The Paradine Case

Het Nederlands Filmmuseum vertoont deze zomer bijna alle films van Alfred Hitchcock. In 'The Paradine Case' wordt Alida Valli steeds mooier, en Gregory Peck steeds verliefder op haar.

The Paradine Case. Nederlands Filmmuseum, Vondelpark 3, Amsterdam. Di. 12 en wo. 20 augustus. Aanvang 19u.

Dat de butler het niet gedaan heeft is na een minuut of vijf wel duidelijk, maar verder wijst alles aan het begin van The Paradine Case (1947) op een klassieke rechtbank 'whodunit'. We zien een vrouw, een prachtige vrouw, gezeten aan de vleugel in haar statige huis. Op de standaard staat een 'Appasionato'; melancholiek kijkt ze naar een schilderij waarop een forse man in uniform staat afgebeeld. Meet Mrs. Paradine, de weduwe van een blinde legerofficier die door vergiftiging om het leven is gekomen. Over de dader blijkt weinig twijfel te bestaan: onmiddellijk verschijnen twee rechercheurs ten tonele om de vrouw in te rekenen op verdenking van de moord. Intussen zaait Hitchcock flink wat twijfel over haar karakter. Is Mrs. Paradine de verpersoonlijking van het kwaad, zoals La Tour (Louis Jordan), de persoonlijke bediende van de overledene, denkt, of is ze decent, loving, noble en selfsacrificing, zoals haar advocaat Keane (Gregory Peck) onmiddellijk meent te zien? Als toeschouwer wil je het allebei wel geloven; Alida Valli speelt Mrs. Paradine donker, mooi en ongenaakbaar - een klassieke femme fatale.

Maar al snel wordt duidelijk dat de ontmoeting met Mrs. Paradine voor Peck een klein drama is: de briljante advocaat weet zich geen raad met zijn liefde, maar daarin zit ook het enige zwakke punt van The Paradine Case. Pecks onvoorwaardelijke verslingerdheid aan Mrs. Paradine wordt niet bevredigend verklaard. Peck ziet er tenslotte uit alsof hij wel wat gewend is en bovendien heeft hij in zijn echtgenote, Ann Todd, niet bepaald een vrouw getroffen van wie hij snel weg zou moeten willen. Ook Todd is mooi en slim en aardig; het contrast met Valli is net niet groot genoeg om Pecks coup de foudre te verklaren.

Als kijker zet je je daar snel weer overheen, want langzaam verschuift Hitchcock de aandacht van het misdrijf naar het persoonlijke drama rond de advocaat. Hoe langer The Paradine Case duurt, hoe hopelozer Peck verliefd wordt, hoe merkwaardiger de bochten waarin hij zich wringt en hoe duidelijker wordt dat met Mrs. Paradine iets grondig mis is. Had zij een verhouding met La Tour? Pleegde hij de moord uit liefde voor haar?

Ondanks een paar losse eindjes (waarom bestelde het slachtoffer de avond van de moord een glas Beaujolais, tegen zijn gewoonte in?) is The Paradine Case een mooie Hitchcock, ook door een aantal memorabele scènes. De indrukwekkendste is die waarin getuige La Tour de rechtbank wordt ingeleid. Hitchcock heeft voor de gelegenheid de camera recht voor Valli geplaatst en volgt, met haar bijna vol in beeld, de op de achtergrond langslopende La Tour, de toeschouwer in staat stellend al zijn twijfels en ideeën op haar bijna onbewogen gezicht te projecteren. Steeds mooier wordt ze maar daardoor ook steeds minder menselijk.

Who needs pity more than a woman who has sinned? vraagt de echtgenote van de rechter zich aan het einde af. Rechter Horfield, bruusk en sarcastisch als in de hele film, briest haar weg, maar als toeschouwer hebben we het antwoord op die schijnbaar retorische vraag allang gekregen. In The Paradine Case verdient iedereen medelijden, Gregory Peck voorop. Van een briljante juridische macho hebben we hem zien verschrompelen tot een trillend duifje - en niemand die werkelijk begrijpt waarom.