Bafana Bafana waarschuwt voetbalwereld

JOHANNESBURG, 18 AUG. Het gebeurde in de veertiende minuut. Phil 'Chippa' Masinga ontving de bal van Doctor Khumalo, dribbelde naar de rand van het Congolese strafschopgebied en haalde verwoestend uit, 1-0 voor Bafana Bafana. De bijna 100.000 toeschouwers in het FNB-stadion, gelegen tussen Johannesburg en Soweto, explodeerden in een orgie van vreugde en kabaal.

Door het doelpunt van Masinga, naar later bleek het enige in het duel met Congo-Brazzaville, bereikte Zuid-Afrika zaterdag voor het eerst in de geschiedenis de eindronde van het wereldkampioenschap voetbal, volgend jaar in Frankrijk.

Terwijl de spelers van Congo-Brazzaville hun tranen de vrije loop lieten, vierde het Zuid-Afrikaanse elftal feest. En met hen een hele natie. Duizenden ballonnen gingen de lucht in 'richting Frankrijk', tickertape daalde neer op het publiek, vuurwerk knalde boven het stadion. Vliegtuigen van de luchtmacht gaven een fly-by en een laag overvliegende Boeing 737 van de Suidafrikaanse Lugdiens was gesierd met de tekst Siyaya Bafana Bafana ('We gaan op weg, jongens' - Bafana Bafana is de bijnaam voor het nationale voetbalelftal).

Zuid-Afrika stelde enigszins teleur in de laatste kwalificatiewedstrijd in groep 3 van de Afrikaanse zone. “Het resultaat telt”, zei Barker in de catacomben van het stadion. Hoewel zijn elftal aan een gelijkspel voldoende had, waren de spelers het aan hun stand verplicht Congo-Brazzaville te verslaan. Maar de Congolezen toonden zich technisch begaafde voetballers, die een paar keer dicht bij een doelpunt waren. Zuid-Afrika stelde daar slechts enkele briljante acties van Masinga, die in Italië voor Bari speelt, tegenover.

Aanvoerder Lucas Radebe, centrale verdediger bij de Engelse Premier League-club Leeds United, zei dat hij zaterdag zijn inspiratie had ontleend aan 'Madiba', koosnaam voor president Nelson Mandela. “Hij kwam 's morgens naar ons hotel om een praatje te maken en het werkte als een wonder. Hij bracht onze motivatie tot ongekende hoogte”, aldus een glunderende Radebe.

Het succes van Bafana Bafana wordt in het sportverdwaasde Zuid-Afrika gezien als het resultaat van een hele natie. Vijf jaar geleden werd Zuid-Afrika na een lange afwezigheid vanwege de sportboycot gericht tegen het apartheidsbewind weer door de FIFA toegelaten tot de internationale arena. Bondscoach Barker zei in 1994 bij zijn aantreden twee doelen voor ogen te hebben: het winnen van de Afrika Cup en het bereiken van de eindronden in Frankrijk. Ongeloof en spot vielen hem ten deel, maar zaterdag was Barker de grote winnaar. Vorig jaar al sleepte hij met Bafana Bafana in eigen huis het Afrikaans kampioenschap in de wacht. De afwezigheid van Nigeria en het thuisvoordeel riepen vragen op, maar de zegereeks in de voorronden van het WK maakte aan alle twijfel een eind. Met vier overwinningen, een gelijk spel en een nederlaag toonde Zuid-Afrika zich het sterkste team van groep drie in de Afrikaanse zone. In groep vier wist Kameroen zich gisteren te kwalificeren.

Barker toonde zich na de zwaar bevochten zege op Congo-Brazzaville (“De langste negentig minuten in mijn leven”) een nuchter man. “Laat ons realistisch blijven, we hebben nog een lange weg te gaan, we zijn nog niet klaar voor de grote kanonnen”, aldus de kleine coach. Eerder dit jaar moest Zuid-Afrika twee keer een nederlaag incasseren in vriendschappelijke interlands. In mei was Engeland op Wembley te sterk (2-1) en in juni won het Nederlands elftal in Johannesburg met 2-0 van Bafana Bafana.

Maar Masinga waarschuwde de wereld zaterdag alvast: “We zullen bij het WK de Zuid-Amerikaanse en Europese teams verrassen.” De eerstvolgende test voor Bafana Bafana is het kampioenschap van Afrika. In februari 1998 moet het elftal zijn titel verdedigen in Burkina Faso.