'Eigenheid, daar gaat het om'; Eric Boeren wil geen martelaar van de geïmproviseerde muziek worden

Cornettist Eric Boeren verdeelt zijn aandacht over verschillende bands, waaronder Available Jelly en de Bik Bent Braam. Onlangs richtte hij het kwartet Boeren! op, dat naast eigen werk vooral stukken van Ornette Coleman uitvoert. “De manier waarop Coleman speelt, zijn 'drijvende' melodieën, dat is helemaal mijn muziek.”

Optredens: Available Jelly met gasten onder wie Ab Baars, Alan Purves, Han Bennink, Michiel Borslap, Ernst Reijseger, Curtis Clark en Chander Sardjoe vanavond t/m 16/8 in Felix Meritis, Amsterdam. Boeren!: 30/8 (12.30u) in Adorp (Jazzfietstour Groningen) en 11/9 in Leeuwarden. Concerten op de dinsdagavond: Zaal 100, Wittenstraat, Amsterdam, vanaf 2/9 elke dinsdagavond. CD's: Available Jelly: Happy Camp (Ramboy # 10). Eric Boeren: Cross Breeding (BIMhuis 005). Distr. BVHAAST

AMSTERDAM, 12 AUG. “Er zijn trompettisten die voortdurend sparen. Ze potten hun kracht op om aan het eind nog even formidabel te kunnen scoren. Economisch spelen heet dat, maar het gaat ten koste van de muziek. Ik vind instrumenttechniek niet onbelangrijk maar val uiteindelijk voor andere dingen. De brutaliteit van Lee Morgan toen die pas begon, de speelsheid van Don Cherry en andere, heel persoonlijke dingen. Waardoor maakten Louis Armstrong en Roy Eldrigde destijds zo'n geweldige indruk, toch niet door hun verantwoorde ademgebruik? Eigenheid, daar gaat het om.”

Cornettist Eric Boeren (1959) speelde bastuba in de fanfare van Ulicoten voor hij naar Amsterdam ging om te studeren. De Sociale Wetenschappen hield hij gauw voor gezien, hij dook liever de jazzmuziek in. Met de groep ACE won hij in '82 het concours van het NOS-jazzfestival en daarna wisten vele bandleiders hem te vinden. Onlangs richtte hij Boeren! op, een kwartet dat zich behalve aan Boerens eigen composities vooral wijdt aan het oeuvre van saxofonist Ornette Coleman. Daarnaast is hij samen met rietblazer Michael Moore co-leider van het sextet Available Jelly waarvoor hij in '83 werd gevraagd.

“Ik had me ingeschreven op het Sweelinck conservatorium en het allereerste wat ik te horen kreeg was: 'dit is niet de school waar we Ornette Coleman-muziek gaan spelen'. Dat was nota bene mijn grote favoriet! Ik baalde verschrikkelijk. Dus toen ik kort daarna een telefoontje kreeg met de vraag of ik met Available Jelly op tournee wilde, zei ik direct dat ik er aan kwam. Dag conservatorium.”

Boeren vertelt dat Available Jelly na al die jaren nog steeds zijn liefdeskindje is. De band heeft zo'n immens repertoire dat er vrijwel nooit hetzelfde gespeeld wordt. Verveling krijgt daardoor geen kans. Een goed contract om een jaar lang alleen met die band op te treden, het liefst zo'n tweehonderd keer, zou hij dan ook onmiddellijk tekenen. De realiteit is echter dat de band bij twintig optredens per jaar al in zijn handen mag wrijven. Daarom speelt Boeren in veel andere groepen.

“Je aandacht verdelen over verschillende bands zie ik niet alleen als nadelig. Al die groepen proberen een eigen geluid te ontwikkelen en dat is een interessant proces. Bovendien komen de ideeën die je in de ene band ontwikkelt ten goede aan andere. Helaas denken de programmeurs van de podia als ze iemand één keer in band X hebben gezien vaak gelijk alle andere groepen te kennen waar die muzikant in meespeelt. Dat is natuurlijk een waanidee. Als Wolter Wierbos en ik samen in Available Jelly spelen is dat een volslagen andere situatie dan wanneer we allebei onderdeel zijn van de Bik Bent Braam.

“Available Jelly is een band waar we ontzettend trots op zijn. Maar de laatste tijd moeten we schoorvoetend toegeven dat we er in zakelijk opzicht niet uithalen wat er inzit. Niet dat we martelaren voor de geïmproviseerde muziek zijn, daarvan lopen er al te veel rond, maar we verdienen ons inziens meer dan we krijgen.

“Misschien zijn we wel te trots voor commercieel succes. Op een zangeres of een dure Amerikaanse gastsolist bijvoorbeeld zitten we niet te wachten. We voelen ons sterk genoeg om het zonder te doen. Ook aan elektronische versiering hebben we geen behoefte. Dat is geen kwestie van purisme maar van pragmatisme. Veel elektronica levert alleen maar vertraging op. Meer de helft van de tijd aan knoppen draaien op zoek naar een geluid dat maar niet wil komen, daar heb ik een geweldige hekel aan.

“De groep Boeren! is onstaan uit een serie 'concerten op de dinsdagavond' die ik organiseerde in de voormalige Amsterdamse club PH31. Ik heb me toen geworpen op het oeuvre van Ornette Coleman, 'draaide' met de musici die ik uitnodigde als het ware elke dinsdag een andere Coleman-plaat. Dat leidde tot een optreden in het BIMhuis en vervolgens tot een reprise-tournee door het hele land. De manier waarop Coleman speelt, ik noem het 'drijvende' melodieën, dat is helemaal mijn muziek, ik bedoel als liefhebbende luisteraar. Ik neem een stuk muziek nooit in één keer helemaal in me op, ik hoor telkens nieuwe dingen en bij Coleman geldt dat heel sterk.

“Het gaat in muziek uiteindelijk om iets mystieks, iets onbegrijpelijks waar je probeert vat op te krijgen. Zoeken en dan ineens elkaar vinden in een krachtige samenklank, dat drijft me, zowel in 'Jelly' als in Boeren! Available Jelly is een sextet en vergt daardoor meer muzikale organisatie. Boeren! is een jonge band, waarin nog niet alles loopt zoals het moet. Maar over wat er in de steigers staat ben ik heel tevreden.”