Het verlangen naar een ordinair straatterras

Proeflokaal en tuinterras Cornelis Wijs, Pijlsteeg 33, Amsterdam. Open vanaf 10u, op zo vanaf 12u. Dicht om 18u, do/vr/za om 22u. Ma gesloten. Tuinterras Pulitzer Prinsengracht 315-331 Amsterdam. Tel. 020-5235235 Open bij mooi weer. Tuinterras The Grand Oudezijds Voorburgwal 197 Amsterdam. Tel. 020-5553111 Open bij goed weer van 11-21u.

Het kost veelal geen moeite in Amsterdam een terras in vol bedrijf te vinden. Er hoeft maar een straaltje zon te schijnen of de stoelen en tafels verschijnen overal op straat. En het straaltje zon mag zelfs achterwege blijven, als het maar niet vriest of regent. Zo begon vorig jaar het terrassenseizoen in de tweede week van februari en het eindigde in het laatste weekeinde van november.

Amsterdams terrasbezoek levert gemengde genoegens op. De ene keer charmeren, de andere keer irriteren de niet echt vakkundige bediening, de minder getalenteerde straatmuzikanten en het rumoerige, soms chaotische straatbeeld. Voor wie de straatterrassen daarom wil ontvluchten, zijn er de terrassen in de Amsterdamse stadstuinen - oases van rust en beschaving. Het ondergaan van de binnenkant van het stadsleven vereist enige speurzin.

Om het tuinterras van Wijs, achter het Krasnapolsky hotel op de Dam, te vinden moet je het onooglijke steegje ter rechterzijde van het hotel in, precies achter het nu onttakelde Nationaal Monument. De steeg ondergaat halverwege een metamorfose en wordt een semi-openbare binnenstraat, die de verbinding vormt tussen de verschillende delen van het Krasnapolsky-complex ter weerszijden. Daar ligt ook de toegang tot de terrastuin, met aangrenzend proeflokaal van Cornelis Wijs, specialist in koffie en thee. In de tuin staan her en der verspreid de zitjes, onder oude bomen en jonge aanplant, aan de rand van een vijvertje en tussen bloeiende planten. De omliggende bebouwing vormt, zoals vaak binnen de Amsterdamse bouwblokken, een verrassend ensemble: nieuwbouw, monumenten, de stokerij van Wijnand Fockink en een fabrieksschoorsteen. Tegen redelijke prijzen is er te genieten van drankjes en hapjes, van een broodje tonijn (ƒ 5,75) tot een entrecôte (ƒ 23,75). De thee komt niet verpakt in zakjes, maar los in een thee-eilepel, de sladressing daarentegen smaakt als uit een flesje. Wijs doet in koffie en thee, niet in olie en azijn.

Ook het bereiken van de binnentuin van Hotel Pulitzer vergt een kleine expeditie, via de bar zigzaggend door een aantal van de vierentwintig grachtenpanden waarin het hotel is gevestigd. De binnentuin ligt nagenoeg aan de voet van de Westertoren. Hier serveren bij goed weer Café Pulitzer en restaurant De Goudsbloem - naar gelang het uur van de dag - koffie, thee, drankjes, lunch en diner. Het zicht op de Westertoren wordt bijna geheel weggenomen door de grote parasols en de beplanting. Maar de tuin blijft de mooiste plek om, ongehinderd door verkeerslawaai, de carillonconcerten te beluisteren. Het hotel is op internationale leest geschoeid. Er verkeren veel buitenlandse gasten en je wordt door de hoffelijke bediening hardnekkig in het Engels aangesproken. Ook de prijzen van de kleine consumpties neigen naar internationale allure. Een flesje Spa kost ƒ 4,50 en een ciabatta met oude Alkmaarse kaas ƒ 12,50. De prijzen van de hoofdgerechten tijdens de lunch zijn schappelijk. Voor ƒ 27,50 verschijnen gefrituurde kabeljauwwangetjes met sojasaus, pommes frites en sla op tafel.

Hotel The Grand doemt onverwachts op aan de rand van de buurt die de Franse president Chirac beschouwt als het Sodom en Gomorra van de Europese Unie. Maar sinds de 'Patijnisering' van de stad is daarvan voor de liefhebbers van het kwaad teleurstellend weinig meer te merken. Op de voormalige 'pillenbrug' staan nu agenten en geen drugsdealers. The Grand is gevestigd in het oude stadhuis en een deel van het complex, de Prinsenhof, was ooit de Amsterdamse residentie van de Oranjes. De lommerrijke binnentuin, met stevig Engels houten meubilair, is open voor een gewoon kopje koffie, lunch, high tea en diner met gerechten als vissoep (ƒ 14) en geconfijte eendenbout (ƒ 31,50).

Engels als voertaal lijkt me gepast bij het bestellen van een afternoon-tea in de tuin van The Grand. Zeker als de serveerster van Britse origine blijkt. Voor de afternoon-tea adviseert ze English breakfast-tea. De tuintafel wordt met wit linnen gedekt. Er verschijnen een royale pot thee, later gevolgd door een tweede, en een zwaar beladen etagère, met scones, clotted cream, sandwiches, cake en kleine taartjes voor ƒ 32,50 per persoon. Ruim genoeg voor anderhalf à twee uur snoepend toeven in de tuin. En sla de lunch maar over.

Het is merkwaardig: na een prettig dagje in deze oases van rust en beschaving te hebben doorgebracht, komt toch het onweerstaanbare verlangen op naar een ordinair Amsterdams straatterras. Dat moet te vinden zijn.