Overleg Korea struikelt over troepen VS

TOKIO, 8 AUG. Voorbereidende besprekingen die moeten leiden tot een vredesconferentie voor het Koreaanse schiereiland zijn gisteren in New York geschorst. Half september hervatten Noord- en Zuid-Korea, China en de Verenigde Staten de gesprekken.

Struikelblok is de eis van Noord-Korea dat de VS hun troepen uit Zuid-Korea terugtrekken. Voor de Amerikanen is dit onbespreekbaar. Derhalve zijn de vier landen het niet eens geworden over de agenda voor de vredesconferentie. Wel is overeenstemming bereikt over de plaats van samenkomst: Genève. Volgens de Zuid-Koreaanse krant Dong-A Il-bo moet de conferentie zes weken na afloop van de huidige besprekingen beginnen. Enig zicht op de afloop van deze voorronde in New York is er echter niet na de schorsing van gisteren.

De drie dagen durende bijeenkomst was de eerste van Noord- en Zuid-Korea en hun respectievelijke bondgenoten: China en de VS. De Amerikaanse president Bill Clinton en zijn Zuid-Koreaanse ambtgenoot, Kim Young-sam, stelden deze zogenoemde 'vier-landenbespreking' ruim een jaar geleden voor. Volgens een Amerikaanse functionaris was de deelname van China aan de gesprekken positief. Alleen China onderhoudt met beide Korea's diplomatieke banden. China nam aan Noord-Koreaanse zijde deel aan de Koreaanse oorlog van 1950 tot 1953, maar heeft sinds het einde van de Koude Oorlog ook diplomatieke relaties met het zuiden. China zou graag zien dat de VS en andere Westerse landen op hun beurt Noord-Korea erkennen.

Een functionaris van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken verklaarde eerder tegenover de Japanse krant Asahi dat het probleem van de Amerikaanse troepen “een inhoudelijk punt is dat niet in de voorbesprekingen aan de orde dient te worden gesteld”. Een Zuid-Koreaanse functionaris verklaart deze 'zachte' opstelling van China - het land staat in principe namelijk afwijzend tegenover stationering van buitenlandse troepen - als volgt: “Als de Amerikaanse troepen uit Zuid-Korea verdwijnen, zal de militaire rol van Japan in de regio groter worden. Dat is een ontwikkeling die China niet wenst”.

Volgens anonieme bronnen bij de onderhandelingen is het harde Noord-Koreaanse standpunt gericht op het verkrijgen van meer voedselhulp voor het door hongersnood getroffen land.

Ondanks de schorsing van de gesprekken waren de deelnemers na afloop positief gestemd. De Noord-Koreaanse onderhandelaar Kim Gye-gwan, een onderminister van Buitenlandse Zaken, zei dat de gesprekken “behulpzaam” waren bij de totstandkoming van wederzijds begrip. De Amerikaanse onderhandelaar zei “vertrouwen” te hebben dat de gesprekken in een volgende sessie tot een goed einde worden gebracht.