Het volk heeft zijn helden nodig

Bouterse en Karadzic zullen we ze ooit in Den Haag terecht zien staan? Volgens De Groene Amsterdammer is dat voor de Serviër niet uitgesloten. Maar dat blijkt niet duidelijk uit een interview van medewerker Thomas Deichmann die kennelijk nauwe banden heeft met de Süddeutsche Zeitung.

Want die krant publiceerde vorige week in een samenvatting het wereldnieuws dat Radovan Karadzic hoogstens bereid is in eigen land terecht te staan, onder supervisie van het Haagse tribunaal. Wel blijkt uit het vraaggesprek, dat Karadzic een buitengewoon intelligente en sluwe man is, die weinig risico zal nemen. Hij suggereert overigens dat het Haagse tribunaal helemaal niet zo gretig is om hem te berechten.

“Waarom zou het tribunaal bang voor u moeten zijn?”

“Omdat ik de rol van aanklager op mij zal nemen. (..) Ik ben geen monster. Ik ben schrijver, ik ben een goede psychiater die veel erkenning heeft gekregen, en ik word door mijn volk ondersteund en bemind. Ik heb niets verkeerds gedaan. En ik beschik over aanwijzingen dat veel regeringen in deze oorlog verstrikt zijn geweest. Ik zou een paar Lords verzoeken hun correspondentie openbaar te maken, en ik zou de huidige en de vroegere secretarissen-generaal van de VN verzoeken mee te delen wat ze weten. Ik zou aan de hand van hun eigen boeken aantonen wat zij dit land hebben aangedaan.(..)”

Men moet vrezen, dat hij ten dele gelijk heeft. Niet over de angst van het tribunaal, maar wel over de rol van de VN en de internationale gemeenschap.

De antwoorden van Karadzic aan Deichmann geven aan hoe men zich zijn verdediging moet voorstellen: “Sluipschutters waren een uitvinding van de Moslims. De granaat op de markt in Sarajevo die 68 mensen doodde kwam ook van de Moslims; sommige lijken waren al dagen of weken oud. Er is het een en ander gebeurd, maar aan de andere kant ook. Leugens, leugens, geen bewijzen...” Het zal geen gemakkelijk proces worden, als dat er van komt.

Bouterse zal nooit voor de rechtbank verschijnen, althans niet vrijwillig. Waarom dan toch dit plotselinge opsporingsverzoek? Vrij Nederland, HP/De Tijd en Elsevier hebben allemaal moeite met de interpretatie van deze Nederlandse manoeuvre.

Waarom nu? Twee jaar geleden had het CoPa-team al voldoende materiaal bij elkaar om actie te ondernemen. Maar tijdens de parlementaire enquête van Van Traa bleek al, dat het kabinet verdeeld was. Stilte dus, totdat procureur-generaal Docters van Leeuwen in april voor de televisie zei, dat het alleszins waarschijnlijk was dat Bouterse binnen een jaar berecht zou worden, desnoods bij verstek. Volgens VN werd minister van Justitie Sorgdrager compleet verrast door die mededeling. Justitie ontkent nu dat politieke motieven een rol hebben gespeeld. Kom kom. De reactie van Suriname is in elk geval wel degelijk politiek en díe zal toch niet als een verrassing komen, mag men hopen, hoewel men natuurlijk altijd vertrouwen in autoriteiten moet hebben.

Plichtsgetrouw herdenken VN, De Groene en Hervormd Nederland Elvis Presley. Maar net als bij Bouterse en ook bij Karadzic, is het geheim van populariteit en verering niet te ontdekken. Waarom die croonende vetkuif, die roverhoofdman en die koude fanaat? Het volk heeft zijn helden nodig; dat kan een boef zijn of een heilige, en vaak wist de geschiedenis de krijtlijn daartussen langzaam uit.

Zoals bij, de overgang is wat abrupt, Koos Postema. Hij staat vitaal op de voorpagina van VN (exclusief!) en praat lang over waardering (Een uur U) en hoon (het fiasco van Sport 7, jaarcontract van ƒ 900.000). Een mens van deze tijd, Postema. Aangenaam persoon en begaafd televisiemaker, maar kent nog steeds niet het antwoord op de vraag: wat zoek je, geld of erkenning? Hij sneert over collega's, “de mannen die nu congressen voorzitten en bedragen verdienen... dat is ongelooflijk...”, in de suggestie dat hij dat circuit niet kent. Ach, hij is nu 65 en dat lost veel op. Laat dit het einde niet zijn, Postema, en laat nog eens wat moois zien.

Do it again, Koos.

    • W. Woltz