Top Financiën in toekomstplan; Inkomstenbelasting wordt fors verlaagd

DEN HAAG, 18 AUG. Om arbeid goedkoper te maken moet het tarief van de inkomstenbelasting fors omlaag. De BTW wordt verhoogd tot maximaal 19 procent. Volgend jaar wordt een eerste stap gezet op weg naar de afschaffing van de vermogensbelasting. Het onderscheid tussen belastingen en sociale premies wordt opgeheven.

Dat is de kern van een schets van het belastingstelsel voor de volgende eeuw die VVD-minister Zalm en PvdA-staatssecretaris Vermeend (Financiën) hebben voorgelegd aan de ministerraad.

In de Miljoenennota van vorig jaar werd de toezegging gedaan dat het kabinet dit jaar “een verkenning” zou presenteren van de “richting waarnaar het Nederlandse belastingstelsel zich in het begin van de 21ste eeuw moet ontwikkelen”. Rode draad is het streven om arbeid goedkoper te maken en de lastendruk te verleggen naar consumptiegoederen. Zo moet de vraag naar arbeid gestimuleerd worden. Het belastingsysteem moet aansluiten bij de internationale ontwikkelingen en een bijdrage leveren aan verbetering van het milieu door milieubelastende activiteiten zwaarder te belasten.

In het voorstel van Zalm en Vermeend blijft de bestaande structuur van drie belastingschijven gehandhaafd, maar de tarieven worden sterk verlaagd.

In Den Haag wordt het plan door direct betrokkenen omschreven als “de belangrijkste variant, die zeker nog zal worden aangepast”. De financieel woordvoerders van de regeringsfracties PvdA, VVD en D66 en oppositiepartij CDA reageren in eerste instantie positief op het plan. Voor een meer inhoudelijke reactie willen ze eerst meer details weten. “De richting spreekt ook het CDA aan, maar het gaat om de concrete uitwerking”, aldus financieel woordvoerder G. Terpstra.

De belastingbetaler moet op dit moment over een bedrag van 45.960 gulden 37,3 procent belasting betalen. Zalm en Vermeend presenteerden de ministerraad een voorstel waarbij de eerste belastingschijf eindigt bij 32.000 gulden met een tarief van 18 procent. Voor de volgende 32.000 gulden geldt een tarief van 36 procent. Een tarief van 48 procent geldt voor de inkomens boven de 64.000 gulden. Nu geldt een tarief van 50 procent voor de inkomens tot 98.950 gulden; daarboven geldt het toptarief van 60 procent. Voor 65-plussers geldt thans een speciaal tarief in de eerste schijf; op dit moment 15,6 procent omdat ze geen AOW-premie betalen. Om te voorkomen dat ze in het nieuwe systeem meer moeten gaan betalen stellen Zalm en Vermeend voor om het ouderdomspensioen netto uit te betalen.

De verlaging van de belastingtarieven is mogelijk door het schrappen van aftrekposten. Het mes gaat in de aftrekposten voor lijfrente; de aftrek van hypotheekrente blijft gehandhaafd.

Iedereen mag op dit moment 7.100 gulden, de belastingvrije som, van zijn inkomen voor belastingen aftrekken. Die mogelijkheid wordt ook geschrapt; het bedrag waarover belasting wordt geheven, de zogenoemde belastinggrondslag, wordt hierdoor met ongeveer 75 miljard gulden vergroot.

Pagina 3: Groot pakket wijzigingen

Ook het arbeidskostenforfait komt te vervallen. Deze aftrekpost voor iedereen die een baan heeft, is afhankelijk van het inkomen en bedraagt maximaal 2600 gulden.

Ter compensatie komt er een algemene werknemersaftrek die voor iedereen ongeveer 3.000 gulden zal bedragen.

Uit onderzoek van Financiën blijkt dat de Nederlandse winstbelasting redelijk concurrerend is in vergelijking met het buitenland. Het systeem van de vennootschapsbelasting wordt daarom nauwelijks gewijzigd.

De vermogensbelasting wordt geschrapt. Zalm en Vermeend willen volgend jaar al een begin maken door het tarief te verlagen van 8 naar 7 promille.

Dit voorstel wordt deze week al besproken in het kader van de begroting voor volgend jaar. Het bestrijden van fiscale constructies is relatief succesvol en dit geld wil Financiën, conform het verzoek van de Tweede Kamer, gebruiken om de vermogensbelasting te verlagen. Naast de tariefsverlaging wordt de zogenoemde vrije voet verhoogd, waardoor mensen pas bij een hoger vermogen vermogensbelasting moeten gaan betalen. Dit werkt gunstig uit voor huiseigenaren die hun hypotheek (grotendeels) hebben afgelost.

In het nieuwe belastingsysteem komt er een belasting op de inkomsten uit vermogen. Op dit moment zijn vermogenswinsten onbelast. Het “slapend rijk worden” wordt in Nederland fiscaal gestimuleerd. “Daar willen we vanaf”, zei premier Kok vrijdag tijdens zijn persconferentie na afloop van de ministerraad. “Voor je geld moet je werken.”

Een belasting op vermogenswinst is gecompliceerd. Om die reden komt er een heffing op het fictieve rendement dat op het vermogen wordt behaald.

Het verschil tussen belastingen en sociale premies wordt opgeheven. Alle sociale uitkeringen worden in de toekomst gefinancierd uit de belastingmiddelen, de zogenoemde fiscalisering. Voor het bedrijfsleven worden de administratieve lasten sterk vereenvoudigd.

Politici en fiscalisten twisten al jaren of sociale premies tot de belastingen moeten worden gerekend.

Zalm en Vermeend willen het verschil tussen belasitngen en premies opheffen en de belastingdienst zou dan in de toekomst ook de sociale premies moeten innen. De sociale fondsen die nu nog de WAO en AOW beheren, kunnen worden opgeheven. Volgens de bewindslieden wordt het systeem hierdoor eenvoudiger en minder gevoelig voor fraude.

Ieder van de drie regeringsfracties kan zich in het plan herkennen. VVD en D66 zijn een groot voorstander van verlaging van toptarief en afschaffing van de vermogensbelasting. De PvdA ziet de lastendruk op arbeid fors verlagen, met name voor de onderkant van de arbeidsmarkt. PvdA en D66 pleiten verder voor een vergroening van het fiscale stelsel.

De ministerraad praat de komende week verder over deze plannen.

Op Prinsjesdag wil het kabinet de hoofdlijn van een belastingconcept voor de volgende eeuw presenteren.

De bedragen en tarieven die worden genoemd, zijn volgens premier Kok geen blauwdruk omdat de uitslag van de verkiezingen en de kabinetsformatie volgens hem ook hun weerslag moeten hebben op het nieuwe fiscale stelsel.