'Het is hier vrouwen en kinderen eerst'; Storm velt beurskoersen

ROTTERDAM, 16 AUG. De hoosbui die de beurskoersen vorige week op hun recordstand overviel, wakkerde de afgelopen dagen aan tot een venijnige storm. “De markt bezwijkt onder zijn eigen gewicht”, luidde gistermiddag het commentaar van een belegger.

De graadmeter van de Amsterdamse effectenbeurs is sinds de piek die zes handelsdagen geleden werd bereikt op 1.010 punten nu met zo'n 11 procent gedaald. “Of het voorbij is met de haussemarkt weet ik niet, maar voor vandaag is het stuk”, aldus een vermogensbeheerder.

Na weken waarin beleggers en handelaren zich konden koesteren in almaar stijgende beurskoersen, die zo natuurlijk leken alsof zij een door God gegeven recht waren, moesten nu alle hens aan dek. “Het is hier vrouwen en kinderen eerst”, aldus eerdergenoemde vermogensbeheerder gistermiddag, toen de graadmeter van de Amsterdamse beurs 41 punten lager was gesloten op 894,42.

De grote boosdoeners afgelopen week waren de gestage daling van de koers van de Amerikaanse dollar, de vrees voor oplopende rentetarieven en een sentiment dat elke tegenvaller beloonde met een terugval van de aandelenkoersen. De bedrijven die afgelopen dagen met resultaten kwamen, zoals Getronics en GTI, konden de markt wel bekoren, maar de gerapporteerde winstgroei werd volledig teniet gedaan door de sombere stemming. De uitslagen van de koersen werden tijdens de dag steeds groter. Woensdag zat er tussen het hoogste en het laagste niveau van de beursindex een verschil van meer dan 40 punten. Gisteren was dat 46 punten. De grotere springerigheid weerspiegelt de nervositeit bij handelaren en beleggers.

Marktpartijen keken maandag in angstige afwachting naar nieuwe cijfers over de Amerikaanse economie, die per saldo het beeld bevestigden van gematigde inflatie en acceptabele economische groei, maar de dollar gooide roet in het eten. Gisteren verloor de greenback nog weer twee cent op een koers van 2,05 gulden. De maandelijkse expiratie van opties zorgde gistermiddag eveneens tot extra aanbod van aandelen, toen marketmakers hun eigen posities in orde brachten door effecten te verkopen. De aandelen van typische publiekslievelingen met een optiebeursnotering, zoals ABN Amro, Ahold en Philips werden op grote schaal op de markt gegooid.

ABN Amro, dat zowel gevoelig is voor de dollarkoers als voor de renteverhoudingen, verloor afgelopen week 12 procent in waarde en zakte naar 44,30 gulden. De koers van Ahold ging drie knaken omlaag, naar 54,60 gulden gistermiddag, een daling met bijna 13 procent.

De koers van Philips verloor bijna 14 procent en moest terug naar 147,60 gulden. Philips, de snelste stijger dit jaar onder de grote beursfondsen, had extra te lijden onder het nieuws dat concurrent General Electric nummer twee in Nederland in de verkoop van gloeilampen wil worden.

Nadat in Amsterdam - waar de handel zes minuten voor tijd werd stilgelegd vanwege een te snelle daling van de AEX - de rook gisteren was opgetrokken bleken alle hoofdfondsen het slagveld zwaar gehavend te hebben verlaten. Hagemeyer dook 7,80 omlaag tot 100 gulden. KPN leverde 4,50 in op terwijl - Philips een schade opliep van 8,20 gulden op 147,60. ABN Amro moest 2,40 inleveren op 44,30.

Het enige hoofdfonds dat winst maakte was Van Ommeren. Het scheepvaart- en opslagconcern won 90 cent op 83 gulden. De omzet in Van Ommeren was erg laag. “Een of twee kleine kopertjes zijn verantwoordelijk geweest voor die stijging”, schatte de handelaar in. Frankrijk en de Zuid-Europese landen hadden het geluk dat hun beurzen gesloten bleven in verband met Maria Hemelvaart. Komende week staan weer halfjaarcijfers op de agenda, met onder meer de eerste grote financiële bedrijven: ABN Amro (donderdag) en Aegon (vrijdag). Ook havenfondsen als Pakhoed, Van Ommeren en Nedlloyd maken hun halfjaarcijfers bekend.