MAKELAAR VAN EEN ZOMERS GEKKENHUIS

Steeds vaker komen buitenlandse voetbalclubs in de zomermaanden naar Nederland om zich voor te bereiden op het nieuwe seizoen. De clubs worden meestal begeleid door wedstrijdmakelaar Bob Maaskant. Voor de oud-trainer zijn het zenuwslopende dagen.

“Goedemiddag, met Bob Maaskant. Ik heb morgen een bus nodig die 42 man van hotel De Branding in Doorwerth naar Amsterdam brengt. De spelers van Real Sociedad willen een dagje winkelen. Kunt u de bevestiging met de prijs erbij even op de fax gooien?”

Bob Maaskant zit achter een kop koffie op het terras van zijn stamcafé in het centrum van Deventer. Tegelijkertijd doet hij zaken. Zijn mobiele telefoon rinkelt om de haverklap. Maaskant is dezer dagen even de ongekroonde koning van het oefencircus. Na enkele maanden van voorbereiding begeleidt hij Spaanse, Engelse, Schotse en Portugese voetbalclubs die in Nederland hun trainingskampen opslaan. In totaal gaat het deze zomer om tien clubs, waarvan zeven uit Spanje. Zoals FC Barcelona, Valencia en Real Zaragoza. Waarom komen die clubs elk jaar weer graag naar Nederland? Wegens de veelal behaaglijke zomers, de perfecte velden en de flexibele hotels die hun menu moeiteloos aanpassen aan de eetgewoonten van de spelers.

De voormalige trainer van Holland Sport, SVV, NAC en oud-manager van Go Ahead Eagles kreeg in 1984 zijn FIFA-licentie als wedstrijdmakelaar. Het prille begin was bijna een fiasco. Maaskant contracteerde halverwege het seizoen Birmingham, stond garant voor alle kosten, maar de ploeg degradeerde prompt uit de Engelse eerste divisie. Ternauwernood speelde hij quitte. Via Johan Derksen, journalist en persoonlijke voorlichter van Johan Cruijff, haalde Maaskant tien jaar geleden voor het eerst FC Barcelona naar Nederland. Dat gaf zoveel publiciteit dat meerdere Spaanse ploegen de heilzame werking van onze voetbalgrond wilden beproeven in de aanloop naar het nieuwe seizoen. “Ik heb dit jaar niet één club zelf hoeven benaderen”, zegt Maaskant niet zonder trots. Desondanks kost het organiseren van trainingskampen en oefenwedstrijden hem genoeg hoofdbrekens.

Zo werd hij onlangs geconfronteerd met een ware nachtmerrie toen bleek dat hij voor de toernooien van Vitesse en FC Den Haag een ploeg had gecontracteerd die luistert naar de naam Gremio, maar dat was niet de tegenstander waartegen Ajax in 1995 om de wereldbeker in Tokio speelde. Het ging om het bijna gelijknamige Gremio Novorizontino, spelend in het district Sao Paulo. De topclub heet Gremio Porto Alegre en die gaat op 15 augustus op bezoek bij Ajax. Vitesse-voorzitter Karel Aalbers riep dat hij zich “belazerd” voelde door Maaskant, woorden die hij later zou ontkennen. FC Den Haag accepteerde schoorvoetend de surrogaat-publiekstrekker, maar trad er wel mee in de publiciteit.

“Vitesse reageerde aanvankelijk niet. Tot Aalbers werd wakker geschud door FC Den Haag. Toen ik ontdekte dat het niet om het echte Gremio ging, heb ik de clubs direct ingelicht. Het is begonnen met het verzoek van de Italiaanse makelaar Antonio Rosselini om in Nederland drie wedstrijden te organiseren voor Gremio. Ik ben natuurlijk misleid. Hij dacht zeker: 'In Holland weten ze niet beter.' Ik had volgens Rosselini moeten weten dat ik voor twintig tot dertigduizend dollar het echte Gremio nooit kon krijgen. Ik was er echter vanuit gegaan dat die club tussen een verblijf in Italië en Engeland nog een overbruggingsperiode zocht en voor minder geld wel wilde komen. Maar inderdaad, Gremio Porto Alegre vraagt 75.000 dollar voor een oefenwedstrijd.”

Door een wonder kreeg Maaskant een alternatief in de schoot geworpen. Twee weken geleden meldde zich plotseling Real Zaragoza bij hem. “Terwijl deze ploeg mij juist in een eerder stadium had laten zitten. Zaragoza zou de afscheidswedstrijd van Marcel Brands bij RKC opluisteren en ook nog tegen Cambuur spelen. Tot ik bericht kreeg dat het team naar Italië ging. Dat was nu weer afgeketst. Door die Gremio-affaire kwam me dit heel goed uit. Ik kon ze onmiddellijk laten deelnemen aan de toernooien bij Vitesse en Den Haag.”

In één van de vele telefoongesprekken op het terras gaat het over Zaragoza. “Ik word nog eens gek van die gasten”, schalt de stem van Maaskant over de Brink. Hij legt later uit: “Ze willen van hotel veranderen, maar niet voor de annuleringskosten van twaalfduizend gulden opdraaien. Ik heb een regeling van fifty-fifty voorgesteld die ze niet accepteren. Zal je zien dat ze straks toch akkoord gaan. Dan kan ik op het laatste moment nog die hotels regelen in Den Haag.” Met Britse clubs heeft hij zelden problemen, het zijn vooral de Spanjaarden die hem soms tot wanhoop drijven. “Espanyol had vorig jaar een beetje pech doordat de oefenwedstrijden nogal ver uit elkaar lagen. Daarom besloten ze het duel met Cambuur er maar even uit te gooien. Als je geen keiharde contracten hebt, kun je het vergeten.”

Annulering van een wedstrijd kan Maaskant financieel in de problemen brengen. De wedstrijdmakelaar vergoedt meestal de reis- en verblijfskosten van de clubs die hij naar Nederland haalt. Na aftrek van die kosten moet hij zijn winst zien te pakken uit hetgeen de Nederlandse thuisclub over heeft voor de bezoekende club. Die vergoeding glijdt namelijk ter compensatie in de zak van Maaskant. Buitenlandse clubs leveren tussen de 10.000 en 30.000 gulden per duel op. Barcelona, dat deze week volle stadions trok in Alkmaar en Enschede, vormt daarop een uitzondering. Een amateur die Ajax, Feyenoord of PSV op bezoek krijgt, legt daarvoor tussen de 30 en 40.000 gulden op tafel. Voor de rest van de eredivisie moet 10 tot 15.000 gulden worden betaald. Voorzitter De Graaf van Spakenburg, die Barcelona aan zijn neus voorbij zag gaan omdat de nieuwe club van Van Gaal om financiële redenen alleen tegen profclubs in Nederland wilde spelen, suggereerde dat Maaskant een hogere provisie opstrijkt als hij AZ voor 75.000 gulden tegen Barcelona laat spelen. “Die meneer De Graaf krijgt dus nooit meer een club van mij. In dit geval kon ik weinig doen. Zoals ik ook voor Ronald Koeman niet heb kunnen regelen dat Barcelona vandaag in De Kuip speelt voor zijn afscheidswedstrijd. Feyenoord kon niet op 6 augustus en Barcelona wilde op 7 augustus naar huis met het oog op de Champions League-kwalificatie. Ik heb met clubs als Barcelona een contract. Ik werk sowieso weinig met percentages.”

Amateurclubs die wel aan hun trekken komen, maken er een feest van als er een aansprekende tegenstander uit het betaalde voetbal op bezoek komt. “Het geld wordt bijeengebracht door een jubileum- of sponsorcommissie. Meestal wordt alles goed georganiseerd. Compleet met VIP-tent en bewakingspersoneel.”

Door zijn vele contacten in binnen- en buitenland als makelaar wordt Maaskant, die samen met Ton van Dalen en Henk van Ginkel onder de vlag van World Soccer Consult (WSC) ook als spelersbegeleider werkt, soms gevraagd speciale problemen op te lossen. “Voorzitter Fergus McCann van Celtic belde mij met het verzoek om Van Gaal, Hiddink of Advocaat te benaderen voor de trainersvacature bij zijn club. Ik heb ze alle drie van de interesse op de hoogte gebracht. Dat Hiddink bondscoach was, vormde in de ogen van McCann geen probleem. Het Nederlands elftal mocht Guus er gewoon bij blijven doen. Het werd natuurlijk drie keer nee. Toen heb ik Wim Jansen voorgesteld.”

Maar dat was volgens de berichten toch op voorspraak van Johan Cruijff gegaan? “Dat geloof je toch niet? Zelfs de voorzitter van Celtic krijgt Cruijff niet zomaar aan de telefoon. Ze hebben Jansen voorgelegd of ze dat zo naar buiten mochten brengen. Ik heb toen Johan gebeld. Cruijff vond het best. 'Het zal mij een rotzorg zijn', zei hij.”

Tussen de bedrijven door legde Maaskant de afgelopen week de contacten voor de transfer van Orlando Trustfull van Sheffield Wednesday naar Vitesse. WSC kwam min of meer in opspraak omdat het bedrijf facturen van Peter Gerards doorstuurde en incasseerde. Na aftrek van commissie werd er voor WSC geld op de rekening van de ontslagen VVCS-medewerker gestort, terwijl hij helemaal geen declaraties mocht indienen. “Wij werken weleens met tussenpersonen zonder licentie”, repliceert Maaskant. “Maar dan hebben wij de zaak zelf afgehandeld. We worden door de Nederlandse clubs met alle egards behandeld omdat we nooit rommelen of sjoemelen.”

Maaskant constateert dat in Duitsland en Groot-Brittannië streng wordt opgetreden tegen illegale makelaars. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Nederland of Italië. “Het punt is dat iemand een illegale transactie moet rapporteren. Dan zal de KNVB echt wel optreden. Maar dat doet natuurlijk niemand omdat je de goede relatie met de desbetreffende clubs niet wilt schaden. In Duitsland en Engeland zitten de bonden er bovenop. De transfer van Stubbs van Bolton Wanderers naar Celtic werd gedaan door een illegale makelaar en bestraft met 150.000 gulden boete. Toen Celtic belangstelling had voor Ulrich van Gobbel van Southampton werd er gewaarschuwd dat er iemand tussenzat zonder licentie.”

Ook op het gebied van de wedstrijdmakelaardij zijn beunhazen actief, al is hun aantal klein. Het organiseren van oefenduels en trainingskampen is erg arbeidsintensief. Er kan niet even met één telefoontje anderhalve ton worden verdiend. In mei begint de voorbereiding, momenteel verslindt Maaskant kilometers. Zeshonderd op een dag is heel normaal. Dinsdag bezocht hij drie wedstrijden. “Het is drie weken een gekkenhuis.” Toch zijn de inkomsten niet evenredig groot. De wedstrijdmakelaardij vormt bij WSC bijvoorbeeld slechts tien procent van de totale omzet. De FIFA probeert deze branche te beschermen met licenties en het opstellen van reglementen. Een beëdigde makelaar moet een bankgarantie van 50.000 Zwitserse franken als borg afgeven. Desondanks glippen er nog weleens makelaars door de mazen van het net. Zoals Ruud Bonewit, voormalig sportjournalist, die opereert vanuit Duitsland. “Bonewit heeft Feyenoord-Lazio, de afscheidswedstrijd van Ronald Koeman, en Ajax-Gremio geregeld. Ik begrijp niet hoe dat kan. Hij is al twintig jaar illegaal makelaar.”

Zoon Robert komt op een fiets aanrijden en schuift aan. De 28-jarige Maaskant junior de jongste oefenmeester van Nederland met het diploma Coach Betaald Voetbal op zak. Hij is assistent-trainer bij FC Zwolle. Voor pa Maaskant is het trainersschap voltooid verleden tijd. “Veel oudere oefenmeester begrijpen niet waarom ze niet meer aan de slag komen. Op een gegeven moment heb je een leeftijd bereikt dat je als trainer moet voelen dat het einde is bereikt. Ik had het tien jaar geleden al gehad.”

Een dag later is Maaskant in Den Haag voor het toernooi om de Residentie Cup. Naast PSV en FC Den Haag nemen twee van 'zijn' teams deel: Real Zaragoza en Betis Sevilla. De leiding van Zaragoza, die inderdaad toch akkoord is gegaan met het compromis over de annuleringskosten, heeft het reisschema wéér veranderd. “Nu doe ik het niet meer”, verzucht Maaskant.