'Het woord mediwiet klinkt zo Koos Koets'

Voorheen bij uw apotheek, nu bij de coffeeshop: mediwiet, medicinale marihuana. Enkele honderden patiënten maken er gebruik van. Maar minister Borst (Volksgezondheid) heeft het middel verboden.

ROTTERDAM, 14 AUG. Op een Rotterdams industrieterrein ligt het laboratorium van de stichting Maripharm, leverancier van marihuana aan apotheken. Water borrelt in een destilleerkolf. Aan de muur hangt een foto van 'plant 1001', die Maripharm kweekt in zijn - ondergrondse - kwekerij. Sinds tweeëneenhalf jaar verkoopt Maripharm de gedroogde bloemtopjes van de plant in potjes van 25 of 50 gram aan 240 van de 1.300 Nederlandse apotheken. Prijs: zes gulden per gram. Het afgelopen jaar is de productie gestegen van twee naar drie kilo per maand.

Tot voor kort legde de overheid Maripharm volgens een woordvoerder geen strobreed in de weg. Maar eind vorige maand schreef de Inspectie voor de Gezondheidszorg in een brief aan artsen en apothekers dat marihuana niet meer mag worden voorgeschreven of geleverd, omdat de Opiumwet dit niet toestaat. Aanleiding was een rapport van de Gezondheidsraad, dat stelde dat marihuana geen bewijsbaar effect heeft. Het nieuwe beleid betekent waarschijnlijk het einde voor Maripharm . “De politiek stuurt ernstig zieke mensen gewoon naar de coffeeshop”, aldus de woordvoerder van het bedrijf.

G. de Zwaan van de stichting Patiëntenbelangen van marihuanagebruikers is een tegenoffensief begonnen. Hij mobiliseerde 32 coffeeshophouders en richtte gisteren in Haarlem de 'Actiegroep Cannabis als Medicijn' op. De coffeeshops willen in plaats van de apotheken medicinale marihuana gaan verkopen onder de naam 'mediwiet'. PvdA en D66 schaarden zich achter het initiatief. Volgens het PvdA-Kamerlid R. Oudkerk moet marihuana in elk geval voor terminale patiënten beschikbaar blijven. Het CDA-lid Van de Camp is tegen de actie en heeft inmiddels Kamervragen gesteld.

Van dit middel is al 5.000 jaar bekend dat het werkt, zegt Marcel de Wit in het laboratorium van Maripharm. Liefkozend streelt hij het oppervlak van zijn gaschromatograaf, een apparaat dat de samenstelling van marihuana bij verbranding meet. Zo kan hij garanderen, zegt hij, dat zijn marihuana precies 10,8 procent THC bevat, de belangrijkste werkzame stof. Ook laat hij zijn product 'gammastralen' (zoals ook gebeurt met bepaalde soorten groente en fruit) om ziektekiemen te doden. “Bij coffeeshops zit er altijd schimmel in”, zegt De Wit. “Voor een aidspatiënt kan het dodelijk zijn die schimmels te inhaleren.” Roken heeft het snelste effect, maar marihuana kan ook worden gebruikt in thee. “Eén gram per liter water een kwartier laten trekken.”

MS-patiënte Gieneke Spannenburg (36) rookt sinds een maand marihuana van de apotheek. Het middel vervangt hoge doses valium en morfine ter bestrijding van zware hoofdpijn. Spannenburg schat haar gebruik op een half gram per dag. “Ik vul een pijpje en steek het regelmatig aan. Zo'n drie tot vijf keer per dag neem ik een paar lurpjes.” Inclusief waterpijp en schoonmaakbenodigdheden kostte het medicijn haar 230 gulden. Ze voelt er weinig voor het middel bij de coffeeshop te halen. “Ik eet eko-aardappelen en koop scharrelvlees omdat ik denk dat de wereld daar beter van wordt. Dan ga ik mijn gulden toch niet besteden in een zaak waar hij misschien wel ten goede komt aan vrouwenhandel en kinderporno?” Ook de term 'mediwiet' bevalt haar niet. “Dat klinkt zo Koos Koets. Het is echt niet zo dat wij ernaar streven op kosten van de gemeenschap lekker stoned te worden.”

Peter Boonman (46), een Groninger die sinds 1989 lijdt aan progressieve multiple sclerose, gebruikt “zeker zeven gram” per dag. Hij krijgt zijn wiet voor 80 procent door het Regionaal Ziekenfonds Groningen vergoed, zo blijkt uit een brief van het RZG. Het RZG wil het niet bevestigen. “Ons beleid is dat wij marihuana niet vergoeden. Over specifieke verzekerden verstrekken wij geen informatie.”

Pagina 2: 'Verklaring arts even onwettig als recept'

Boonman loopt binnenshuis met een rollator en verplaatst zich buiten in een elektrische rolstoel. “Als ik niet rook heb ik de hele dag spasmen. Voor mij is het een levensvoorwaarde.” Hij inhaleert de rook via een vaporizer, een soort waterpijp, zodat er geen tabak aan te pas komt.

De Zwaan van de stichting Patiëntenbelangen gebruikt naar eigen zeggen vier à vijf gram per dag tegen een kwaal van de alvleesklier. Volgens hem heeft de stichting enkele honderden leden, van wie de meesten lijden aan aids, kanker, ms of staar. Hij wil de verstrekking van 'mediwiet' onder controle van een arts houden. Met een standaardformulier dat de arts alleen maar hoeft te ondertekenen, zou een patiënt in de toekomst tegen kostprijs goede marihuana moeten kunnen krijgen in een coffeeshop. Volgens een woordvoerder van het ministerie Volksgezondheid handelt een arts daarmee echter even onwettig als bij het uitschrijven van een recept. Overigens prefereert De Zwaan zelf de marihuana uit de coffeeshop boven die van Maripharm. “De variant van Maripharm is een vorm van wiet die bij de coffeeshop tot de goedkopere behoort. Het THC-gehalte is lager.”

Door het nieuwe beleid van de gezondheidsinspectie wordt Maripharm waarschijnlijk brodeloos. Apotheker H. de Groot uit Leiderdorp is geschrokken van de brief van de Inspectie. Hij levert marihuana aan drie klanten voor tien gulden plus kostprijs per aflevering. “Met ingang van heden doe ik het niet meer. Als ik de opiumwet overtreed riskeer ik zelfs gevangenisstraf.”

Maripharm heeft van het ministerie van VWS geen 'opiumverlof' gekregen om marihuana te onderzoeken, zodat het openbaar ministerie zou kunnen besluiten het laboratorium te ontmantelen. Ook de levering aan apotheken is illegaal, omdat het bezit van meer dan vijf planten illegaal is. Maar Maripharm is vooralsnog niet van plan de levering te staken. De Wit: “Het is een onomkeerbare situatie dat patienten marihuana gebruiken om een ziektebeeld te bestrijden.” Volgens hem houdt de chemische farmaceutische industrie de opkomst van marihuana tegen. “Een plant is niet te patenteren, dus economisch niet interessant.”