Kortsjnoi onverwoestbaar

Van de kop boven deze rubriek kunnen we een stempel maken die nog vaak van pas zal komen. Ach, hoe anders is Kortsjnoi dan gewone stervelingen, aan wie de twijfel over de zin van hun streven bij tijd en wijle vreet.

De Duitse grootmeester Eric Lobron vertelde tijdens het Lost Boys-toernooi in Antwerpen dat hij met schaken ging stoppen. Wat ging hij dan doen? Waarschijnlijk speculeren op de beurs of handelen in onroerend goed. “Wat moet ik anders? Het enige dat ik kan is schaken.“

Het was moeilijker dan vroeger om geld met schaken te verdienen, vond hij. Sponsors verdwijnen, in de Duitse clubcompetitie wordt veel minder betaald dan vroeger en overal zijn loeisterke Russen met onbekende namen. Je hoort dat vaak in de schaakwereld, de klacht dat het vroeger beter was, en ik heb het idee dat de klagers hun persoonlijke neergang vertalen in een algemeen verval. Lobron was een tijdlang de tweede speler van Duitsland, achter Hübner. Nu staat hij daar niet eens bij de eerste tien. De Oostduitsers zijn er bij gekomen, de Russische emigranten, maar ook nieuwe jonge spelers. Dan wordt het inderdaad moeilijker om geld te verdienen.

Maar de belangrijkste reden voor Lobron om te stoppen was toch een persoonlijke. Het deed hem geen pijn meer als hij een partij verloor en dat was slecht, want als je geen pijn voelde, bood je ook niet tot het uiterste verzet. Hij is 37 jaar, de leeftijd dat schakers beginnen te lijden aan de gedachte dat een nederlaag in een schaakpartij nog niet het einde van de wereld is.

Niet allemaal. Ljubojevic raast en tiert nog net als vroeger als het hem tegen zit. “Zo, we zijn gelijk geëindigd“, zei ik aan het eind van het toernooi tegen hem, en dat was een gemeen pesterijtje van me, want ik wist dat ik daarmee een reeks knetterende verwensingen over de onrechtvaardigheid van het lot uitlokte.

Kortsjnoi is 66 jaar. Misschien dat hij gelijkmoediger is dan vroeger, maar de uitdrukking van diepe walging die hij vertoonde toen hij na zijn partij tegen Topalov van het bord vluchtte, liet zien dat hij een nederlaag nooit als een normaal natuurverschijnsel zal beschouwen. Hij werd tweede in de Kroongroep en hij kreeg een applaus alsof hij wereldkampioen was geworden.

De winnaar was Veselin Topalov, zoals verwacht. Vier overwinningen, drie remises. Een mooie score, die iedereen heel gewoon vond. Het werd nog een spannende laatste ronde. Topalov stond een half punt voor op Kortsjnoi, die tegen Van der Sterren een miserabele stelling had gekregen, maar in de tijdnoodfase toch de slimste bleek. En Topalov zelf speelde tegen Van Wely een wisselvallige partij waarvan de uitslag tot het laatst onzeker was.

Wit Van Wely-zwart Topalov

1. d2-d4 Pg8-f6 2. c2-c4 e7-e6 3. Pg1-f3 c7-c5 4. d4-d5 d7-d6 5. Pb1-c3 e6xd5 6. c4xd5 g7-g6 7. e2-e4 a7-a6 Subtiel openingsspel. Hij vermijdt de variant 7...Lg7 8. h3 0-0 9. Ld3, die zwart nauwelijks winstkansen biedt. 8. a2-a4 Lc8-g4 9. Dd1-b3 Lg4xf3 10. Db3xb7 Pb8-d7 11. g2xf3 Lf8-g7 12. Lc1-f4 Ta8-b8 13. Db7xa6 Pf6-h5 14. Lf4-c1 Niet 14. Lxd6 Tb6 14...0-0 15. Lf1-e2 En nu zou 15. Dxd6 Tb6 wit de dame kosten. 15...Lg7-e5 16. h2-h4 Ph5-f4 17. Le2-b5 f7-f5 18. Lc1xf4 Le5xf4 19. Lb5xd7 Dd8xd7 20. Da6-e2 Lf4-e5 Twee pionnen heeft wit gewonnen, maar hij heeft een moeizame verdediging voor de boeg, want zijn koning staat nergens veilig. 21. Pc3-b5 Kg8-h8 22. 0-0-0 f5xe4 23. f3xe4 Dd7-d8 Hier was Topalov na afloop erg ontevreden over. Oorspronkelijk was hij 23...c4 van plan geweest, gevolgd door zetten als Ta8 en Tfc8 en deze directe methode zou Van Wely zeer in het nauw hebben gebracht. 24. Td1-d3 Dd8-a5 25. Td3-a3 Da5-b4 26. f2-f3 c5-c4 27. De2-c2 Tf8-c8 28. Th1-f1 Tc8-f8 29. Kc1-b1 Tb8-a8 Dit alles maakt geen erg doelgerichte indruk van de kant van zwart en hier zou 30. f4 goed voor wit zijn. 30. Tf1-c1 Tf8-f4 31. Dc2-e2 Ta8-c8 Misschien was 31...Txa4 beter, hoewel wit na 32. Txa4 Dxa4 33. Txc4 niet te klagen heeft. 32. Pb5-a7 c4-c3

33. De2-b5 Wit laat zich overbluffen. 33. Pc6 ging ook niet wegens 33...cxb2, maar hij had eenvoudig 33. Pxc8 moeten doen. Na 33...cxb2 34. Tcc3 Lxc3 34. Txc3 Dxc3 heeft wit dan het reddende 35. Dxb2, omdat de zwarte dame gepend staat. Er zou een scherpe strijd ontstaan waarin wit paard en twee pionnen voor een toren zou hebben. 33...c3-c2+ Nu wint zwart op slag. 34. Txc2 gaat niet voor wit wegens 34...De1+ 34. Kb1-a2 Db4-d2 35. Db5-f1 Dd2-d4 Wit gaf op, hij verliest het paard op a7.

Het is alweer een paar weken geleden gebeurd, maar toch waard om te vermelden dat Anatoli Karpov in het toernooi in Biel na lange tijd weer eens een resultaat boekte dat enigszins in overeenstemming met zijn stand is. Spectaculair was het nog niet. Karpov werd tweede, een half punt achter Anand, een punt voor Gelfand.

Anand schijnt zich niet erg ingespannen te hebben. Volgens de berichten speelde hij alles in sneltreinvaart, zoals vroeger zijn gewoonte was. Misschien werd het hem niet moeilijk gemaakt. Van het volgende partijtje, hoe aardig ook, denk je: ja, dat zou Anand desnoods als een blindvluggertje kunnen spelen.

Wit Anand-zwart Lautier

1. e2-e4 d7-d5 2. e4xd5 Dd8xd5 3. Pb1-c3 Dd5-a5 4. d2-d4 Pg8-f6 5. Pg1-f3 c7-c6 6. Lf1-c4 Lc8-f5 7. Pf3-e5 e7-e6 8. g2-g4 Lf5-g6 9. h2-h4 Pb8-d7 10. Pe5xd7 Pf6xd7 11. h4-h5 Lg6-e4 12. Th1-h3 Le4-g2 13. Th3-e3 Pd7-b6 14. Lc4-d3 Pb6-d5 Deze stelling is eerder voorgekomen, met het voor de hand liggende vervolg 15. Tg3 Pxc3 16. bxc3 Ld5. Na het volgende nieuwtje van Anand is zwart meteen in grote moeilijkheden, maar daar moet je rekening mee houden als je een dubieuze opening als het Skandinavisch speelt. 15. f2-f3 Hij laat zijn toren instaan, maar snijdt de zwarte loper de terugtocht af. 15...Lf8-b4 16. Ke1-f2 Lb4xc3 17. b2xc3 Da5xc3 18. Ta1-b1 Dc3xd4 19. Tb1xb7 Ta8-d8 Dit verliest snel, net als 19...0-0? 20. Lxh7+, maar na 19...0-0-0 20. Txf7 zou wit ook in het voordeel zijn, omdat zwarts Lg2 verloren gaat. 20. h5-h6! g7-g6

21. Ld3xg6 Niet moeilijk, wel elegant, dit dame-offer. Na 21...Dxd1 22. Txe6+ gaat zwart mat. 21...Pd5-e7 22. Dd1xd4 Td8xd4 23. Te3-d3 Td4-d8 24. Td3xd8+ Ke8xd8 25. Lg6-d3 Zwart gaf op.