Loonkosten blijven ook in 1998 gematigd

DEN HAAG, 12 AUG. De Nederlandse ondernemingen zien volgend jaar een kleiner deel van hun inkomsten opgaan aan lonen en salarissen dan in 1997. De gematigde ontwikkeling van de loonkosten, die geldt als de sleutel tot het huidige succes van de Nederlandse economie, houdt daarmee ook in 1998 aan.

Dit becijfert het Centraal Plan Bureau (CPB) in zijn jongste ramingen voor de Macro Economische Verkenningen (MEV), die op Prinsjesdag worden gepresenteerd tegelijk met de begroting voor 1998. Het kabinet gebruikt de berekeningen, waarop het CPB vanmorgen niet wilde reageren, als uitgangspunt voor het opstellen van de begroting.

De arbeidsinkomensquote (aiq) daalt volgend jaar tot 79,5 procent en komt daarmee voor het eerst sinds eind jaren zeventig onder de 80 procent. De arbeidsinkomensqoute geeft aan hoeveel van zijn totale inkomsten het Nederlandse bedrijfsleven kwijt is aan arbeid. In 1982, toen de recessie in Nederland het hevigst was, ging maar liefst 95,1 procent van het inkomen op aan loonkosten.

De structurele verlaging van de arbeidsinkomensquote was de afgelopen 15 jaar, sinds werknemers en werkgevers in het Akkoord van Wassenaar loonmatiging overeenkwamen, de drijvende kracht achter de verbetering van de prestaties van de Nederlandse economie en het uiteindelijk aantrekken van de werkgelegenheid. De laatste jaren was de aiq min of meer stabiel op 82,7 procent (1994 en 1995) en 83 procent vorig jaar. Dit jaar wordt al een daling becijferd van 81,75 procent.

De stijging van de lonen heeft - zo denken sommige economische deskundigen - de komende tijd de neiging te accelereren, als gevolg van een mogelijk oplopende inflatie en een toenemende krapte op de arbeidsmarkt. Volgens het CPB is de ruimte voor een loonstijging, die wordt bepaald door de stijging van de arbeidsproductiviteit en de productieprijzen, echter heel behoorlijk. Het CPB verwacht een stijging van de productiviteit van 1,75 tot 2,5 procent volgend jaar en verwacht dat de het bedrijfsleven meer voor zijn produkten kan vragen.

De Rabobank heeft onlangs een onderzoek gepubliceerd, waarin de verwachting werd uitgesproken dat de aiq volgend jaar juist zal stijgen. De Rabo verwacht dat de productieprijzen en de arbeidsproductiviteit zullen terugvallen. De lonen, die onlangs de sterkste stijging sinds 1993 hebben doorgemaakt, zullen meer toenemen dan de 'loonruimte' toelaat.