Blackmail

Het Nederlands Filmmuseum vertoont deze zomer bijna alle films van Alfred Hitchcock. Van 'Blackmail' wordt zowel de zwijgende als de geluidsversie getoond, maar dat maakt weinig verschil.

Blackmail: Nederlands Filmmuseum, Vondelpark 3, Amsterdam, 14 en 15 aug. 19u. Zwijgende versie: 14 en 15 aug 21.30u, 16 aug 19u.

Een meisje dumpt haar afspraakje, een politie-inspecteur, voor een kunstenaar, maar wanneer ze meegaat naar diens atelier wil hij meer dan zij - Date Rape zou een betere titel zijn dan Blackmail, voor deze film die Hitchcock in 1929 maakte. Het loopt uit op moord uit zelfverdediging. De volgende dag moet de inspecteur de zaak onderzoeken, maar wanneer blijkt dat zijn meisje erbij betrokken was houdt hij bewijsmateriaal achter. Een boef die het in de gaten heeft, probeert het tweetal te chanteren. Ondanks het eenvoudige verhaal lijkt het alsof Hitchcock niet echt kon besluiten wie het hoofdpersonage moest worden. Het meisje, gespeeld door de Poolse Anny Ondra - latere echtgenote van bokser Max Schmeling - wint op punten. Maar Blackmail is vooral de eerste Hitchcock die voor iedere hedendaagse kijker als een Hitchcock te herkennen is. De moordscène bevat een gordijn waarbij je wel aan Psycho moet denken. De met special effects gemaakte sequentie in het British Museum in Londen zou in allerlei gedaantes terugkeren in latere films. De boef op de vlucht beklimt de koepel van het museum, maar eindigt als bijvoorbeeld Martin Landau in North by Northwest. En allevier de hoofdpersonages zijn slachtoffer en dader tegelijk.

Van Blackmail bestaat zowel een zwijgende als een geluidsversie. De producenten van de film besloten eerst dat het een zwijgende film zou worden, met de laatste acte geluid. Maar tegen de tijd dat de film af was, kreeg Hitchcock alsnog de mogelijkheden om er de eerste Britse talkie van te maken. Hij moest er een aantal scènes voor overdoen, want Anny Ondra sprak nauwelijks een woord Engels, en nasynchronisatie was technisch nog niet mogelijk. Maar de film werd er niet anders van. Hier en daar biedt het geluid Hitchcock de kans een nevenkarakter een komischer draai te geven, maar ook in zijn latere films zou hij het verhaal nog steeds vertellen zonder hulp van dialogen, en met veel technische trucs.

De Engelse pers, toen ook al niet wars van enige hype, plaatste de dertigjarige Hitchcock na de uitbreng van de film op de Olympus van de filmkunst. Daar hoorde hij thuis volgens de Britse critici, samen met de Rus Eisenstein en de Duitser Lubitsch. De Amerikaanse pers is in al die jaren ook al niet veel veranderd: men erkende de artistieke en technische prestatie, maar betwijfelde of het grote publiek Hitchcocks experimenteerdrift zou kunnen waarderen.

    • Gerwin Tamsma