt. Kreek beschouwt zijn contract bij Vitesse als een logisch vervolg van zijn loopbaan. Hoewel hij stilletjes had gehoopt op een contract bij een topclub in de Serie A.

Het is niet te verwachten dat voorzitter Aalbers van Vitesse, die Makaay en Vierklau voor 23 miljoen gulden overdeed aan Tenerife, dezelfde maatregelen neemt als Kreeks vorige werkgever. Maar toch zal ook hij geschrokken zijn van de wanvertoning die de Arnhemmers in de Arena verzorgden. Kreek: “In dit elftal ontbreken de vaste patronen. Onze zwakke punten zijn door Ajax genadeloos blootgelegd. Vooraf hoop je op een stuntje, maar een kans daarop is er geen moment geweest.”

De grootste schlemiel bij Vitesse was de Slowaak Zeman. Hij was bij zijn debuut in de Nederlandse competitie schuldig aan de eerste twee doelpunten van Ajax, liep tegen een gele kaart aan wegens een overtreding op Sibon en werd uiteindelijk illustratief voor zijn ongelukkige optreden met een beenwond van het veld gedragen.

Toch wilde Ten Cate de Slowaakse international niet als zondebok aanwijzen. “Zeman is een goede mandekker die het nog niet eens zo slecht deed. Sibon kreeg weinig kans bij hem.” De feiten waren dat Rudy bij de eerste treffer van Ajax Zeman door de benen speelde. En bij het tweede doelpunt schoof de Oost-Europeaan de bal in de voeten van Witschge die vervolgens perfect Babangida de diepte in stuurde. De rechtsbuiten faalde nu eens niet voor het doel en schoot de bal hoog in het net.

Het Nigeriaanse feestje was compleet toen Sunday Oliseh na rust van twintig meter verwoestend uithaalde: 3-0. Met die treffer ontlokte de libero van Ajax veel bijval in de Arena. Sibon raakte de lat en invaller Arveladze bezorgde Ajax de vierde treffer na een handig passje van Gorré. Aan het eigen doelpunt van Kreek ging een actie van Hoekstra vooraf. Ajax was bij vlagen ongenaakbaar.

Soms lieten de Ajacieden technische hoogstandjes zien waar onder Van Gaal levenslang op stond, maar er resteerden toch ook veel momenten met een te trage opbouw en balverlies. In ieder geval heeft deze wedstrijd uitgewezen hoe sterk Ajax op nationaal niveau in de breedte is. Zonder Dani, Laudrup, Litmanen en Tobiasen, die interlandverplichtingen hadden, werd over Vitesse heen gewalst.

Trainer Ten Cate moet hopen dat de aankopen Kreek en Trustfull, die nog een conditionele achterstand hebben, vooral aanvallend voor meer impulsen gaan zorgen, anders blijft het Gelredome volgend jaar verstoken van Europees voetbal.