KLM ziet met Braathens 'droomwens' dichterbij komen

ROTTERDAM, 19 AUG. Met smart is de KLM in het verleden met name tijdens jaarvergaderingen op het hart gedrukt eindelijk eens werk te gaan maken van samenwerking met een Europese partner, waardoor het Europese marktaandeel van de nationale luchtvaartmaatschappij kan worden opgekrikt van zeven procent nu tot een door de KLM noodzakelijk geacht marktaandeel van 10 à 15 procent in de toekomst.

Dat de KLM via de weg der geleidelijkheid hard op weg is die 'wensdroom' van de maatschappij en de aandeelhouders te realiseren, blijkt uit het 30 procent belang dat KLM in de Noorse luchtvaartmaatschappij Braathens heeft genomen.

Het belangrijkste is dat KLM door de overeenkomst in staat wordt gesteld te penetreren op een markt waarop van de grote concurrenten in Europa van KLM tot nu toe alleen Lufthansa onbeperkt toegang had. Lufthansa heeft een alliantie gevormd met ondermeer United Airlines, Thai, Austrian Airlines en SAS (Scandinavië). Veel reizigers die van en naar Scandinavië intercontinentaal vliegen doen dat nu nog met Lufthansa. Maar zij kunnen nu ook voor KLM kiezen.

De grote verliezer in het spel waarmee KLM hard aan zijn global airline system werkt, lijkt voorlopig British Airways. BA heeft via het Zweedse Transwede - naast Finair en het Deense Maersk een van de Scandinavische partners van Braathens - in het verleden wel geprobeerd op vergelijkbare wijze als KLM en Lufthansa vaste voet te krijgen op de Scandinavische markt, maar de onderhandelingen tussen beide luchtvaartmaatschappijen zijn indertijd afgeketst.

Braathens is de 'luis in de pels' van SAS. Met een moderne vloot 737-toestellen, die niet ouder is dan vijf jaar, is Braathens zelfs marktleider in Noorwegen voor SAS. Om die reden was het voor KLM geen probleem een investering te doen van ongeveer 200 miljoen gulden in Braathens. “Want Braathens heeft een ijzersterke financiële positie en we praten financieel dezelfde taal”, verklaarde het financiële management van KLM na de deal.

De samenwerking met KLM moet volgend jaar zomer al volledig operationeel zijn. Tegen die tijd moet Braathens ook het zogeheten 'voordeelprogramma', waarmee nu nog goedkoop en gemakkelijk reizigers aan British Airways kunnen worden gekoppeld, hebben gestaakt.

Volgens analist Richard Brakenhoff van MeesPierson is bovendien interessant dat Braathens een samenwerkingsovereenkomst heeft met Finnair. Wanneer ook Finnair besluit zich in de toekomst bij de KLM aan te sluiten dan heeft de nationale luchtvaartmaatschappij in Noord-Europa door de overeenkomst met Braathens “een tactisch zeer sterke zet gedaan.”

Verder redenerend zou een dergelijke stap in het zuiden van Europa - waar KLM nog steeds alle voor- en nadelen van een samenwerking overweegt met Alitalia - de positie van de KLM in Europa in één klap kunnen tillen naar het niveau waar de KLM al jaren achteraanjaagt.

Naast samenwerking op het operationele vlak biedt de overeenkomst KLM-Braathens bovendien mogelijkheden op technisch terrein. Beide maatschappijen hebben een uitgebreide vloot Boeings. Wat onderhoudscontracten betreft, maar ook aankoop van nieuwe vliegtuigen kan voordeel opleveren, biedt de nieuwe samenwerking eveneens mogelijkheden tot financieel gewin.

Braathens wordt door KLM op één lijn gesteld met andere netwerkpartners als Cityhopper, Eurowings en Air UK. Maatschappijen die al geruime tijd tot tevredenheid als 'feeders' voor de stroom intercontinentale reizigers fungeren bij KLM. Alleen de KLM-piloten hebben in het verleden wel eens hun gram geventileerd over de uitbesteding van dit KLM-werk aan derden, dat volgens de piloten de identiteit van de KLM op het spel zou zetten. De piloten waren echter niet beschikbaar voor commentaar.

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Verkeersvliegers P. Griffioen is met vakantie en zijn vervanger B. Baksteen bestuurde op het moment dat de deal met Braathens wereldkundig werd een Boeing 747. Maar volgens een woordvoerder van de KLM zullen de vliegers dit keer hun mond wel dichthouden. “Zij zien ook wel dat door deze deals de KLM- vliegtuigen vol zitten.”