Staking UPS wordt grimmige prestigeslag

ELMSFORD, 13 AUG. Op de hoek van de weg naar het industrieterrein staan de UPS-chauffeurs in de brandende zon met borden: 'LOCAL 804 STAAKT'. Voorbijrijdende vrachtwagenchauffeurs toeteren en zwaaien uit solidariteit. Bij de loodsen iets verderop zit een achttal werknemers op klapstoelen en kratjes.

De UPS-werknemers die lid zijn van de Teamsters-vakbond in de Verenigde Staten hebben tien dagen geleden het werk neergelegd nadat de onderhandelingen tussen de het vervoersbedrijf UPS en de Brotherhood of Teamsters zijn vastgelopen. Ze staken om drie redenen: volledige banen voor de deeltijdwerkers, betere arbeidsvoorwaarden en daarnaast geen overheveling van het pensioenfonds van de bond naar het bedrijf. “Ik werk ongeveer 25 tot 30 uur per week”, zegt Annamarie Sippner, die zeven jaar bij UPS werkt. “Ik woon nog bij mijn moeder dus ik redt het financieel wel. Maar als ze me een volledige baan aanbieden, neem ik 'm. Mijn moeder heeft ook niet het eeuwige leven.”

De staking bij United Parcel Service (UPS) kan een drama worden met alleen maar verliezers. Op het spel staan persoonlijke reputaties, een enorme vakbond en een belangrijk bedrijf. De stemming is grimmiger aan het worden. Bij het Amerikaanse UPS werken in totaal 330.000 man, waarvan meer dan de helft het werk heeft stilgelegd. Het bedrijf bezorgt tachtig procent van alle pakjes en pakketten in de Verenigde Staten.

UPS, met een jaaromzet van 21 miljard dollar, zegt ongeveer 15 miljoen dollar omzet per dag te verliezen. Farmaceutische bedrijven zeggen dat hun patienten hun medicijnen niet meer op tijd krijgen. Scholen vrezen dat materiaal voor het nieuwe jaar niet op tijd zijn bestemming bereikt.

Rich Pisano, 25 jaar, zit ook bij de stakers. Hij werkt al drieënhalf jaar bij UPS. “Ik zie geen eind aan de staking”, zegt hij. “De top van het bedrijf hoopt dat de overheid ingrijpt, zodat er een wachttijd komt van 90 dagen waarin onderhandeld wordt en waarin wij weer aan het werk gaan. Ze hopen dat er druk komt van grote bedrijven en het publiek.”

Minister van Arbeid Alexis Hermann bemiddelt niet direct maar probeert de partijen weer om de tafel te krijgen.

Tegenover elkaar in het conflict staan Ron Carey, president van de Teamsters, en James Kelly, topman van UPS. Beide mannen begonnen als vrachtwagenchauffeurs bij UPS. Carey werd vorig jaar herkozen als topman van de bond na een vermoeiende verkiezingscampagne, waarin hij het opnam tegen Jimmy Hoffa junior, zoon van de vermoorde Teamsters-topman en mafialid van weleer. Carey wordt beschuldigd van malversaties met campagnegelden. De Teamsters is een bond met 1,4 miljoen leden, maar dat aantal slinkt. “De vakbonden verliezen terrein en dat is een proces dat alleen maar doorgaat”, zegt William Wilson, econoom bij Comerica Bank in Detroit. “De bonden hebben af en toe een overwinning nodig om dat proces tot staan te brengen.”

Kelly is populair bij UPS. Hij eet vaak gewoon in de kantine en vliegt coach class. Kelly kan echter ook keihard optreden. Volgens sommigen is hij tot het uiterste getart door Carey, die in 1994 ook al een staking uitriep bij UPS.

Deeltijdwerkers zijn geliefde werknemers in Amerikaanse bedrijven omdat ze goedkoper zijn. Bij UPS bijvoorbeeld krijgen ze pas na zes maanden CAO-voorzieningen.

“Toen ik werd aangenomen kostte het me acht maanden om in dienst te komen”, zegt Pisano. “Ze ontsloegen me telkens voor er dertig dagen waren verstreken, want dan zou ik lid moeten worden van de bond. Na tien dagen onderbreking namen ze me weer aan. Dat ging acht maanden door.” Bij UPS is 60 procent van de werknemers deeltijdwerker.

De andere heikele kwestie is het pensioenplan voor UPS-werknemers. Al dertig jaar worden de gelden beheerd door de vakbond. Die heeft een pot waaruit pensioenverplichtingen voor diverse bedrijven worden betaald. UPS is daarbij een van de grootste contribuanten. Aantrekkelijk is dat UPS veel jongere werknemers heeft die nu premie betalen. Als die bijdrage zou wegvallen kan het Teamster-pensioenfonds wellicht in de problemen raken.

Carey houdt niet op te herhalen dat UPS “ons geld in zijn eigen zak wil steken.” Kelly heeft hem lik op stuk gegeven door te zeggen dat de Teamsters historisch gezien hun pensioenkas nooit goed hebben beheerd. Hij verwijst hiermee naar de banden met de georganiseerde misdaad.

Carey en Kelly waren gisteren weer zeer uitgesproken over hun standpunten. Kelly suggereert dat als de staking twee weken duurt UPS zoveel klanten zal hebben verloren dat er 15.000 banen zullen verdwijnen. Carey reageerde hierop met te zeggen dat UPS probeert net dreigementen de werknemers te intimideren. Carey, wiens bond maar een bescheiden stakingskas heeft, zag zich gisteren gesteund door John Sweeney, topman van de overkoepelende vakbondsorganisatie AFL-CIO, die de oprichting van een stakingsfonds aankondigde zodat de Teamsters genoeg stakingsgelden zullen hebben als de staking lang duurt.

    • Lucas Ligtenberg