Resultaat van missie-Holbrooke; Akkoord in Bosnië over ambassadeurs

SARAJEVO, 8 AUG. Onder leiding van Richard Holbrooke, de speciale Amerikaanse gezant in Bosnië, heeft het Bosnische presidium vanochtend in Sarajevo een akkoord bereikt over de verdeling van ambassadeursposten. Een Bosnische Serviër krijgt de felbegeerde post van ambassadeur in de Verenigde Staten.

Ook is overeenstemming bereikt over de integratie van het Bosnische telefoonnet en de vorming van een gezamenlijke militaire commissie. Voor het overige werd men het gisteren nergens over eens. Zo stokten de gesprekken over een gezamenlijke munteenheid omdat het Servische lid van het presidium stond op het gebruik van Servische symbolen op de munt.

Gisteren en vanochtend onderhandelde het driemans-presidium van Bosnië met Holbrooke in de buitenwijk Lukavica, die wordt gecontroleerd door de Bosnische Serviërs. Het Bosnische presidium bestaat uit een Serviër, een Kroaat en een moslim, maar komt zelden bijeen. Het Servische lid, Momcilo Krajisnik, weigerde de afgelopen drie weken naar Sarajevo te gaan met als argument dat hij vreesde te worden aangehouden omdat hij wellicht op een geheime lijst van oorlogsmisdadigers van het internationaal tribunaal in Den Haag zou staan. “Iedereen is een obstakel”, zei Holbrooke gisteren. “Maar als ik een ranglijst moet opstellen, staan de Serviërs bovenaan.”

Het Bosnische leiderschap overschreed op 1 augustus een door de Westerse landen gestelde termijn waarop enkele belangrijke stappen moesten worden genomen om de drie 'entiteiten' waaruit Bosnië bestaat te integreren: verdeling van de ambassadeursposten, een overeenkomst over een wet op het burgerschap, de heropening van de luchthavens in Bosnië. De 33 ambassadeursposten moeten evenredig over de etnische groepen verdeeld worden, maar over Washington, de belangrijkste post, werd men het niet eens. De Verenigde Staten en Europa besloten daarop diplomatieke contacten met alle Bosnische partijen te bevriezen.

Volgens het vanochtend bereikte akkoord krijgt Washington een Bosnisch-Servische ambassadeur, wordt een moslim ambassadeur bij de Verenigde Naties en gaat Japan naar de Bosnische Kroaten. De moslims krijgen in totaal dertien ambassadeursposten, de Serviërs elf, de Kroaten acht. Een ambassadeur wordt gezamenlijk benoemd door de moslims en de Kroaten. De Duitse diplomaat Gerd Wagner zei dat hij zal adviseren de contacten met Bosnië weer te herstellen.

Richard Holbrooke, die eerder de diplomatie voor de bankwereld had verruild, reisde deze week op verzoek van president Clinton naar Bosnië om het vredesproces uit het slop te halen.

Pagina 4: Holbrooke reist naar Miloševic

Daarmee uitte de Amerikaanse regering tevens haar ongenoegen over het optreden van de internationale gezant in Bosnië, Carlos Westerdorp, die slecht leiderschap verweten wordt. Westerdorp heeft zijn vakantie in Spanje niet onderbroken om Holbrooke te ontmoeten.

Eerder gistermiddag had Holbrooke in de Noord-Bosnische stad Tuzla een gesprek met de Amerikaanse generaal John Shalikashvili, voorzitter van de verenigde chefs van staven, en Wesley Clark, commandant van de NAVO. Holbrooke zal nog naar Belgrado reizen voor een onderhoud met de Servische president Miloševic. Ook staat een bezoek aan Bosnisch-Servische president Biljana Plavšic op het programma in de stad Banja Luka. Dat bezoek werd gisteren met een dag uitgesteld.

Plavšic is in conflict met de Bosnisch-Servische top in de hoofdstad Pale en heeft op 3 juni het parlement ontbonden. Het Constitutionele Hof van de Bosnisch-Servische Republiek zal dinsdag een uitspraak doen over deze stap. Verwacht wordt dat het hof, dat onder invloed staat van Plavšic tegenstander, de voormalige president Radovan Karadzic, de ontbinding van het parlement zal verwerpen.

Plavšic kondigde gisteren aan dat de algemene verkiezingen die ze voor september heeft uitgeschreven, worden uitgesteld tot het weekeind van 10 oktober. Milan Dupor, een naaste adviseur van de president, zegt dat Plavšic een eigen partij zal oprichten: de Servische Partij voor de Servische Republiek (SRRS). Plavšic werd op 20 juli geroyeerd als lid van de Servische Democratische Partij (SDS), die in de Servische Republiek alle touwtjes in handen heeft. Ze steunt nu op een coalitie van vijftien kleine oppositiepartijen.

(AFP, AP, Reuter)