FC Jazz een Finse voetbalclub met Latijnse inslag

Feyenoord speelt vanavond in de voorronde van de Champions League tegen FC Jazz. De Finse semiprofs kwamen gisteren in Rotterdam aan. Vanavond maakt Klein Duimpje zijn opwachting in de Kuip.

ROTTERDAM, 13 AUG. De voorzitter van FC Jazz komt parmantig aangelopen in de lobby van het hotel. Zijn blozende gezicht vraagt om een alcoholische versnapering. Ilkka Huttunen geeft tekst en uitleg over het onverwachte ontslag van zijn trainer, die in het gedateerde clubblad nog wordt geroemd om zijn milieu-vriendelijke levenswijze. Jari Pyykölä kwam de afgelopen vijf seizoenen per fiets naar de training. Hij werd maandag op staande voet ontslagen.

“Heeft u wel eens iemand ontslagen”, vraagt FC Jazz-voorzitter Huttunen terwijl hij gulzig uitkijkt naar zijn eerste glas bier. “Ik kan u verzekeren: dat is geen pretje. Je krijgt schuldgevoelens, ook ten opzichte van de familie. Gelukkig wordt Jari door ons keurig doorbetaald. We zaten helaas op een dead-end. We haalden te weinig punten en als voorzitter kun je dan kiezen tussen het ontslag van de trainer of van de spelers. De eerste mogelijkheid is veel eenvoudiger.”

Het ontslag van Pyykölä wordt door de spelersgroep zonder mokken geaccepteerd. Na de 5-1 nederlaag tegen Rovaniemi, afgelopen weekeinde in de Finse nationale competitie, staat FC Jazz op de vierde plaats. Het elftal had een schokeffect nodig en zoals in alle voetbalculturen werd de trainer het eerste en voornaamste slachtoffer. De Finse kampioen onderscheidt zich alleen in financieel en kwalitatief opzicht van de Europese topclubs. De professionele sfeer heeft de club te danken aan Huttunen, een bankdirecteur met een liefde voor de bal en een oog voor goedkoop buitenlands talent.

FC Jazz kan net als Feyenoord gemakkelijk worden verbasterd tot FC Samba. De Finse kampioen en de Nederlandse vice-kampioen tellen opvallend veel voetballers uit Brazilïe, Argentinië en Uruguay, van oudsher de beste voetbalnaties van het Latijnse continent. Naar verwachting staan er vanavond zes Zuid-Amerikaanse spelers in de Rotterdamse Arena. FC Jazz heeft zich vorige week versterkt met de Uruguyaan Alvaro Mendez en de Argentijn Favio Orsi, die overigens met een Italiaans (EG) paspoort speelt.

Voorzitter Huttunen besloot in 1992 de naam van het noodlijdendende Pori-Pallo Toverit om te dopen in FC Jazz. Zijn bemoeienissen met het jaarlijkse muziekfestival en zijn affiniteit met de Amerikaanse basketbalclub Utah Jazz hadden hem op een (achteraf) lumineus idee gebracht. De fletse provincieclub PTT veranderde in een swingende nationale topclub, die sinds de naamsverandering en de grotere financiële mogelijkheden twee keer nationaal kampioen werd. Voetbal in Pori is niet langer een saai tijdverdrijf in de zomer. Jazz is niet langer voorbehouden aan oude muziekfanaten.

Sinds 1992 wordt het Finse recht-toe-recht-aan-voetbal gecombineerd met Zuid-Amerikaanse artisticiteit. Elk seizoen wordt er weer een nieuwe lading Latijnse spelers overgescheept naar Pori, gelegen aan de Baltische Zee. Na elk seizoen worden de oude publiekstrekkers weer vervangen door nieuwe helden. De meeste buitenlanders worden gecontracteerd op grond van vage geruchten. Voor scouts of videobeelden heeft FC Jazz geen middelen beschikbaar. Dankzij de talrijke sponsors, de bescheiden tv-inkomsten en de bescheiden toeschouwersaantallen werkt Huttunen met een begroting van ongeveer twee miljoen. Ter vergelijking: Feyenoord heeft dit seizoen een begroting van vijftig miljoen.

FC Jazz wordt vanaf vrijdag getraind door de voormalige bondscoach Jukka Vakkila. De opvolger van Pyykölä geeft deze week nog een cursus 'coaching is leiderschap' op het bondsbureau in Helsinki. Over twee weken is Vakkila de verantwoordelijke man, wanneer FC Jazz als gastheer van Feyenoord optreedt. De return wordt niet in Pori gespeeld, maar in Tampere waar de voor een NOS tv-uitzending noodzakelijke stadionverlichting wél aanwezig is. Tampere ligt op 115 kilometer afstand van Pori. De voorlichter van FC Jazz gaf gisteren alvast een voorproefje op wat komen gaat. “Pori is het Liverpool van Finland. Tampere is het Manchester van Finland.” Beide steden hebben een industrieel karakter.

Als tijdelijke plaatsvervanger zal assistent-trainer Risto Puustinen vanavond de eindverantwoordelijkheid dragen. Gistermiddag was hij het toonbeeld van bescheidenheid. Op de persconferentie bleek Puustinen geen woord Engels te spreken. Hij liet zijn beknopte Finse uiteenzetting vertalen door zijn woordvoerder, die zich tijdens de bijeenkomst steeds meer als centraal aanspreekpunt opstelde. Zo wist hij te melden dat FC Jazz in Europese uitwedstrijden nog altijd ongeslagen is. “Dat willen we graag zo houden”, voegde hij er fijntjes aan toe.

Puustinen weerlegde de suggestie dat hij tegen Feyenoord met een defensieve speelwijze gaat voetballen. Finse ploegen staan bekend om hun verdedigend ingestelde spelers. Ze combineren lengte en snelheid aan kracht en leepheid. FC Jazz is misschien wel een slecht voorbeeld van het Finse catenaccio. Dankzij de inbreng van de Zuid-Amerikanen en het aanpassingsvermogen van de eigen jeugd staat de provincieclub op nationaal niveau bekend om zijn aanvallende speelwijze. Op de internationale velden is de offensieve dadendrang tot dusverre genegeerd.

Volgens de pas ontslagen Pyykölä zouden supporters uit Turku en Helsinki speciaal naar Pori afreizen om te kunnen genieten van aanvallend voetbal. Voor vanavond worden circa twintig Finse fans verwacht. Over de opstelling en de taktiek wilde assistent Puustinen geen uitsluitsel geven. Aan de vooravond van “de belangrijkste wedstrijd in de clubgeschiedenis” heeft hij telefonisch contact met Finland. Met andere woorden: Vakkila bepaalt op tweeduizend kilometer afstand met welke verdediging 'op de nul' wordt gespeeld.