Nog even wennen aan de Circle-tram

'Kom plezier hebben in Benidorm' staat aan de buitenkant op de tram van lijn 20, de toeristentram van Amsterdam. De advertentie voor de zon is meteen het enige toeristische aan de zogenoemde Circle-tram, de tram die langs een groot aantal toeristische attracties van Amsterdam rijdt. De passagier op de Dam deinst verontwaardigd achteruit als de tram niet op de halte blijkt te stoppen. Weet hij veel dat hij eerst zijn hand had moeten opsteken.

Met de Circle-tram die sinds maart dit jaar zijn ronde rijdt door de stad, wil het noodlijdende Amsterdamse Gemeentevervoerbedrijf (GVB) binnenlopen. Jaarlijks bezoeken 7,5 miljoen toeristen de hoofdstad. Ruim tweederde daarvan is met trein, vliegtuig of touringcar gekomen en zit in de stad dus zonder vervoer. De toeristen die met de eigen auto of motor zijn gekomen, laten die eenmaal aangekomen meestal staan. Dat zijn dus allemaal potentiële klanten voor de toeristentram, denkt het GVB. Als ze tenminste niet voor negen uur 's ochtends of na zeven uur 's avonds iets van de stad willen zien, want dan rijdt de Circle-tram niet. Het GVB verwacht dat binnen drie jaar negen miljoen passagiers per jaar in de Circle-tram zullen stappen, en dan niet alleen toeristen maar ook Amsterdammers.

“Gaat deze naar de Albert Cuyp?” De conductrice had geruststellend geknikt. “Als ik dat had geweten”, zegt het Amsterdamse meisje even later. Lijn 20 gaat wel naar de Albert Cuyp, maar niet dan na eerst een grote lus door de stad te hebben gemaakt. Een jongen en een meisje uit Luxemburg op weg naar het Vondelpark hadden de eerste beste tram die langs kwam gepakt. Een Belgisch echtpaar dat hier drie dagen was, nam de tram voor het eerst. In een tijd waarin rugzaktoeristen hun bedden 's nachts in het Vondelpark opmaken omdat de lowbudget-hotels vol zijn, zitten er in de Circle-tram die middag na de halte Paleisstraat nog welgeteld twee toeristen.

“Die Circle-tram was mijn idee niet”, zei de nieuwe GVB-directeur A. Testa onlangs bij een glas witte wijn. “Maar als ik nou eindelijk eens iemand in het bedrijf heb die iets probeert, dan ga ik die toch niet meteen lopen afkatten?” Dat is volgens Testa het “merkwaardige” aan Amsterdam: “Het plezier om ongein te verkopen.” Zoals de ontevreden trambestuurder die vorige week naar het lokale tv-station AT5 stapte, omdat hij het zo warm had in zijn lange broek. Testa: “Terwijl ik nog nooit zoveel inspraak bij mekaar heb gezien als bij het ontwerpen van het uniform voor het trampersoneel.”

Die “bedrijfscultuur van actiegroepen” wil de GVB-directeur doorbreken. Dus krijgt de Circle-tram een kans. Bovendien past het in zijn toekomstvisie: “We willen ons profileren in het vervoer van mensen”, had hij gezegd. “Dat willen we doen te land, te water en in de lucht. Voor levende mensen - in principe onze grootste klantenkring - en voor dooie mensen. En alles wat daar tussenin zit, in ambulances.” Dus ook toeristen in de Circle-tram. Het GVB is alleen “nog niet voldoende professioneel”, had Testa gezegd. Het product was “niet goed in de markt gezet”. “We zijn nog niet commercieel genoeg. Maar mogen we dat ook even leren?”

De bezoeker van Amsterdam kan er voorlopig zijn voordeel mee doen. Wie in de tram een dagkaart voor tram, bus en metro koopt, betaalt twaalf gulden. In de Circle-tram kost zo'n zelfde dagkaart een tientje.