Contract niet verlengd; Geen olie uit Irak voor Nederland

ROTTERDAM, 11 AUG. Irak heeft oliecontracten met Nederlandse, Britse en Japanse afnemers niet verlengd. Dat heeft de directeur van de Iraakse staatsmaatschappij voor olieverkoop, Saddam Zibn al-Hassan, zaterdag in Bagdad gezegd.

Al-Hassan gaf geen reden voor de uitsluiting, die wat Nederland betreft mogelijk politieke achtergronden heeft. Zowel het ministerie van Buitenlandse Zaken in Den Haag als de Nederlands-Britse oliemaatschappij Shell, die olie uit Irak betrekt, tast hierover in het duister.

Irak bereikte vrijdag overeenstemming met de Verenigde Naties over verlenging met een half jaar van de zogenoemde olie-voor-voedsel-regeling. Deze maakt een uitzondering op het internationale embargo tegen Bagdad om het land aan inkomsten voor de voedsel- en medicijnenvoorziening te helpen. Experts van de VN gingen begin dit jaar niet akkoord met de wijze van distributie van de aan te kopen goederen en het systeem van prijsvorming voor de olie. Ze verlangden betere garanties dat het voedsel bij de armste mensen terecht zou komen.

De uitsluiting van Nederland door Irak treft nu alleen Shell, het bedrijf dat vorig jaar, in de eerste periode van de Iraakse export na de Golfoorlog, 30.000 vaten olie per dag aankocht.

De weigering van Irak om aan Nederland te leveren kan te maken hebben met de Nederlandse steun aan Israel, die tijdens de eerste oliecrisis in 1973 tot een embargo tegen Nederland (en de Verenigde Staten) leidde. Nederland heeft overigens ook steeds de Palestijnse zaak in het vredesproces in het Midden-Oosten krachtig gesteund.

Een andere reden kan liggen bij de kritische rapporten die ex-minister Max van der Stoel als rapporteur voor de Verenigde Naties heeft gemaakt over de aantasting van de mensenrechten in Irak.

Daar staat tegenover dat Nederland de afgelopen jaren uit ontwikkelingsfondsen heeft meegedaan aan humanitaire hulpverlening in Iran. Dit jaar besteedt minister Pronk daar 15 miljoen gulden aan.

Het overgrote deel van de 51 contracten die Irak vorig jaar met afnemers sloot, is nu wel verlengd. Gedurende de eerste fase van de olie-voor-voedsel-overeenkomst exporteerde Irak 120.000 vaten olie per dag.

Die verkoop wordt nu voortgezet. Bij de huidige olieprijs zou dat neerkomen op een bedrag van 1,3 miljard dollar.