Een eentonige reis

De reis om de wereld in 80 dagen (Spectrum Electronic Publishing, voor Windows 95, prijs 60 gulden)

De cd-rom De reis om de wereld in 80 dagen, naar de roman van Jules Verne, is bedoeld als een interactief spel dat de speler als een extra personage bij het avontuur van Phileas Fogg en Passepartout betrekt. De reis begint in de club van Fogg waar hij de weddenschap afsluit om binnen 80 dagen rond de wereld te reizen. Fogg somt precies op van waar naar waar. De cd-rom schakelt vervolgens door naar het huis van Fogg waar hij zijn bediende opdraagt de reisbenodigdheden in te pakken. Het is de bedoeling dat de computerreiziger die voorwerpen opspoort in de kamer en ze aanklikt zodat ze in de koffer terechtkomen. Wie iets vergeet, komt onderweg voor rare verrassingen te staan. Een nadeel is dat deze beginscène, die redelijk lang duurt, telkens herhaald wordt. Als de reis tussentijds onderbroken wordt, onthoudt de cd-rom niet waar men gebleven is.

De reis begint in Londen waar uit drie richtingen gekozen kan worden: ballonhaven, binnenstad en haven. In de binnenstad kunnen nog extra reisbenodigdheden als jassen en hoeden aangeschaft worden die van het startkapitaal van 20.000 pond worden afgetrokken. Kiezen we voor haven, dan horen we wat meeuwengesnater en zeegeruis, maar er gebeurt aanvankelijk niets. De EHBO-koffer, de icoon voor de helpdesk, biedt uitkomst: De kapitein wil geld hebben voor de overtocht.

Een kilometer kost ongeveer 8 pond. Het bedrag kan uit de portemonnee in het reisvalies geklikt worden. De kapitein knikt als het genoeg is. Volgens het reisschema gaat de reis naar Parijs. Omdat de kapitein dronken is geworden, moet er zelf gestuurd worden. Het resultaat is een dag vertraging.

Op alle etappes van de wereldreis ondervinden de reizigers dezelfde tegenslagen die tot vertraging en extra uitgaven leiden: dronken kapiteins en afdrijvende luchtballonnen. De rampen gaan steeds vergezeld van dezelfde houterig gesproken teksten. De structuur van de cd-rom is zo lineair dat het reizen al snel gaat vervelen. In alle steden staan dezelfde richtingaanwijzers, elk schip ziet er van binnen hetzelfde uit, alle filmpjes van de steden zijn van zeer slechte kwaliteit en laten slechts wat afgezaagde toeristische beelden zien.

De multimediabewerking doet afbreuk aan het spannende verhaal van Jules Verne. Terwijl Verne zijn tijd ver vooruit was in zijn boeken, is deze cd-rom oubollig, statisch en beschamend kolonialistisch (alle Indiërs, Chinezen en Japanners spreken krom Nederlands met een raar accent en zijn overdreven gedienstig).

De schijf bevat bovendien maar een fractie van de avonturen die Fogg en Passepartout in het boek beleven. Het redden van de Indiase weduwe Aouda wordt gereduceerd tot een kwestie van tijd en geld. De reiziger wordt in simplistische termen gewezen op de keuzes en gevolgen: “Klik op de vrouw als u haar wilt redden. Vergeet niet dat u dan altijd voor haar moet zorgen.”

Omdat het reizen met deze cd-rom zo saai en voorspelbaar is, heeft de reiziger na een paar keer spelen nog maar een doel: hoe klik ik mezelf zo snel mogelijk naar het eind. Aan de verwachting dat een cd-rom de exploratiezin prikkelt, voldoet De reis om de wereld in 80 dagen niet omdat er simpelweg geen interessante informatie op staat en er buiten de gebaande paden niets te klikken en te beleven valt.