Silverado

Silverado (Lawrence Kasdan, 1985, VS). SBS6, 20.25-22.30u., onderbroken door reclame.

Na zo'n half uur is Silverado al geslaagd voor het Western-examen. Held Emmet heeft held Jake en held Paden bevrijd en nu galopperen ze met zijn drieën voor de posse uit. Het had misschien nóg iets mooier gekund, nog vetter. Zoals de zinderende sukkeldraf van Henry Fonda op het eind van Once upon a time in the West. De telelens volgt hem minutenlang, op en neer wiegend met het zadel, het beeld lijkt vertraagd door de grote afstand en door de hitte, die het zicht verzengt en die je haast ruiken kunt.

In het transport te paard zit de essentie van de western: de overstelpende natuur van Amerika, getemd door een eenzame man (of door drie eenzame mannen met elkaar). Of, zoals de feministisch-kritische schrijfster Jane Tompkins dit standaardbeeld interpreteert: “De boodschap is dat iedere man hier een meester kan zijn.” Silverado-helden Emmet, Jake, Paden, en later komt Mal er nog bij, zijn onbetwist heer en meester. Zoals ze op het laatst met zijn vieren vanuit de heuvels op het vijandige stadje Silverado afgalopperen voor de shoot-out en met elkaar afspreken: “Wie het laatst in de saloon is, trakteert.”

Regisseur Lawrence Kasdan (toen vooral bekend van The big chill) wilde in 1985 het western-genre weer eens nieuw leven inblazen. Maar daar is zijn film toch te geruststellend voor gebleven. Silverado is niet te vergelijken met het grimmige Unforgiven dat Clint Eastwood nog geen tien jaar later zou maken. Het is lekkere puree waarin de good guys verzeild raken, ze smullen ervan.

Plezierig is het allemaal wel, dat komt vooral door de cast. Kasdan, die in The big chill al een hele parade van topacteurs gebruikte, doet dat hier weer. Scott Glenn, Kevin Kline, Danny Glover, Linda Hunt, Jeff Goldblum, Brian Dennehy en Rosanna Arquette spelen precies op de plek waar je ze hebben wilt. En Kevin Costner heeft als de onbesuisde Jake volgens mij zijn laatste sprankelende rol gespeeld. Zo vrolijk als hij hier twee boeven, ieder in een andere ooghoek, tegelijk doodschiet, is hij nooit meer geworden. Juist omdat Silverado in elke bocht van het verhaal voorspelbaar bleef, kon Kasdan zich wat grapjes veroorloven. Het leukste is de kleine rol van John Cleese, die eventjes voorbijwandelt in de hoedanigheid van sheriff en bij ongeregeldheden in de saloon als een Britse bobby informeert: “What's all this then?”