Verdien meer vrije tijd door minder uit te geven

Onze ideeën over vrije tijd zijn drastisch veranderd sinds wij in 1991 besloten onze uitgaven tot een aanvaardbaar minimum te beperken. In korte tijd, en tot onze eigen verbazing, daalden ze van zo'n vijfduizend naar drieduizend gulden per maand. Nu liggen onze totale maandelijkse uitgaven onder de tweeduizend gulden.

Dat experiment in 'consuminderen' hebben we uitgebreid beschreven in de Vrekkenkrant, en later uitgebreider in Je geld of je leven. Ons leven is eenvoudiger geworden, aangenamer ook. We hebben meer rust en vrije tijd dan met onze voormalige levensstijl. Terug willen we niet meer.

Zoiets doe je natuurlijk niet zomaar. We dachten na over de milieu- en verdelingsproblematiek, maar dat leidde niet tot ons besluit. Doorslaggevend was dat we niet gelukkig meer waren met het luxueuze, drukke bestaan als tweeverdieners. Zou een aantal stappen terug echt zo onaangenaam zijn als (bijna) iedereen denkt?

Het tegendeel bleek waar. We hebben zelden zo gelachen als in de beginperiode van onze afslankingsoperatie. Als je op zoek gaat naar goedkope of gratis mogelijkheden om je behoeften aan eten, drinken, ontmoeten en genieten te bevredigen, dan kom je bijzondere mensen tegen en heb je verrassende ervaringen. Een (gratis) viola da gamba lunchconcert in Den Haag hadden we anders niet meegemaakt. En onze kinderen herinneren zich het kerstmenu van 1,25 gulden per persoon (drie gangen), dat we in 1993 serveerden, nog levendig.

Door minder uit te geven kun je tijd 'verdienen'. Na een periode van aanpassing, die wel wat extra tijd vergt, leverde onze nieuwe levensstijl veel meer vrije tijd op. Minder geld uitgeven betekent minder nadenken over of en wat je wilt kopen, minder tijd voor winkelen, minder tijd voor alle luxelarie waarvan we vroeger dachten er niet zonder te kunnen. En al snel komt dan de ontdekking dat je minder kunt gaan werken: nog meer vrije tijd dus.

Ongeloof is de gebruikelijke reactie op dit verhaal. Regelmatig wordt ons de vraag gesteld, wanneer we ophouden met 'dat zuinige gedoe'. Mensen lijken niet te kunnen geloven dat we gelukkiger zijn met minder.

Wat is er veranderd in onze vrijetijdsbesteding? Eén van Hannekes dromen is gerealiseerd, een volkstuin. Op vijftien minuten fietsen van huis ligt een prachtige tuin van 240 vierkante meter met biologische groenten, fruit, bloemen en een piepklein huisje. Dat 'kost' in dit jaargetijde wel twee dagen per week, maar die tijd is er ruimschoots en we eten er goed van. Vrienden komen graag langs om een handje te helpen en om te genieten van de buitenlucht. Ze gaan altijd naar huis met groenten, fruit of bloemen, want die zijn er in overvloed.

Daarnaast is er meer tijd voor familie en vrienden. Dat komt goed uit op onze leeftijd (rond de vijftig). Aan ouders kunnen we meer aandacht en verzorging geven, er zijn kleinkinderen, vrienden vragen soms om hulp. Er wordt overigens direct een appel gedaan als je meer vrije tijd hebt. De vraag naar zorg en aandacht is veel groter dan het aanbod. Het blijft oppassen, anders hebben we er een fulltime baan bij.

We werken nu als zelfstandige, ieder twee à drie dagen per week. Dat levert nog een voordeel op. Als we een klus aannemen dan combineren we die vaak met vrijetijdsbesteding. Zoals laatst, toen we in Frankfurt waren uitgenodigd voor een 'optreden' voor tv en radio. Zoiets is zwaar en onaangenaam als dat het enige is wat je daar doet: urenlang reizen en met taxi's op en neer racen in een onbekende stad. Nu maken we er een uitje van. We gaan een dag tevoren heel relaxed met de trein en lopen ter plekke zoveel mogelijk. Van station naar hotel, van hotel naar de studio enzovoort. Iedereen reageert verbaasd: “Jullie hadden best een taxi kunnen nemen.” Maar zonder al dat gestress leren we de stad een beetje kennen, zijn we op een leuk straatfeest terechtgekomen en hebben we geluncht op een bank in een fraai park.

Toch was het voor Rob, meer dan voor Hanneke, niet eenvoudig om met werk te minderen. Meer vrije tijd betekent nu eenmaal: minder werk. Al twee jaar geleden was duidelijk dat hij voor het geld niet zo veel uren meer hoefde maken.

Maar bij het idee van werk minderen kwamen angstige visioenen op: leegte, niet meer nodig, afgeschreven zijn. Vrij lang bleef hij werk aannemen, tegen beter weten in. Het zijn hardnekkige ideeën. Langzaam maar zeker beginnen we te ontdekken dat er in onze 'vrije' tijd zó veel te doen is, dat we ons echt niet druk hoeven te maken over afgeschreven zijn.