Vrees op Damrak voor nieuwe week; Vakantievierend Nederland beleeft de grote beursval

ROTTERDAM, 16 AUG. “Nu duurt het zes dagen. Op 19 oktober 1987 hadden wij hier maar een dagje voor nodig.” Een beurshandelaar met gevoel voor historie laat zijn herinnering even de vrije loop, maar is rap terug bij de kelderende koersen van nu: “De markt ligt er bescheten bij.”

Herhaalt de geschiedenis zich in slow motion? De graadmeter van de stemming op de Amsterdamse effectenbeurs heeft de laatste zes dagen 11 procent verloren, bijna even veel als op de eerste dag van de Great Crash in 1987.

De camping hausse, vernoemd naar de locatie waarvandaan vakantievierend Nederland zijn beursorders plaatste en daarmee de beursgraadmeter door de 1.000 punten stuurde, beleefde gistermiddag zijn eerste grote terugslag. De beursgraadmeter deed er 20 dagen over om van 900 naar 1.000 punten te stijgen, en 21 dagen om daarna weer terug te vallen tot onder de 900 punten.

De stemming werd gisteren grimmiger naarmate de dag vorderde. De markt lag er 's ochtends zwak bij, met een verlies van de beursindex van een punt of tien, maar dat is na de recordregen al geen nieuws meer. De expiratie van opties drukt de stemming. “Het is allemaal handel die van de optiebeurs komt”, weet een handelaar. In de loop van de middag lichten de koersen van de 25 belangrijkste fondsen op de Reuters schermen van handelaren op. Steeds sneller, steeds roder. De kleur van koersdalingen.

Philips wordt gedumpt: de koers zakt meer dan 5 procent naar een slotstand van 147,60 gulden. Handelshuis Hagemeyer vlogen de guldens om de oren. De koers ging meer dan 7 procent achteruit naar 100 gulden. Publiekslieveling Ahold: bijna 5 procent lager op 54,60 gulden. Dat is 20 gulden onder de koers die drie weken geleden de beursgraadmeter door de 1.000 punten lanceerde.

“Er zijn ook grote posities bij banken in Londen die er nu uitgegooid worden”, zegt een financiële insider. “Door de koersdalingen staan die posities nu onder water en als de bazen van die handelaren bang worden van de verliezen op die effecten, dan gaat dat er rücksichtslos uit. Vorige maand hebben zij tenslotte goed verdiend, dan nu maar een verliesje.”

De liquidatie van zulke posities en de verkoopgolf vanaf de optiebeurs, waar handelaren hun eigen verplichtingen tegenover beleggers moeten waarmaken, ontketenen nieuwe verkopen. De markt wordt in een neerwaartse spiraal gezogen. Een handelaar:“Professionele beleggers doen nu even een stapje opzij.”

De lagere koers van de dollar, die gisteren nog eens twee cent verloor op een stand van 2,05 gulden, en de vrees voor oplopende rentetarieven doen de Europese beurzen de das om. Amsterdam viel net als woensdag, toen de beursindex ruim 4 procent verloor, harder dan de markten in de omliggende financiële centra, Londen en Frankfurt.

Om zes minuten voor half vijf maakt de commissaris voor de notering, die op de beurs de marktorde moet handhaven, een eind aan het lijden. Op een stand van 894,42 punten is de graadmeter vijf procent gezakt ten opzichte van de piek gisteren. Dat is het signaal voor een reglementaire afkoelingsperiode van een kwartier. Zulke pauzes moeten handelaren even de tijd geven in de dealingroom de koppen bij elkaar te steken en hun klanten te bellen. Gehandeld wordt er vervolgens niet meer.

Gespeculeerd wel. “Maandag krijg je het publiek er nog overheen”, zegt een handelaar. “Dit is de eerste correctie waar het grote publiek bij betrokken is”, aldus een professionele geldbeheerder. “Maandag komt er wel het een en ander. Van beleggers, maar ook van de beheerders van beleggingsfondsen waarvan de klanten participaties in die fondsen willen verkopen.”

    • Menno Tamminga