Het jaar van Ramilla, Mores, Bancu en Sanou

ROTTERDAM, 16 AUG. Actuele quizvraag voor de voetballiefhebber. Uit welke landen komen de volgende eredivisiespelers: Alin Bancu (Fortuna), Ratislav Mores (Roda JC), Ousmane Sanou (Willem II), Froylan Ledezma (Ajax) en José Maria Cela Ramilla (RKC)? Zelfs de kenner zal moeite hebben met het antwoord: respectievelijk Roemenië, Slowakije, Burkina Faso, Costa Rica en Spanje.

Vroeger, in de jaren zestig, was het toch een stuk overzichtelijker met een enkele verdwaalde buitenlander als Bengt Schmidt Hansen (PSV) of Jörgen Kristensen (Sparta).

De Nederlandse competitie begint dinsdag met zo'n 120 buitenlanders in de eredivisie, tegen vorig seizoen een kleine 100. Het kan er inmiddels eentje meer of minder zijn. Want de ontwikkelingen op de voetbalmarkt zijn nauwelijks bij te houden. De massale import van buitenlanders is noodzakelijk aangezien er in Nederland te weinig talent rondloopt. De alom geroemde jeugdopleidingen kunnen de vraag niet aan omdat onze beste spelers in het buitenland geld verdienen.

Althans, zo redeneren de clubs. Zij zoeken de versterkingen liever in bijvoorbeeld exotische landen of in het voormalige Oostblok. Ze maken zich geen zorgen dat ze zich vervreemden van de aanhang. De reactie van het publiek wijst voorlopig ook niet in die richting. Gezien de groei van het aantal seizoenkaarten leeft het voetbal in Nederland als nooit tevoren. De open dagen waren overal een gekkenhuis. De mensen accepteren het vreemdelingenlegioen, zo lang de resultaten goed zijn. Zo lang de show maar attractief blijft.

Krampachtig proberen de Nederlandse clubs aansluiting te vinden met de internationale top. Dat lijkt een kansloze strijd. In Spanje, Italië en Engeland is de markt op hol geslagen. Afgezien nog van de megadeal die Inter Milaan afsloot voor de gunsten van de Braziliaan Ronaldo. Barcelona investeerde deze week 50 miljoen gulden voor de aankoop van de Braziliaan Rivaldo. Van Gaal werkt al volgens Spaanse maatstaven en heeft de hand niet meer op de knip zoals bij Ajax. Atletico Madrid trok eerder zo'n 80 miljoen uit voor de Braziliaan Juninho en de Italiaan Vieri. Twee spelers die meer kosten dan de totale begroting van Ajax of PSV.

De Nederlandse topclubs hebben de rijen gesloten om meer geld te genereren en zich verenigd in de Eredivisie NV. Voorlopig is deze organisatie een belangenvereniging. Er zal royale steun noodzakelijk zijn van de eerste divisieclubs in de Algemene Vergadering Betaald Voetbal én de amateurs in de Bondsvergadering wil de status van de ENV meer gestalte krijgen. Dat kan alleen als heel goed duidelijk wordt gemaakt waarom de koek van de tv-inkomsten onder een kleiner aantal clubs verdeeld gaat worden.

Maar voorlopig is de Naamloze Vennootschap het onderling nog niet eens. Woedend reageerden clubvoorzitters als Enzerink (De Graafschap), Van der Velde (Heerenveen), Bouwmeester (Fortuna) en Westendorp (Volendam) onlangs toen bleek dat er achter hun rug om door Ajax, PSV, Feyenoord en Vitesse contracten waren afgesloten met de nieuwe eigenaar van de live-beelden, Canal+.

Het extra bedrag van 45 miljoen gulden dat de abonneezender als subsponsor aan het kwartet clubs uitkeert had gelijkelijk verdeeld moeten worden over de eredivisie, vinden de kleine clubs. Daarover kunnen de meningen verschillen. Dat er blijkbaar in achterkamertjes handjeklap plaatsvindt geeft echter te denken. Tenslotte was een grotere solidariteit binnen de hoogste afdeling een van uitgangspunten van de Eredivisie NV. Maar de kleine clubs hadden kunnen weten dat ze een keer bedrogen zouden uitkomen omdat in hetzelfde manifest ook het principe 'meer voor minder' is opgenomen.

De eerste divisie dient straks genoegen te nemen met een fonds dat moet worden besteed aan de jeugdopleiding. Zo'n gebaar is beslist onvoldoende om een brede steun te verwachten van deze afdeling, die nu al steeds verder wegdrijft van de eredivisie. Met uitzondering van AZ dat dankzij een vermogende voorzitter spelers uit de subtop van de eredivisie heeft weten te verleiden om een afdeling lager te gaan spelen.

Ajax, PSV en Feyenoord, de initiatiefnemers van de Eredivisie NV, zijn overtuigd van hun visie. Nederland wordt het Denemarken van het Europese voetbal als zij niet het grootste deel uit de goudpot krijgen. Daardoor zal de top 3 meer afstand nemen van de rest van de profclubs. En kan hoogstens een club als Vitesse in de slipstream hijgend volgen. Met het prestigieuze project van het Gelredome hebben de Arnhemmers onder aanvoering van voorzitter Aalbers een mogelijkheid gecreëerd de begroting tot 35 miljoen gulden op te schroeven. De rest van de subtop komt voorlopig maximaal aan een budget van tussen de 15 en 20 miljoen gulden. Daar doet Ajax bij wijze van spreken zijn dak nog niet eens voor open.

Van de KNVB wordt in het nieuwe seizoen daadkracht verwacht. Vooralsnog heeft het sectiebestuur betaald voetbal niet eens een voorzitter kunnen vinden. De resultaten van het strategische bedrijfstak onderzoek, die op 23 augustus openbaar worden gemaakt, moeten richting geven aan de toekomst van het profvoetbal.

De wildgroei onder de makelaars die profiteren van het Bosman-arrest moet worden bestreden. Ook daar waar clubs steekpenningen aanbieden aan zaakwaarnemers om over hun spelers te kunnen beschikken. De voetballer is meer dan ooit koopwaar geworden. Nederland blijft in de aanpak van de uitwassen ver achter bij Engeland en Duitsland.

Het voetbalvandalisme is ondanks moderne accommodaties nog niet lang niet uitgeroeid. Ajax-voorzitter Van Praag die nu in het sectiebestuur zitting heeft, zegt de oplossing te weten voor dit levensgrote probleem. Iedereen wacht met spanning op zijn remedie.

Sportief gezien wordt het een interessant seizoen met het ingespeelde PSV als de torenhoge favoriet die het oerdegelijke Feyenoord en het speelse Ajax van zich af moet schudden. Na een slopend seizoen wacht voor de internationals wellicht nog het wereldkampioenschap in Frankrijk. Ook op dit evenement wordt het voetbal geprostitueerd. De voetballiefhebber moet om het toerisme te bevorderen zoveel mogelijk van het land zien en reist zich suf in de TGV om de groepswedstrijden te volgen. Bondscoach Guus Hiddink van het Nederlands elftal kan zich op 6 september tegen België geen slordigheidjes meer veroorloven. Hij zal de eenheid moeten handhaven binnen een groep die vorig jaar was verscheurd door etnische problemen. Een enkele misstap en de Cruijff-aanbidders zullen weer eens roepen om hun goeroe.