Oppositie hekelt regering wegens interpretatie zaak-Bouterse; 'Belang Suriname geschaad'

De zaak rond oud-legerleider Desi Bouterse heeft de betrekkingen tussen Nederland en Suriname onder druk gezet. De Surinaamse oppositie vreest een escalatie.

PARAMARIBO, 16 AUG. De Surinaamse oppositie maakt zich zorgen over de wijze waarop de regering van president Jules Wijdenbosch de affaire rond oud-legerleider Desi Bouterse tot een nationale zaak heeft gemaakt. De oppositie meent dat het hier eerder gaat om een juridische kwestie van één persoon. De belangen van Suriname worden geschaad, nu de zaak dreigt te leiden tot een conflict tussen Suriname en Nederland, menen prominente leden van de oppositie in Paramaribo.

Bouterse, voorzitter van de regeringspartij NDP en door Wijdenbosch onlangs benoemd tot adviseur van staat, wordt door de Nederlandse justitie verdacht van het smokkelen van cocaïne en het witwassen van drugswinsten. Eerder deze maand - op een moment dat president Wijdenbosch op privébezoek in Nederland was - werd publiekelijk bekend dat het openbaar ministerie Interpol heeft ingeschakeld voor de aanhouding van Bouterse. Volgens de Surinaamse regering houdt Den Haag zich daarmee niet aan het juridische samenwerkingsverdrag en is het vervolgen van Bouterse eerder een politieke dan een juridische actie.

“De belangen van een land mogen nooit ondergeschikt worden gemaakt aan die van een individu, in dit geval van Bouterse”, stelt Fred Derby, voorman van de oppositiecoalitie Nieuw Front. De misdrijven waarvan de Nederlandse justitie Bouterse verdenkt, vallen volgens hem onder het internationaal recht en mogelijk onder bilaterale en multilaterale verdragen betreffende drugsbestrijding. Volgens Derby is het voor Nederland nu “erop of eronder”. Hij vindt dat bewezen moet worden of de beschuldigingen gegrond zijn die de afgelopen jaren zijn geuit. “Zolang het bewijs niet geleverd is, moet Bouterse zich gedragen als iemand die in Suriname in voorarrest is.”

Derby's coalitiegenoot, oud-president Venetiaan, gelooft dat “de persoon van Bouterse is ingekapseld in de positie van adviseur van staat om de justitie van hem af te houden”. Met deze positie zou Bouterse in zekere mate diplomatieke onschendbaarheid genieten. Venetiaan heeft er geen probleem mee, indien zou blijken dat Bouterse onschuldig is. Maar hij meent dat er geen diplomatieke onschendbaarheid kan zijn voor drugsmisdrijven. “Laten we de staat niet in misère dompelen.”

De regeringen van Suriname en Nederland moeten het gerezen probleem via diplomatieke weg oplossen, aldus Jaggernath Lachmon, oud-voorzitter van het Surinaamse parlement en leider van de hindostaanse Nieuw Front-partij VHP. “De zaak moet niet op de spits worden gedreven. Er zullen dan geen winnaars zijn.”

Woordvoerder Winston Jessurun van de liberale oppositiepartij DA91 stelt dat Bouterse zijn functie van adviseur van staat dient neer te leggen zolang een arrestatiebevel tegen hem loopt. De beschuldiging van drugscriminaliteit ziet hij als een verzwarende factor. Jessurun waarschuwt de regering er “geen nationale zaak” van te maken. “Gezien de lange periode waarin Bouterse van dit soort zaken wordt beschuldigd zonder dat hij wist waar hij aan toe was, zou men juist blij moeten zijn als dit jaar de zaak wordt afgehandeld.”

Maar voor Frank Playfair van de eenmansfractie Democratische Partij in de Nationale Assemblee zal een eerlijk proces in Nederland tegen een Surinaamse politieke leider niet mogelijk zijn “door de enorme invloed van de politiek op het justitieel apparaat”. Playfair zegt geen enkel eerlijk proces te kennen tegen een politiek leider uit een derde-wereldland dat werd gevoerd in een westers land. “Er moet politiek onderhandeld worden, anders ziet het er somber uit”, zo meent Playfair. De afgevaardigde uit kritiek op de werkwijze van de regering, omdat benoemingen worden gedaan buiten de Assemblee om. Ook die van Bouterse tot adviseur van staat is nooit aan het parlement voorgelegd.