Kroongetuige heeft spijt van hulp in zaak-'de Hakkelaar'

AMSTERDAM, 8 AUG. Ad Karman, één van de twee kroongetuigen in de zaak tegen Johan V. 'de Hakkelaar', heeft spijt van de overeenkomst die hij met het openbaar ministerie (OM) heeft gesloten. Dat bleek gisteren tijdens de behandeling door de Amsterdamse rechtbank van een strafzaak tegen Karman zelf.

Karman zegt niet te hebben voorzien hoe geïsoleerd hij zou raken door het getuigen-beschermingsprogramma van justitie waarin hij nu is opgenomen. “Had ik dit allemaal geweten, dan had ik mijn mond gehouden en die paar jaar uitgezeten. Nu heb ik levenslang”, zei hij onlangs tegen de rechter-commissaris. De ex-garagehouder was 'chef laden en lossen' binnen de organisatie van hasjhandelaar Johan V., alias 'De Hakkelaar'. De bende heeft jarenlang honderdduizenden kilo's hasj vanuit Pakistan naar Europa en Noord-Amerika gesmokkeld.

Karman sloot op 14 augustus 1995 een overeenkomst met justitie. In ruil voor toezeggingen van het OM legde hij belastende verklaringen af tegen zijn voormalige baas en diens handlangers. Het OM beloofde Karman dat hij niet meer de gevangenis in hoeft. Als de rechtbank hem bovenop de zes maanden voorarrest die hij al heeft uitgezeten toch een celstraf oplegt, zal justitie deze niet tenuitvoerleggen. Mede door de verklaringen van Karman werden Johan V. en enkele medeverdachten begin dit jaar veroordeeld. V. kreeg zes jaar cel.

Een andere strafkamer van de rechtbank behandelt nu de zaak tegen Karman, die gisteren niet zelf verscheen en zich ook niet liet vertegenwoordigen door een advocaat. Volgens justitie heeft de beschermde getuige meer vertrouwen in het OM dan in zijn vorige raadsman, de Amsterdamse advocaat M. van Gessel. Die ziet dat echter anders: “Ik ben bang dat hij door justitie onder druk wordt gezet om geen contact met mij op te nemen.”

Karman werd ook toen hij de overeenkomst met het OM sloot niet bijgestaan door een advocaat. “Ik denk dat hij daardoor de consequenties niet heeft kunnen overzien”, zei officier van justitie M. Witteveen gisteren. “Maar het was zijn eigen keuze.” Van Gessel vindt dat in de wet moet worden opgenomen dat het OM alleen 'deals' kan sluiten met verdachten die een advocaat hebben.

Het ministerie van Justitie heeft een wetsvoorstel ontworpen dat overeenkomsten als die met Karman verbiedt. Als het voorstel wet wordt, mogen officieren niet meer toezeggen dat ze een straf niet zullen uitvoeren. Ze kunnen slechts een lage strafeis beloven. Het oordeel is aan de rechter en die mag de door hem overwogen straf met maximaal een derde verlagen.

Witteveen voorziet grote problemen. “Een potentiële kroongetuige heeft geen enkele zekerheid. De rechter kan ook besluiten om geen korting toe te passen.” Hij verwijst naar een grote xtc-zaak die enkele maanden werd behandeld in Breda. “De officier had een deal gesloten en eiste conform afspraak twee jaar cel, maar de rechter legde het dubbele op: vier jaar. De getuige was woedend en weigerde verdere verklaringen af te leggen.”

De rechtbank doet op 21 augustus uitspraak.