Noord-Ierse kemphanen vechten op tv

LONDEN, 13 AUG. Hun pakken leken gekocht in dezelfde provinciale winkel. Allebei zijn ze lid van het Britse Lagerhuis. Zelfs hun namen klinken hetzelfde. Al verraadt de spelling wie protestant en wie katholiek is, wie vasthoudt aan de Britse Unie en wie ijvert voor een verenigd Ierland.

Maginnis versus McGuinness. De woordvoerder voor veiligheidszaken van de Noord-Ierse Ulster Unionist Party (UUP) contra de partijstrateeg van Sinn Fein, de politieke vleugel van het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA). De historische discussie die ze gisteren voerden in het BBC-programma Newsnight, liet zien hoeveel wederzijds wantrouwen nog overwonnen moet worden om in Noord-Ierland te komen tot een politieke regeling.

Het was voor het eerst dat een politiek kopstuk van de Unionisten zich bereid toonde om een Britse tv-studio met een republikeinse leider te delen. Tot dusver weigerden de Unionisten steeds de confrontatie omdat ze niet “met terroristen” wensten te discussiëren. Pas als de IRA had ontwapend, wilden ze met Sinn Fein overleggen. Het parlementslid voor de UUP, Ken Maginnis, verklaarde de koerswijziging van zijn partij met de uitspraak dat de IRA de media “al lang genoeg zonder weerwerk had beheerst”.

De ex-majoor van het Ulster Defence Regiment die enkele malen aan een aanslag van de IRA ontsnapt is, opende tijdens het programma onmiddellijk de aanval. Hij noemde Martin McGuinness de “godfather van de godfathers” en stelde hem verantwoordelijk voor de 1.966 moorden die de IRA sinds het eind van de jaren zestig op zijn naam bracht. Een beschuldiging die door de vice-president van Sinn Fein direct “absoluut” werd ontkend. Zijn enige vergrijp in Noord-Ierland was een handgemeen met een Britse soldaat geweest waarvoor hij een boete van vijftig pond had gekregen, zei McGuinness. Maginnis herinnerde hem eraan dat hij in de Ierse republiek tot twee keer toe voor het lidmaatschap van de IRA was veroordeeld en dat hij het in 1979 tot chefstaf van de terreurorganisatie had gebracht. McGuinness bleef glimlachen en herhaalde dat de beschuldiging uit de lucht gegrepen was.

De rolverdeling bleef tijdens het hele programma dezelfde. Maginnis richtte zich geen moment rechtstreeks tot zijn gesprekspartner en zocht voortdurend de confrontatie op. McGuinness wierp zich op als verzoener en pleitte voor de dialoog. Of de Unionisten volgende maand bereid zijn om de onderhandelingstafel met Sinn Fein te delen, liet Maginnis in het midden. Zoals McGuinness de vraag van zijn politieke antipode omzeilde of Sinn Fein het uitgangspunt van de Britse regering accepteert dat Ierland alleen maar kan worden herenigd als een meerderheid van de bevolking dat wil. Hij zei dat hij “uit een gemeenschap kwam die nooit naar haar mening was gevraagd” toen Ierland driekwart eeuw geleden in tweeën werd gedeeld.