Japanse kardinaal legt krans in stilte

DEN HAAG/BOXMEER, 15 AUG. De Japanse kardinaal Shirayanagi is vandaag niet aanwezig geweest bij de officiële herdenking van de Japanse capitulatie in het Haagse Congresgebouw. De organiserende 'Stichting Herdenking 15 augustus 1945' vreesde dat de aanwezigheid van een Japanner te veel emoties bij de slachtoffers zou oproepen.

Shirayanagi heeft er “begrip en respect” voor dat zijn komst niet was gewenst. Vanmiddag om vier uur zou de kardinaal, die al tien jaar ijvert voor een verzoening tussen Japan en landen waarmee Japan in oorlog is geweest, in stilte een krans bij het Indische monument in Den Haag leggen.

Voorzitter A. Horstmeider van de Stichting Herdenking 15 augustus 1945 klaagde in zijn rede bij de herdenking over het “falend geschiedenisonderwijs” over de oorlog. Hij toonde zich erg gelukkig met het plan van minister Borst (Welzijn) een Indisch herinneringscentrum te verwezenlijken. Dat zal kunnen bijdragen aan een betere voorlichting aan jongeren.

Slachtoffers van de Japanse bezetting van Nederlands-Indië zijn in het algemeen ingenomen met het bezoek van de 69-jarige Shirayanagi, de aartsbisschop van Tokio. Shirayanagi vroeg gisteravond in het Brabantse Boxmeer, bij een dienst ter verzoening, vergiffenis aan de Nederlandse slachtoffers van de Japanse misdaden in de Tweede Wereldoorlog. Hij richtte zich vooral tot de Nederlanders “die in het verleden zoveel hebben geleden en die nu nog steeds lijden als gevolg van de misdaden door de Japanse militaire strijdkrachten”.

De kardinaal sprak in Boxmeer met de stichting Sakura (zij verenigt 'Kinderen van Japanners 1940-1948') en de stichting Japanse Ereschulden. R. Volckmann, voorzitter van Sakura, noemde het onderhoud met Shirayanagi “een erkenning” voor zijn organisatie. “De Nederlandse overheid ziet ons niet staan. Deze kardinaal heeft de wil en de durf om met ons te praten.”

De Stichting Japanse Ereschulden ziet in de kardinaal een bondgenoot in haar strijd voor financiële genoegdoening door de Japanse regering. De inspanningen van de kardinaal zijn volgens voorzitter S. Lapré een steun in de rug bij de beïnvloeding van de Japanse overheid. Lapré erkende dat er ook veel overlevenden zijn die moeite met de komst van de kardinaal hebben. “Mensen die nog beschadigd zijn, kunnen het niet hebben dat een Japanner een krans bij hun heilig Indisch monument legt”, zei Lapré.

Shirayanagi roept in eigen land bij herhaling op tot erkenning van de misdaden die de Japanse strijdkrachten hebben begaan. Ook bekritiseert hij zijn regering, omdat zij toelaat dat Japanse schoolboeken nog steeds een vertekend beeld van de oorlog geven. Vandaag sprak de kardinaal met ambtenaren van Buitenlandse Zaken over de uitnodiging van koningin Beatrix aan keizer Akihito om in 2000 de viering van vierhonderd jaar betrekkingen tussen Nederland en Japan bij te wonen. Morgen heeft de kardinaal onder meer een ontmoeting met de katholieke vredesbeweging Pax Christi.