Politicus van Inkatha loopt over naar ANC

DURBAN, 16 AUG. De Zuidafrikaanse Inkatha Vrijheidspartij, van Zoeloeleider Mangosuthu Buthelezi, heeft ernstig gezichtsverlies geleden door het overlopen, donderdag in Durban, van een zijn steunpilaren, Walter Felgate, naar het rivaliserende ANC.

Het besluit van de 67-jarige Felgate, de eerste blanke die in de jaren zeventig lid werd van Inkatha, kwam volkomen onverwacht. Hij noemde het “dictatoriale leiderschap” van Buthelezi de hoofdreden voor zijn vertrek. “Ik ben vervreemd geraakt van de man, met wie ik twintig jaar lang intensief heb samengewerkt”, aldus Felgate. Hij zei dat het opzeggen door Inkatha, vorige week, van de besprekingen over vrede met het ANC in de provincie KwaZulu/Natal, het enige bolwerk van Inkatha, voor hem de druppel was geweest die de emmer deed overlopen.

Het ANC heeft Walter Felgate als een held binnengehaald. De leider van het ANC in de provincie, Jacob Zuma, omhelsde Felgate en reikte hem zijn nieuwe partijkaart uit. Een woordvoerder van het ANC zei te verwachten dat “vele anderen thuis (in het ANC) zullen komen'.

Mangosothu Buthelezi daarentegen reageerde zeer verbolgen op het overlopen van Felgate, door hem aangeduid als “een moderne Faust die zijn ziel aan de duivel heeft verkocht”. Felgate was volgens Buthelezi bitter gestemd omdat hij na zijn positie als hoofdonderhandelaar namens Inkatha bij de besprekingen over de nieuwe grondwet (1993-94) geen promotie meer had gemaakt.

Blessed Gwala, een woordvoerder van Inkatha, gaf een bitter commentaar op het ANC. “Wij zijn verbijsterd over het feit dat het ANC hem kritiekloos in hun rijen heeft opgenomen. Dit toont aan hoever het ANC wel niet wenst te gaan in het zwartmaken van Inkatha”, aldus Gwala. Felgate heeft volgens Inkatha in zijn 'vlucht' een groot aantal documenten en computerdiskettes meegenomen.

Inkatha deed verder pogingen het overlopen van Felgate in verband te brengen met privé-omstandigheden, zoals een hartkwaal en financiële problemen. het ANC heeft Felgate voor geld overgehaald, zo luidt de lezing van Inkatha. Maar anonieme bronnen bij Inkatha noemden Felgate “een moedige man” die “de spijker op zijn kop heeft geslagen”.

Misschien dat door het overlopen van Felgate duidelijkheid kan komen over een onopgehelderde kwestie - een van de vele - uit de tijd van de apartheid: de betrokkenheid van Inkatha bij doodseskaders. Inkatha heeft tot nu toe geweigerd voor de Waarheidscommissie inzicht te verschaffen over de controversiële 'Caprivi-rekruten', genoemd naar de Namibische strook grond tussen Botswana en Angola, waar ze destijds werden opgeleid. Mogelijk dat de Waarheidscommissie Felgate zal dagvaarden.