Kipketer breekt oudste atletiekrecord

ROTTERDAM, 14 AUG. Na zestien jaar is het oudste wereldrecord in de atletiek gebroken. Wilson Kipketer, de Keniaan die voor Denemarken uitkomt, verbeterde gisteravond de tijd (1.41,73) die de Engelsman Sebastian Coe in 1981 op de 800 meter realiseerde. Kipketer kwam bij Grand-Prixwedstrijden in Zürich tot 1.41,25. “Alles was perfect vanavond, het tempo, het publiek, het weer”, verklaarde de nieuwe recordhouder.

Behalve het wereldrecord op de 800 meter sneuvelden nog twee mondiale toptijden op de zwoele avond in Zürich. Wilson Boit Kipketer, geen familie van zijn succesvolle naamgenoot, brak met 7.59,08 op de 3.000 meter steeplechase het record van landgenoot Moses Kiptanui, die gisteravond in dezelfde race als derde eindigde in 8.00,78. Op het laatste nummer van de avond, de 5.000 meter, verbeterde Haile Gebrselassie zijn eigen record met bijna drie seconden, 12.41,86. De kleine Ethiopiër liet zijn grote concurrent Daniel Komen het kopwerk doen en sprintte 250 meter voor de finish weg van de Keniaan.

De twee Kipketers en Gebrselassie ontvingen voor hun records ieder een premie van bijna 100.000 gulden en bonus bestaande uit een kilo goud. Wat vorige week tot teleurstelling van de organisatie niet lukte bij de WK in Athene, lukte bij de wedstrijden uit de Golden Four-cyclus in Zürich dus wel. In de Griekse hoofdstad liepen alle atleten voor hun eigen kansen en moesten de lopers het doen zonder de hulp van gangmakers. In Zwitserland waren wel enkele tempomakers bereid gevonden om in de eerste ronden de snelheid hoog te houden.

De prestaties van de drie Afrikanen bevestigden weer eens dat er in het knusse Letzigrund-stadion in Zürich een wonderbaan ligt. Ook twee Europese records sneuvelden. De Spanjaard Fermin Cacho liep op de 1.500 meter 3.28,95 (tweede achter winnaar Hicham El Guerrouj) en was daarmee sneller dan Steve Cram in 1985. De Duitser Dieter Baumann kwam op de 5.000 meter tot 12.54,70. Het oude record stond vijftien jaar lang op naam van de Brit Dave Moorcroft.

De 3.000 meter steeple was vanaf het begin een recordrace. Van de zes Kenianen die aan kop liepen en elkaar voortstuwden, toonde Wilson Boit Kipketer zich uiteindelijk de sterkste. De 24-jarige wereldkampioen, die meestal in Italië traint, wist met een uiterste inspanning op de laatste meters nog te versnellen toen hij op de tijdwaarneming zag dat het wereldrecord binnen handbereik was.

Wilson Kipketer evenaarde vorige maand in Stockholm al de tijd van Coe. De vermaarde Engelse atleet - tegenwoordig politicus - voorspelde bij die gelegenheid dat Kipketer nog dit jaar het wereldrecord zou breken. “Het was niet gemakkelijk zo snel na de wereldkampioenschappen. Ik ben moe naar Zürich gekomen”, zei Kipketer.

De steeplechase-loper Kipketer, die in zijn land beter bekend staat onder zijn twee voornamen Wilson Boit, zei na afloop niet te hebben verwacht het record te verbeteren. “Ik voelde me gewoon goed en ben gaan lopen.” De nieuwe recordhouder toonde zijn respect voor zijn voorganger, de drie jaar oudere Kiptanui. “Ik weet zeker dat hij nu weer een aanval op mijn record zal doen.” Kipketer heeft thuis acht broers en drie zusters. “Ik hoop dat ze zullen feestvieren.”

Op de 800 meter had de bekendste Wilson Kipketer had grote plannen. Diens langenoot Joseph Tengelei hield voor hem in de eerste ronde het tempo hoog. De tijd na 400 meter was 48,1 - tegen 49,7 van Coe in 1981. In de laatste ronde moest Kipketer het alleen doen. Hij maakte er een lange sprint van en brak met een tijd van 1.41,25 het wereldrecord.

Ook Marko Koers kon Kipketer niet volgen. De Nederlander, die zesde werd bij de WK, liep wel een goede wedstrijd en verbeterde zijn persoonlijk record: 1.44,04. Hij kwam daarmee heel dicht bij het nationale record van Rob Druppers (1.43,56) uit 1985.

Op de 5.000 meter volgde Gebrselassie het voorbeeld van de Kenianen. De Ethiopiër, die een deel van het jaar in het Brabantse Uden woont, deed geen kopwerk. Na drie kilometer bleven alleen hij en de Kenianen Paul Tergat en Daniel Komen, de wereldkampioen op de 5.000 meter, over. Met nog 600 meter te gaan, viel Tergat af en Komen was een ronde verder kansloos na een versnelling van Gebrselassie. Met grote ogen sprintte hij naar de eindstreep en bleek daar zijn eigen record uit 1985 op dezelfde baan te hebben verbeterd. “Het weer was uitstekend en ik moet ook de Kenianen bedanken”, zei Gebrselassie na de race. De pupil van manager Jos Hermens toonde dit jaar zijn grote klasse door twee wereldrecords (ook nog de 10.000 meter) te verbeteren en wereldkampioen op de 10.000 meter te worden.

De drie wereldrecords in Zürich vormden de hoogtepunten. Maar er waren meer opvallende prestaties. In totaal kwamen 67 medaillewinnaars van de WK in Athene in actie, onder wie 25 wereldkampioenen. Een van de fraaiste zeges was die van Merlene Ottey op de 100 meter vrouwen. Na haar mislukte WK versloeg de 37-jarige veterane uit Jamaïca niet alleen de kersverse wereldkampioene Marion Jones, maar ook de Amerikaanse oudgedienden Gaile Devers en Gwen Torrence. Bij de mannen werd de 100 meter verrassend gewonnen door Frankie Fredericks, voor wereldkampioen Maurice Greene en voor Ato Boldon en Donovan Bailey.

Carl Lewis liep als onderdeel van zijn afscheidstoernee ook in Zürich. Hij had op de 100 meter de beste jeugdsprinters van Europa als tegenstanders, onder wie de Nederlander Martijn Ungerer. Lewis won niet, maar werd slechts vierde in 10,51. De zeventien jaar jongere Brit Dwain Chambers eindigde als eerste, Ungerer als zesde.

Wereldrecords atletiek: 800 meter: Nieuw record: Wilson Kipketer (Den) 1.41,25; Oud record: Sebastian Coe (Eng) 1.41,73 (1981).

3.000 meter steeplechase: Nieuw record: Wilson Boit Kipketer (Ken) 7.59,08; Oud record: Moses Kiptanui (Ken) 7.59,18 (1995) .

5.000 meter: Nieuw record: Haile Gebrselassie (Eth) 12.41,86; Oud record: Haile Gebrselassie (Eth) 12.44,39 (1995).